Vì sao Nhật Bản, Hàn Quốc đang gặp nhiều khó khăn nhưng Việt nam lại phừng phừng khí thế?

Sáng 13/1, Lễ vinh danh FChoice 2025 và Hội thảo “Động lực tăng trưởng kinh tế 2 chữ số và Cơ hội đầu tư năm 2026” đã chính thức diễn ra tại khách sạn Sheraton (Hà Nội).

Sự kiện tôn vinh những doanh nghiệp, doanh nhân và dấu ấn nổi bật của kinh tế Việt Nam năm 2025, đồng thời mở ra không gian đối thoại chuyên sâu về con đường hướng tới mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong giai đoạn 2026–2030.

Phát biểu khai mạc, ông Phạm Quang Minh – Giám đốc CafeF đã phác họa một bức tranh về sự thay đổi mạnh mẽ của Việt Nam thông qua thông điệp “Điều bình thường phi thường”. Sự phi thường này còn hiện hữu qua sự trưởng thành của các doanh nghiệp nội địa. Với niềm tin vào sự chuyển dịch của dòng vốn FDI và quyết tâm tháo gỡ các “nút thắt” thể chế, Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên vươn mình và đặt ra câu hỏi đầy cảm hứng cho các nhà đầu tư: “Khi Việt Nam đang vươn mình từng ngày, tại sao không đặt cược vào tương lai của đất nước?”

Tiếp nối, phát biểu tại sự kiện, TS. Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh (BCSI) đã đưa ra những phân tích sâu sắc về bối cảnh quốc tế và chiến lược của Việt Nam. Ông nhận định thế giới đang trong giai đoạn bất định chưa từng có, nơi rủi ro và thách thức lớn luôn đi kèm với cơ hội vô cùng lớn. Trong bối cảnh đó, Việt Nam kiên định với khát vọng trở thành nước phát triển trong 20-25 năm tới dựa trên bốn nhóm giải pháp chiến lược.

Thứ nhất, ứng xử linh hoạt với thế giới đa cực: Việt Nam không “chọn phe” mà linh hoạt tiếp cận tất cả các đối tác lớn như Mỹ, Trung Quốc, các cường quốc tầm trung và khu vực ASEAN đầy tiềm năng. Ông nhấn mạnh ASEAN sẽ sớm trở thành một thị trường tiêu dùng cuối cùng không kém cạnh châu Âu trong 5-7 năm tới.

Thứ hai, nâng cao năng lực nội tại và ổn định vĩ mô: Đây là trụ cột quan trọng để hấp thụ các cú sốc bên ngoài và tạo nền tảng cho sản xuất kinh doanh. Ông lưu ý bài học về việc không thể duy trì tăng trưởng tín dụng quá cao mãi và cần phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ.

Thứ ba, khai thông nguồn lực trong nước: TS. Võ Trí Thành chỉ ra tiết kiệm trong dân rất lớn (37% GDP) nhưng đầu tư thực tế chỉ đạt 32-33% GDP, có một vài phần trăm là đầu tư nước ngoài khá lớn. Một lượng lớn vốn đang nằm trong bất động sản, vàng, và các kênh tài chính khác cần được huy động bằng niềm tin để phục vụ tăng trưởng bền vững.

Cuối cùng, cách chơi và luật chơi mới: Để tận dụng các không gian phát triển mới như không gian số và không gian tài chính quốc tế, Việt Nam cần một cuộc cách mạng về pháp lý, công nghệ và nhân lực chất lượng cao. Ông đặc biệt nhấn mạnh từ khóa “tự chủ chiến lược” và “chủ quyền về công nghệ” là yếu tố then chốt để doanh nghiệp Việt vươn tầm quốc tế.

Dựa trên những định hướng chiến lược đó, tại Hội thảo phiên 1, các diễn giả PGS.TS Trần Đình Thiên, ông Đặng Thành Tâm - Chủ tịch HĐQT Kinh Bắc (KBC), ông Phạm Hồng Hải - CEO Ngân hàng OCB, ông Nguyễn Đức Hùng Linh - Phó TGĐ Khối đầu tư AgriS (SBT) đã cùng thảo luận về chủ đề "Động lực tăng trưởng kinh tế 2 chữ số".

