Cơ quan công an đang tiếp tục điều tra mở rộng, xử lý triệt để đường dây này - Ảnh: CA
Lợi dụng vị trí công tác tiếp tay rửa tiền
Mở rộng điều tra chuyên án rửa tiền với quy mô giao dịch hơn 67.000 tỉ đồng, 43 triệu USD, 1,5 triệu euro và 1 triệu CAD, Phòng Cảnh sát kinh tế (Công an Đà Nẵng) vừa khởi tố 2 nhân viên một ngân hàng để điều tra về tội rửa tiền.
Những người này đã lợi dụng vị trí công tác, cấu kết với nhiều đối tượng khác trong đường dây mở tài khoản thanh toán trái quy định, hỗ trợ, luân chuyển dòng tiền bất hợp pháp, gây khó khăn cho công tác điều tra, truy vết.
Liên quan vụ án, công an đã phong tỏa trên 1.000 tài khoản, thu giữ khoảng 100 tỉ đồng, 15 máy khắc dấu, 500 con dấu và hình dấu giả, cùng 1.200 trang tài liệu lập doanh nghiệp.
Qua điều tra cho thấy các đối tượng trong đường dây đã cấu kết với nhân viên ngân hàng, sử dụng giấy tờ giả để mở hơn 1.000 tài khoản doanh nghiệp "ma" và mua khoảng 10.000 tài khoản không chính chủ. Hệ thống tài khoản này sau đó được chuyển cho các băng nhóm ở Campuchia sử dụng vào hoạt động lừa đảo, rửa tiền.
Cơ quan chức năng xác định nhiều nhân viên ngân hàng đã tiếp nhận hồ sơ, mở tài khoản không đúng quy định, tạo điều kiện cho tài khoản ngân hàng doanh nghiệp ma, tài khoản cá nhân không chính chủ thực hiện các giao dịch lừa đảo, rửa tiền.
Đến nay, đã có 97 người bị khởi tố về các tội danh lừa đảo chiếm đoạt tài sản; sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản; rửa tiền; mua bán trái phép thông tin tài khoản ngân hàng; làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; sử dụng con dấu, tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.
Vì sao nhân viên ngân hàng tiếp tay khiến việc truy vết dòng tiền khó hơn?
Qua vụ án, Công an Đà Nẵng đã kiến nghị các ngân hàng thương mại cần tăng cường giáo dục pháp luật, nâng cao trách nhiệm của nhân viên trong công tác phòng chống rửa tiền. Đồng thời đẩy mạnh kiểm tra, giám sát nội bộ để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh sai phạm.
Luật sư Phạm Thảo - Đoàn luật sư Đà Nẵng cho biết đối với hành vi rửa tiền tùy tính chất, mức độ vi phạm, người thực hiện có thể bị xử lý với mức phạt đến 300 triệu đồng hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức phạt tù cao nhất đến 15 năm tù. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề...
Theo luật sư Thảo, việc khởi tố các nhân viên ngân hàng trong chuyên án rửa tiền có quy mô giao dịch lên đến hàng chục ngàn tỉ đồng cho thấy tính chất đặc biệt nghiêm trọng của vụ án. Và gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ tội phạm lợi dụng chính hệ thống ngân hàng để hợp pháp hóa dòng tiền bất hợp pháp.
"Hoạt động phòng chống rửa tiền chỉ thực sự mang lại hiệu quả cao nhất khi các cá nhân làm việc trong hệ thống các ngân hàng tuân thủ các quy định, quy trình nội bộ và xử lý kịp thời các dấu hiệu bất thường.
Nếu chính các cá nhân làm việc trong ngân hàng mà tiếp tay cho các hành vi rửa tiền thì các cơ quan có thẩm quyền bên ngoài khó có thể nắm được thông tin để giám sát, quản lý hiệu quả.
Khi những người được giao nhiệm vụ kiểm soát và ngăn ngừa rủi ro lại bị lôi kéo hoặc tiếp tay cho hành vi phạm tội, hậu quả không chỉ dừng lại ở một vụ án mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tính minh bạch, an toàn và uy tín của hệ thống ngân hàng" - luật sư Thảo đánh giá.
Để ngăn chặn tình trạng này, luật sư Thảo cho rằng cần siết chặt quy trình nhận biết khách hàng, xác minh đầy đủ giấy tờ, đối chiếu thông tin sinh trắc học và xác định chủ sở hữu hưởng lợi, đặc biệt là đối với khách hàng doanh nghiệp.
Cùng với đó là tăng cường kiểm soát nội bộ và cơ chế phê duyệt nhiều cấp đối với việc mở tài khoản, nhất là các trường hợp mở tài khoản từ xa hoặc có dấu hiệu bất thường.
Kiểm soát việc thực thi nhiệm vụ của chính các nhân viên ngân hàng, giám sát chặt chẽ để ngăn chặn các hành vi tiếp tay của chính nhân viên ngân hàng cho các đối tượng rửa tiền.
Xây dựng hệ thống cảnh báo đối với các giao dịch có dấu hiệu đáng ngờ như giao dịch giá trị lớn, giao dịch nhiều lớp, giao dịch bất thường về tần suất hoặc địa điểm...
