Nếu vẫn như cũ sẽ ‘lỗi thời’
Cuối năm 2023, Dhruv Amin và Marcus Lowe đứng trước một quyết định có thể chôn vùi toàn bộ sự nghiệp khởi nghiệp của họ.
Công ty khi đó là một nền tảng kết nối startup với đội ngũ kỹ sư phần mềm, đồng thời cung cấp các công cụ hỗ trợ lập trình bằng trí tuệ nhân tạo. Mô hình này vận hành ổn định, có lãi ngay từ ngày đầu, với doanh thu thường niên đạt 2,2 triệu USD (khoảng 58 tỷ đồng).
Họ thậm chí còn tin rằng chỉ trong vòng một năm, doanh thu hàng tháng có thể tăng gấp 5 lần. Mọi chỉ số tài chính đều “đẹp”.
Nhưng rồi, Amin quyết định đóng cửa toàn bộ mô hình kinh doanh. “Không phải vì chúng tôi thất bại”, anh nói. “Mà vì nếu tiếp tục như cũ, chúng tôi sẽ trở nên lỗi thời”.
Tháng 11/2022, mô hình chatbot tạo sinh ChatGPT ra mắt, cho thấy khả năng viết mã, hiểu yêu cầu phức tạp và phản hồi gần với tư duy con người.
Đến mùa xuân năm 2023, Amin và Lowe bắt đầu nhìn thấy một kịch bản đáng sợ: nếu trí tuệ nhân tạo có thể viết mã ngang hoặc gần bằng con người thì kỹ sư phần mềm- vốn là nền tảng sống còn của mô hình công ty của họ có thể không còn cần thiết nữa.
Nhưng bài toán còn tàn khốc hơn: nếu họ “xoay trục” quá sớm, khi công nghệ chưa đủ trưởng thành, khách hàng sẽ rời bỏ, doanh thu sụp đổ, tiền mặt cạn kiệt. Công ty có thể phá sản chỉ trong vài tháng.
Từ bỏ startup doanh thu hơn 2 triệu USD mỗi năm, 2 chàng trai trẻ Dhruv Amin và Marcus Lowe đặt cược tương lai vào mô hình lập trình bằng trí tuệ nhân tạo. Ảnh: AI Insider
Sa thải nhân sự, văn phòng trống trơn
Tháng 10/2023, hai nhà sáng lập đưa ra quyết định: cắt giảm một nửa nhân sự, dừng hoàn toàn mảng chợ kết nối lập trình viên, trả tự do cho đội ngũ kỹ sư tự do.
Từ một công ty tăng trưởng nhanh, họ trở về con số 0. Điều khó khăn hơn cả không chỉ là mất doanh thu hay nhân sự mà là áp lực từ nhà đầu tư.
Trước đó, Amin và Lowe đã gọi được 3 triệu USD (khoảng 79 tỷ đồng) vốn đầu tư mạo hiểm, cam kết những mốc tăng trưởng rõ ràng.
Vào thời điểm đó, không ít người còn hoài nghi: liệu trí tuệ nhân tạo có thật sự đủ khả năng xây dựng ứng dụng hoàn chỉnh, hay chỉ dừng lại ở việc viết vài đoạn mã rời rạc?
Canh bạc với thời gian
Nỗi sợ lớn nhất của Amin không phải là công nghệ thất bại mà là thời gian. “Chúng tôi tin trí tuệ nhân tạo sẽ tiến bộ rất nhanh nhưng không ai biết là nhanh đến mức nào”, anh thừa nhận.
Thực tế, suốt năm 2024, các mô hình ngôn ngữ lớn dường như chững lại về khả năng. Họ đã đứng trước nhiều lối rẽ “an toàn” hơn: chuyển sang làm công cụ thiết kế, công cụ dựng nguyên mẫu, bán cho các công ty trung gian. Đó là những mô hình dễ kiếm tiền nhanh.
Nhưng cuối cùng, hai nhà sáng lập vẫn kiên định với sứ mệnh ban đầu: bất kỳ ai, kể cả người không biết lập trình, cũng có thể xây dựng một sản phẩm công nghệ hoàn chỉnh.
“Nếu bỏ cuộc giữa chừng, mọi cú xoay trục trước đó đều trở nên vô nghĩa”, Amin nói.
Ban đầu, công ty phát triển các công cụ trí tuệ nhân tạo chỉ để tạo những thành phần đơn giản như biểu mẫu đăng nhập, lịch làm việc.
Nhưng đến tháng 4/2025, họ ra mắt sản phẩm táo bạo hơn: một nền tảng cho phép tạo dựng toàn bộ doanh nghiệp trực tuyến, từ đăng nhập, xác thực người dùng đến hệ thống thanh toán, không cần biết lập trình.
Công ty cũng đổi tên thành Anything, hàm ý rằng người dùng có thể tạo ra “bất cứ thứ gì”. “Đó là khoảnh khắc mọi thứ thực sự bùng nổ,” Amin nhớ lại.
Chỉ hai tuần sau thông báo ra mắt, Anything đạt doanh thu quy đổi 2 triệu USD mỗi năm (khoảng hơn 52 tỷ đồng). Không cần đội bán hàng hùng hậu, không cần kỹ sư đông đảo, sản phẩm tự lan truyền nhờ chính người dùng.
Bài học đắt giá: Đi qua máu, mồ hôi và nước mắt
Dù thị trường lập trình bằng trí tuệ nhân tạo vẫn còn rất sớm và nhiều tranh cãi nhưng Anything đã chứng minh tính thực tế của mình.
Từ ứng dụng tạo kiểu tóc bằng trí tuệ nhân tạo cho các salon nhỏ đến phần mềm theo dõi sức khỏe nướu răng do chính kỹ thuật viên nha khoa phát triển, những sản phẩm do người dùng không chuyên tạo ra đã minh chứng cho niềm tin của Amin rằng công nghệ không cần hoàn hảo, chỉ cần đủ tốt để tạo ra giá trị thực tế.
Tháng 9/2025, Anything gọi vốn thành công 11 triệu USD (khoảng 289 tỷ đồng), nâng định giá công ty lên 100 triệu USD (tương đương 2,6 nghìn tỷ đồng).
Nhìn lại, Amin thừa nhận nếu không “đập đi làm lại”, công ty cũ có thể vẫn tồn tại nhưng khó hấp dẫn trong bối cảnh nhà đầu tư ngày càng ưu tiên những doanh nghiệp thuần trí tuệ nhân tạo.
“Giờ đây, khi kể lại câu chuyện này, nó nghe có vẻ truyền cảm hứng”, Amin nói. “Nhưng lúc đó, chúng tôi thực sự sống trong lo sợ”.
Điều khiến anh tự hào nhất không phải là mức định giá mà là tinh thần không bỏ cuộc: “Chúng tôi đã vẽ con đường này bằng máu, mồ hôi và nước mắt”.