Trước những thay đổi mạnh mẽ về bộ máy và chính sách trong năm 2025, PGS. TS Trần Đình Thiên nhận định rằng đất nước đã biến điều bình thường của thế giới thành điều phi thường bằng việc coi khu vực tư nhân là một động lực tăng trưởng mạnh nhất, là nền tảng, cốt lõi và động lực. Ông nhấn mạnh sự khác biệt lần này nằm ở cách tiếp cận theo bộ, theo khối – như "bộ tứ," "bộ bát" – một cách tiếp cận tổng thể, hệ thống giúp thay đổi toàn bộ cục diện thay vì giải quyết từng điểm riêng lẻ.

Theo ông, mô hình tăng trưởng mới đang dựa trên ba yếu tố: khu vực tư nhân được nhìn nhận đúng vai trò, khoa học công nghệ là lực lượng sản xuất nền tảng, và sự tiếp cận hệ thống trong phát triển hạ tầng,. Dù còn lo ngại về năng lực thực thi, ông tin rằng nếu thành công, đất nước sẽ phát triển tối ưu về cả số lượng lẫn hiệu quả.

Tiếp nối góc nhìn này trong lĩnh vực ngân hàng, ông Phạm Hồng Hải (CEO OCB) cho biết tư duy “Quyết định nhanh – triển khai nhanh – chịu trách nhiệm rõ ràng” đang trở nên bình thường. Ngành ngân hàng đã có những chuyển dịch quan trọng như cho vay dựa trên dòng tiền thay vì chỉ dựa vào tài sản đảm bảo, và xác định tín dụng xanh không chỉ là trách nhiệm xã hội mà còn là cơ hội kinh doanh giúp tăng trưởng ổn định, an toàn.

Dưới góc độ vĩ mô và thu hút FDI, ông Đặng Thành Tâm (Chủ tịch KBC) nhận thấy sự đồng điệu khi khoảng cách giữa lời nói và việc làm đang gần nhau hơn bao giờ hết, giúp đẩy nhanh tiến độ đầu tư và kiểm soát lạm phát. Ông đánh giá cao thành tựu ngoại giao khi Việt Nam thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với hầu hết các cường quốc, tạo ra sự ổn định kinh tế đáng kinh ngạc. Với khí thế của kỷ nguyên vươn mình, ông tin rằng trong 10 năm tới, GDP Việt Nam có khả năng lọt vào top 10 quốc gia hàng đầu thế giới, nhờ tận dụng thời kỳ "dân số vàng" và nguồn nhân lực chất lượng cao trở về từ nước ngoài.

Trong khi những quốc gia như Nhật Bản hay Hàn Quốc đang gặp nhiều khó khăn về động lực tăng trưởng, thì khí thế tại Việt Nam lại đang lên rất cao. Vấn đề còn lại là cách Việt Nam hấp thụ vốn, thực thi chính sách và triển khai các dự án thông qua một quy hoạch tổng thể thống nhất từ trung ương đến địa phương.

Tất cả chúng ta cần cùng nhau xây dựng và thực hiện kế hoạch này bằng tình yêu đất nước và nghị lực phi thường để vững vàng bước vào kỷ nguyên mới.

Đối với các doanh nghiệp nội địa tham gia thị trường toàn cầu, ông Nguyễn Đức Hùng Linh (Phó TGĐ AgriS) khẳng định tiêu chuẩn xanh (ESG) và yêu cầu truy xuất nguồn gốc là hai yếu tố then chốt để cạnh tranh. Doanh nghiệp buộc phải số hóa toàn diện và tập trung hóa dữ liệu để có thể cung cấp hồ sơ gốc trong vòng 4 tiếng theo yêu cầu quốc tế. Truy xuất nguồn gốc hiện nay không chỉ dừng ở an toàn thực phẩm mà còn mở rộng sang các tiêu chí xã hội và môi trường như không phá rừng và đảm bảo quyền lợi lao động.

