Chắc chắn bạn đã từng nghe đến cụm từ "AI slop" (rác AI), nhưng bạn đã bao giờ nghe đến "iOS slop" (rác iOS) chưa?
Có thể là chưa, nhưng nếu bạn đã gắn bó với thế giới Android đủ lâu, bạn chắc chắn đã thấy không ít "iOS slop" qua nhiều năm. Đó là sự sao chép và nhại lại giao diện iOS một cách không chút ngại ngần từ các nhà sản xuất điện thoại Android, đến mức họ mất đi toàn bộ bản sắc thương hiệu mà họ vốn có ban đầu.
Và nghiệt ngã thay, những người đứng sau các giao diện "học hỏi" này lại luôn là bốn gã khổng lồ công nghệ đến từ Trung Quốc: Huawei, Xiaomi, Oppo và Vivo. Đây là những nhà sản xuất làm rất tốt về mặt phần cứng, nhưng thẩm mỹ và tư duy thiết kế phần mềm lại luôn để lại nhiều thất vọng.
Chuyên gia Peter Kostadinov có bài viết phân tích về vấn đề này trên Phone Arena. Anh bày tỏ sự ngán ngẩm về việc các hãng điện thoại Trung Quốc chỉ mãi đi theo cái bóng của iPhone, trong khi tiếc nuối về việc họ hoàn toàn có khả năng làm tốt hơn.
Dưới đây là bài chia sẻ của anh.
Chuyện gì đang xảy ra với Android?
Hãy nhìn vào bốn bức ảnh chụp màn hình này, ba bức từ các mẫu flagship Android (Oppo Find X10 Pro Max, Vivo X500 Pro Max, Honor Magic 8 Pro) và một bức từ iPhone.
Bạn có nhận ra điểm chung lặp đi lặp lại ở đây không?
Đúng vậy, tất cả đều là một hỗn hợp xáo trộn của Liquid Glass và các bố cục tương tự trông gần như giống hệt nhau.
Bây giờ, với một người am hiểu công nghệ, việc nhận ra bức ảnh của iPhone là rất dễ dàng nhờ những điểm nhận diện nhỏ đặc trưng của iOS, nhưng nếu nheo mắt lại một chút, cả bốn bức ảnh chụp màn hình sẽ trông y hệt nhau.
Cả bốn trung tâm điều khiển (Control Center) đều có cùng hiệu ứng dạng kính trong suốt, cùng các thanh trượt, cùng các biểu tượng và cùng các widget.
Bây giờ hãy nhìn vào hai bức ảnh chụp màn hình này. Đây vốn được xem là "bản thiết kế chuẩn mực" cho định hướng giao diện mà Android nên vươn tới, nhưng trớ trêu thay, nó lại trở thành ngoại lệ cô độc trong bức tranh toàn cảnh.
Đó mới chỉ là Trung tâm điều khiển/Bảng cài đặt nhanh (Control Center/Quick Panels); còn có nhiều thứ khác mà các nhà sản xuất Android sao chép iOS, bắt đầu từ diện mạo chung của giao diện cho đến các tính năng.
Dù Color OS của Oppo, Origin OS của Vivo và các cái tên khác ca ngợi những hình ảnh được cải tiến khi họ công bố các bản cập nhật Android 17 tương ứng, nhưng thực tế chúng chỉ là bản sao của Liquid Glass.
Phát chán vì sự giống nhau của Android với iOS
Kostadinov cho biết anh cảm thấy mệt mỏi với sự ám ảnh của một số nhà sản xuất điện thoại Android đối với iOS.
Hãy lấy Oppo Find X10 Pro Max làm ví dụ. Nó rất gần với một chiếc điện thoại Android hoàn hảo về mặt phần cứng và đặc biệt là hệ thống máy ảnh ấn tượng.
Nhưng phần mềm thì sao? Color OS 17 đã che lấp phần cứng phi thường bằng một phần mềm chín chắn và siêu nhanh, nhưng lại mắc nợ iOS một cách quá đà và không chút e ngại.
Và đây là phần bực mình nhất.
Color OS 17 rõ ràng chứa đầy các tính năng hữu ích và có một số hiệu ứng chuyển động mượt mà nhất từng trải nghiệm, điều cho thấy Oppo hòan toàn có khả năng tạo ra một giao diện xuất sắc.
Chúng ta mong muốn thấy Oppo đi theo một hướng thiết kế khác, không nhất thiết phải là hướng mang ngôn ngữ thiết kế của iPhone lên một chiếc điện thoại Android.
Android đang chạy theo bản cải tiến iOS gây tranh cãi nhất của Apple
Việc các hãng sản xuất Android cố tình quay lưng với giao diện sạch sẽ, tối giản của dòng Google Pixel là một tín hiệu đáng buồn.
Nó cho thấy một thực trạng không mấy lành mạnh của hệ sinh thái Android, khi hầu hết các đối tác phần cứng lớn (trừ một ngoại lệ đáng chú ý là Samsung) đều dốc sức nhái lại diện mạo của đối thủ sinh tử trong mảng phần mềm di động.
Chúng ta đã chạm tới cột mốc mà một giao diện Android trung bình trông lại giống iPhone hơn là Pixel—vốn là chiếc máy tham chiếu chuẩn mực cho cả nền tảng.
Giao diện Android tối giản như trên Pixel lẽ ra là thứ mà các hãng Android nên hướng đến.
Dù bản thân gói phần cứng tổng thể của dòng Pixel vẫn chưa thực sự thuyết phục, nhưng xét về mặt thị giác, giao diện Android thuần của Google vẫn là giao diện sạch sẽ và tối giản nhất.
Đáng tiếc là thị phần smartphone của Google chưa đủ lớn như kỳ vọng của hãng hay của các "Pixel fan", khiến cho sức ảnh hưởng và khả năng định hình xu hướng của Android thuần không thể sánh bằng đối thủ.
Nói một cách đơn giản, phần cứng Pixel vẫn thiếu đi sức hút tự nhiên đối với số đông người tiêu dùng như những gì iPhone làm được.
Lý do văn hóa đằng sau cuộc khủng hoảng bản sắc của Android
Thị trường Trung Quốc luôn có một sự "cuồng" iPhone kỳ lạ.
Bên cạnh việc bám đuổi quyết liệt với thế lực nội địa Huawei về doanh số trong nước, Apple vẫn nghiễm nhiên hưởng lợi từ vị thế "tượng đài" khi mọi khía cạnh của họ đều bị các đối thủ Trung Quốc đem ra học hỏi.
Nguyên nhân xuất phát từ việc người tiêu dùng tại thị trường này luôn mặc định iOS là chuẩn mực của sự sang trọng và đẳng cấp trên giao diện di động. Hệ quả là các nhà sản xuất máy nội địa phải nhanh chóng chạy theo để chiều lòng khách hàng.
Bằng cách làm này, các hãng sản xuất hy vọng sẽ đồng thời chèo kéo được hai nhóm khách hàng: những người dùng Apple muốn đổi gió nhưng vẫn thích sự quen thuộc của giao diện cũ, và những tín đồ Android muốn trải nghiệm phong cách thiết kế kính mờ Liquid Glass thời thượng.
Tất nhiên, khi Apple chưa có dấu hiệu dừng sản xuất iPhone hay ngừng nâng cấp iOS, thì những "tay chơi" lớn của thế giới Android tại Trung Quốc cũng sẽ chưa dừng lại việc tri ân iOS, sao chép Liquid Glass và hướng ánh nhìn về chiếc iPhone quốc dân.
