Việt Nam vừa phê duyệt xăng E10, một quốc gia Đông Nam Á đã chuyển sang dùng xăng B50, pha 50% từ dầu cọ

Ảnh minh họa

Indonesia chính thức triển khai chương trình bắt buộc sử dụng nhiên liệu sinh học B50 từ ngày 1/7, nâng tỷ lệ pha trộn nhiên liệu sinh học gốc dầu cọ trong dầu diesel từ 40% lên 50%. Chính phủ nước này kỳ vọng chính sách mới sẽ giúp giảm mạnh nhập khẩu nhiên liệu, tăng cường an ninh năng lượng và tạo thêm động lực cho ngành dầu cọ trong nước.

Phát biểu tại lễ khởi động chương trình ở Karawang, Tây Java hôm 10/7, Tổng thống Prabowo Subianto cho biết Indonesia trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới áp dụng bắt buộc nhiên liệu sinh học B50 trên phạm vi toàn quốc.

Theo ông Prabowo, chương trình B50 sẽ giúp Indonesia tiết kiệm khoảng 170 nghìn tỷ rupiah (khoảng 9,4 tỷ USD) ngoại hối mỗi năm, cao hơn mức 133 nghìn tỷ rupiah của chương trình B40 trước đây, nhờ cắt giảm nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch.

Ông cũng yêu cầu đẩy nhanh lộ trình triển khai B60, hướng tới mục tiêu cuối cùng là sử dụng nhiên liệu sinh học nguyên chất B100.

Việc triển khai B50 được thúc đẩy trong bối cảnh hóa đơn nhập khẩu nhiên liệu của Indonesia tăng mạnh sau căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Là quốc gia sản xuất dầu cọ lớn nhất thế giới, Indonesia coi việc mở rộng sử dụng dầu cọ trong nước là một phần quan trọng trong chiến lược đảm bảo an ninh năng lượng.

Theo Bộ trưởng Năng lượng và Tài nguyên Khoáng sản Indonesia Bahlil Lahadalia, chương trình B50 sẽ nâng giá trị trực tiếp và gián tiếp hằng năm của ngành dầu cọ lên 23,49 nghìn tỷ rupiah, so với 20,92 nghìn tỷ rupiah dưới chương trình B40. Chính phủ cũng kỳ vọng chính sách này sẽ hỗ trợ khoảng 2,1 triệu việc làm và giúp giảm 44,46 triệu tấn khí thải carbon dioxide trong năm 2026.

Việc tăng tỷ lệ pha trộn sẽ kéo nhu cầu methyl ester axit béo (FAME) – nhiên liệu sinh học sản xuất từ dầu cọ – lên khoảng 16,7-18 triệu kilolit mỗi năm. Đồng thời, nhu cầu dầu cọ thô (CPO) dự kiến tăng từ 15,2 triệu tấn lên khoảng 17 triệu tấn mỗi năm.

Theo ông Lahadalia, điều này sẽ giúp ổn định đầu ra cho nông dân trồng cọ dầu, đặc biệt trong những giai đoạn nhu cầu xuất khẩu suy giảm, khi nguồn cung có thể được chuyển sang phục vụ thị trường nội địa.

Chương trình B50 có hiệu lực từ ngày 1/7, song Chính phủ Indonesia cho phép giai đoạn chuyển tiếp đến hết tháng 9 để tiêu thụ lượng nhiên liệu B40 còn tồn kho. Công ty năng lượng quốc doanh Pertamina cho biết đã có 3.547 trong tổng số 6.412 trạm phân phối dầu diesel trên cả nước cung cấp nhiên liệu B50.

Bà Eniya Listiani Dewi, Tổng giám đốc phụ trách năng lượng mới và tái tạo của Bộ Năng lượng Indonesia, cho biết nguồn nguyên liệu không phải là trở ngại khi tổng công suất sản xuất FAME của nước này đạt khoảng 22 triệu tấn mỗi năm, cao hơn nhu cầu của chương trình B50.

Trước những lo ngại từ các doanh nghiệp vận tải và khai khoáng về khả năng ảnh hưởng đến động cơ, Bộ trưởng Lahadalia cho biết quá trình thử nghiệm kéo dài sáu tháng không ghi nhận vấn đề đáng kể nào về hiệu suất vận hành.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng việc mở rộng chương trình biodiesel cũng đi kèm không ít rủi ro.

Viện Cải cách Dịch vụ Thiết yếu (IESR) nhận định việc gia tăng tiêu thụ dầu cọ cho sản xuất nhiên liệu có thể làm thu hẹp nguồn cung CPO, khiến giá dầu ăn tăng, gây áp lực lạm phát và làm gia tăng sức ép lên tài nguyên đất.

Theo Giám đốc điều hành IESR Fabby Tumiwa, Chính phủ cần đánh giá toàn diện tác động của chương trình B50, không chỉ ở góc độ giảm nhập khẩu dầu diesel mà còn xét đến chi phí, nguồn nguyên liệu, giá lương thực, sinh kế của nông hộ và các tác động môi trường.

Trong khi đó, Hiệp hội Dầu cọ Indonesia (GAPKI) cảnh báo nhu cầu CPO tăng nhanh có thể đẩy giá dầu cọ lên cao nếu sản lượng không tăng tương ứng.

GAPKI ước tính chương trình B50 sẽ cần từ 16 triệu đến 18,69 triệu tấn CPO mỗi năm, trong đó riêng nửa cuối năm 2026 cần bổ sung khoảng 1,7 triệu tấn và từ năm 2027 trở đi sẽ cần thêm khoảng 3,5 triệu tấn mỗi năm. Tuy nhiên, sản lượng CPO của Indonesia trong giai đoạn 2021-2025 hầu như chỉ dao động trong khoảng 48-52 triệu tấn mỗi năm.