Với chiến lược trong lĩnh vực ngân hàng, ông Phạm Hồng Hải làm rõ rằng chiến lược tăng trưởng xanh không mâu thuẫn với tăng trưởng nhanh mà còn tạo ra động lực mới. Với nhu cầu khoảng 150.000 USD cho năng lượng tái tạo đến năm 2030, tín dụng xanh giúp ngân hàng giảm nợ xấu và hạ chi phí vận hành thông qua số hóa.

Ở những năm 2000, chúng ta nói rất nhiều về mobile, về điện thoại di động, thì giờ đây, xu hướng mới là ESG, là AI. Đây chính là xu hướng mà doanh nghiệp nào tận dụng được thì có thể tạo nên sự phi thường, CEO OCB chia sẻ.

Đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số, ông Đặng Thành Tâm cho biết KBC đang đi đầu về tăng trưởng xanh và chủ động mời các đơn vị quốc tế tư vấn về tín chỉ carbon. Bên cạnh việc đẩy mạnh xây dựng nhà ở xã hội để ổn định đời sống công nhân, KBC đang chủ động quy hoạch các AI Data Center để đón nhận dòng vốn công nghệ cao từ các tập đoàn lớn như NVIDIA, Amazon hay Apple. Ông ví Kinh Bắc City như đang xây dựng những "bến cảng thông minh" để đón những "con tàu lớn" toàn cầu.

Cuối phiên 1, ông Phạm Hồng Hải lưu ý những điều "bất thường" nên xóa bỏ để phát triển bền vững, đó là chế độ hai sổ sách và thông lệ “bôi trơn”, thay vào đó cần vận hành dựa trên sự minh bạch và hiệu quả công việc.

Giữa hai phiên thảo luận, ông Nguyễn Quang Thuân - Chủ tịch HĐQT FiinGroup và FiinRatings đã trình bày tham luận về triển vọng kinh tế 2026 và câu hỏi cốt lõi: “Làm thế nào để tăng trưởng 2 chữ số bền vững?”. Điểm nhấn ấn tượng nhất mà ông đưa ra là trong năm 2025, chưa bao giờ chứng khoán Việt Nam làm được điều này: huy động được khoảng 141 nghìn tỷ đồng, đạt đỉnh của mọi thời đại.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa các chủ trương thành con số tăng trưởng, ông nhấn mạnh thông điệp xuyên suốt: “Mọi thứ đã sẵn sàng, các nghị quyết đã có, nhưng vấn đề đầu tiên chính là tiền đâu?”. Theo phân tích của ông, tăng trưởng năm 2025 chủ yếu dựa vào đầu tư công (đóng góp 30%) và FDI, trong khi đầu tư của khu vực tư nhân còn yếu (chỉ tăng 8,4%) và cầu tiêu dùng bi quan. Ông cảnh báo rằng nếu không có cấu trúc vốn phù hợp mà tiếp tục sử dụng vốn ngắn hạn của ngân hàng để tài trợ cho dài hạn, chúng ta sẽ gặp rủi ro tài chính.

Dự báo về các kênh vốn cho năm 2026, ông Thuân kỳ vọng thị trường trái phiếu doanh nghiệp sẽ bứt phá lên mức 1 triệu tỷ đồng, và vốn cổ phần sẽ tiếp tục vượt đỉnh kỷ lục của năm 2025 nhờ sự quan tâm của các nhà đầu tư nước ngoài thế hệ mới.

Ông cũng lưu ý việc nâng hạng xếp hạng tín nhiệm quốc gia là vô cùng quan trọng để giảm chi phí vay vốn ngoại tệ, đồng thời khẳng định doanh nghiệp nhà nước còn rất nhiều dư địa để tăng trưởng nếu tập trung vào hiệu quả và năng suất thay vì chỉ tập trung vào khối tư nhân. Kết luận tham luận, ông nhấn mạnh nếu không chung tay khai mở thị trường vốn, những lời nói tốt đẹp trên chủ trương sẽ không thể chuyển hóa thành con số tài chính cụ thể cho chiến lược tăng trưởng.

Tại Hội thảo Phiên 2 với chủ đề: “Cơ hội đầu tư năm 2026” có sự tham gia của các diễn giả: Bà Nguyễn Thị Thu Hiền (CEO TCBS); Ông Đinh Ngọc Dũng (Chủ tịch kiêm CEO Bảo Tín Capital) và Ông Nguyễn Quốc Hiệp (Chủ tịch GP Invest).

Mở đầu phiên thảo luận về cơ hội đầu tư, bà Nguyễn Thị Thu Hiền nhận định năm 2026 là năm bản lề với quyết tâm tăng trưởng kinh tế hai con số và sự phục hồi mạnh mẽ của khu vực tư nhân. Bà nhấn mạnh chiến lược quản lý gia sản toàn diện bao gồm cổ phiếu, trái phiếu, vàng, bất động sản và tài sản số. Với triển vọng nâng hạng thị trường, dòng vốn ngoại có thể đạt 25 tỷ USD trong 5 năm, mở ra cơ hội lớn cho việc đa dạng hóa danh mục đầu tư.

Về thị trường vàng, ông Đinh Ngọc Dũng (CEO Bảo Tín Capital) chỉ ra thực trạng chênh lệch giá trong nước và thế giới hiện khoảng 10% do thiếu hụt nguồn cung. Tuy nhiên, việc phá bỏ độc quyền vàng SJC theo Nghị định 232 và kế hoạch thành lập sàn giao dịch vàng quốc gia trong năm 2026 sẽ giúp giao dịch minh bạch, thu hẹp khoảng cách giá và tạo đà phát triển mạnh hơn cho nhà đầu tư.

Chuyển sang lĩnh vực bất động sản, ông Nguyễn Quốc Hiệp (Chủ tịch GP Invest) dự báo năm 2026 sẽ giải quyết một phần chênh lệch cung cầu nhờ nguồn cung từ nhà ở xã hội và cải tạo chung cư cũ. Thị trường sẽ có sự dịch chuyển ra vùng ven theo các trục hạ tầng và đường sắt đô thị, đồng thời diễn ra sự sàng lọc mạnh mẽ, chỉ những chủ đầu tư có tầm nhìn và kinh nghiệm mới có thể tồn tại.

Phân tích sâu hơn về thị trường chứng khoán, bà Nguyễn Thị Thu Hiền tin rằng năm 2026 vẫn còn nhiều dư địa nhờ lợi nhuận doanh nghiệp dự kiến tăng 15–20%. Bà dự báo VN-Index có cơ sở vượt mốc 1.800 điểm, thậm chí tiến tới vùng 2.000 điểm. Tuy nhiên, bà khuyến nghị nhà đầu tư cần tỉnh táo, tập trung vào các nhóm ngành như tài chính – ngân hàng, năng lượng, sản xuất và bán lẻ, đồng thời tận dụng AI để nâng cao hiểu biết tài chính.

Về những thách thức trong lĩnh vực bất động sản, ông Nguyễn Quốc Hiệp cảnh báo áp lực từ lượng hàng tồn kho khoảng 26.000 sản phẩm và xu hướng tăng lãi suất ngân hàng. Ông nhấn mạnh nếu doanh nghiệp không có chiến lược giá hợp lý và kiểm soát tốt dòng tiền, mức độ rủi ro trong năm 2026 sẽ rất lớn.

Ở một khía cạnh khác, điểm sáng được ông Đinh Ngọc Dũng chia sẻ là sự bùng nổ của thị trường bạc (tăng hơn 170% trong năm 2025) do nhu cầu trú ẩn an toàn và ứng dụng trong công nghệ xanh,. Tuy nhiên, đầu tư bạc cũng tiềm ẩn rủi ro về biến động giá mạnh và chi phí bảo quản do khối lượng lớn. Ông cũng tiết lộ lộ trình 3 giai đoạn của sàn giao dịch vàng quốc gia, với mục tiêu quan trọng là huy động khoảng 500 tấn vàng (80 tỷ USD) trong dân để làm vốn phát triển kinh tế.

Kết thúc thảo luận, các diễn giả thống nhất rằng khi “vận mệnh được khai thông” và niềm tin đủ lớn, Việt Nam hoàn toàn có thể đạt được những thành tựu phi thường. Thị trường tài chính đang hướng tới sự “bình dân hóa”, đòi hỏi nhà đầu tư phải không ngừng học hỏi và đa dạng hóa tài sản để xây dựng chiến lược bền vững trong kỷ nguyên mới.