Theo dữ liệu do công ty nghiên cứu thị trường Sensor Tower tổng hợp, số người dùng hoạt động hàng tháng của Temu trong tháng 10 giảm 18% so với cùng kỳ năm ngoái. Lượng người dùng của nền tảng này đã đi xuống liên tục kể từ tháng 6. Trong khi đó, đối thủ Shein cũng bắt đầu ghi nhận xu hướng suy giảm từ tháng 7.
Một trong những nguyên nhân là các quy định thuế quan mới. Từ ngày 1/7, Liên minh châu Âu áp thuế 3 euro (khoảng 3,36 USD) đối với các kiện hàng nhập khẩu có giá trị dưới 150 euro, chấm dứt cơ chế miễn thuế trước đây dành cho nhóm hàng này. Trong tháng 11, khối tiếp tục áp dụng khoản phí xử lý bổ sung 2 euro.
Những thay đổi trên khiến người tiêu dùng lo ngại giá hàng hóa sẽ tăng. Một cư dân 38 tuổi tại Frankfurt (Đức) cho biết đã ngừng mua sắm trên Temu vì dự đoán chi phí sẽ cao hơn. Trước đó, người này thường đặt mua các sản phẩm vệ sinh ô tô, đồ dùng nhà bếp và chuồng chó trên nền tảng.
Chen Lei, đồng Chủ tịch kiêm đồng CEO của PDD Holdings, công ty mẹ Temu, cũng thừa nhận tại cuộc họp công bố kết quả kinh doanh hồi tháng 8 rằng các quy định thuế mới của EU sẽ khiến chi phí đơn hàng xuyên biên giới tăng trong ngắn hạn.
Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng tại Trung Quốc vẫn trì trệ, các doanh nghiệp thương mại điện tử nước này bắt đầu đẩy mạnh hoạt động bán hàng xuyên biên giới từ khoảng năm 2022. Cùng năm, PDD ra mắt Temu, nhanh chóng mở rộng sang các thị trường Mỹ, châu Âu, châu Á và Nam Mỹ.
Những nền tảng giá rẻ như Temu và Shein từng nhanh chóng chiếm được cảm tình của người tiêu dùng Mỹ và châu Âu trong bối cảnh lạm phát kéo dài. Sự cạnh tranh từ các doanh nghiệp Trung Quốc cũng buộc Amazon, nền tảng thương mại điện tử hàng đầu thế giới, tăng cường thu hút các nhà bán hàng đến từ quốc gia này.
Theo số liệu được công bố, kim ngạch xuất khẩu thương mại điện tử của Trung Quốc đạt 2.270 tỷ nhân dân tệ, tương đương 341 tỷ USD, trong năm 2025, tăng hơn gấp đôi so với 5 năm trước. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng đang chậm lại. Trong bối cảnh ngày càng nhiều quốc gia xem xét lại chính sách miễn thuế đối với hàng nhập khẩu giá trị thấp, mức tăng trưởng của lĩnh vực này trong năm 2025 chỉ đạt 5%, thấp nhất kể từ năm 2019.
Bên cạnh áp lực thuế quan, các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc còn phải đối mặt với sự giám sát ngày càng chặt chẽ từ cơ quan quản lý tại những thị trường nhập khẩu. Lo ngại về tình trạng hàng hóa giá rẻ tràn vào khiến nhiều quốc gia xem xét lại các quy định liên quan. Hồi tháng 5, Ủy ban châu Âu đã phạt Temu 200 triệu euro, cáo buộc nền tảng này không đánh giá và xử lý đầy đủ những rủi ro liên quan đến việc kinh doanh các sản phẩm bất hợp pháp.
Trước những thay đổi của môi trường kinh doanh, các doanh nghiệp Trung Quốc đang tìm cách điều chỉnh mô hình hoạt động thay vì chỉ phụ thuộc vào xuất khẩu hàng hóa giá rẻ.
Temu chuyển hướng sang nhà bán hàng và nguồn cung tại địa phương
Temu đang mở rộng mạng lưới thương nhân bản địa, giảm dần sự phụ thuộc vào hàng hóa được vận chuyển trực tiếp từ Trung Quốc. Sáng kiến này hiện đã được triển khai tại khoảng 40 quốc gia, trong đó có Nhật Bản.
Việc lưu trữ hàng hóa gần người tiêu dùng giúp rút ngắn thời gian giao hàng. Trên website tiếng Đức, Temu ngày càng xuất hiện nhiều quảng cáo cam kết đơn hàng được giao trong vòng một ngày làm việc. Nguồn cung tại địa phương cũng giúp nền tảng mở rộng danh mục sản phẩm sang những mặt hàng như thực phẩm, vốn không phù hợp với mô hình vận chuyển xuyên biên giới truyền thống.
Không dừng lại ở hoạt động bán lẻ, PDD còn có kế hoạch phát triển thương hiệu riêng, tận dụng hệ thống chuỗi cung ứng được xây dựng trong quá trình kinh doanh thương mại điện tử. Vốn nổi tiếng với các sản phẩm giá rẻ, ít thương hiệu, công ty đã thành lập một công ty con tại Thượng Hải vào đầu năm nay và dự kiến đầu tư 100 tỷ nhân dân tệ trong vòng 3 năm.
Theo truyền thông Trung Quốc, Temu cũng đã mở các gian hàng riêng trên nền tảng tại một số thị trường như Nhật Bản và Canada. Những cửa hàng này kinh doanh quần áo, chăn ga gối đệm cùng các sản phẩm gia dụng mang bản quyền sở hữu trí tuệ của những thương hiệu hoạt hình Mỹ và một số thương hiệu khác.
JD.com đặt cược vào kho hàng và mạng lưới giao nhận tại châu Âu
Trong khi Temu điều chỉnh mô hình từ nền tảng xuyên biên giới sang kết hợp nguồn cung địa phương, JD.com lựa chọn hướng đi đòi hỏi đầu tư lớn hơn vào cơ sở hạ tầng.
Tháng 3, JD.com chính thức gia nhập thị trường châu Âu bằng cách ra mắt dịch vụ bán lẻ trực tuyến Joybuy. Nền tảng này sử dụng hệ thống kho hàng đặt tại địa phương nhằm rút ngắn thời gian giao hàng.
Trước khi triển khai dịch vụ thương mại điện tử, JD.com đã đầu tư xây dựng mạng lưới hậu cần riêng tại một số thị trường. Nhờ đó, người tiêu dùng ở một số khu vực có thể sử dụng dịch vụ giao hàng trong ngày.
Mô hình này đòi hỏi nguồn vốn ban đầu lớn hơn so với hình thức thương mại điện tử xuyên biên giới, vốn chủ yếu vận chuyển hàng hóa trực tiếp từ Trung Quốc. Tuy nhiên, JD.com kỳ vọng có thể nhân rộng mô hình từng áp dụng thành công tại thị trường nội địa sang châu Âu.
Trong đợt nắng nóng diễn ra tại châu Âu vào mùa hè, các sản phẩm như điều hòa không khí sản xuất tại Trung Quốc ghi nhận doanh số khả quan. Giám đốc điều hành Xu Ran cho biết doanh thu của công ty đã tăng gấp đôi trong hai quý, nhờ các dịch vụ đi kèm như giao hàng và lắp đặt trọn gói thiết bị gia dụng.
Phản ứng của người tiêu dùng châu Âu đối với Joybuy hiện vẫn chưa đồng nhất. Một số khách hàng lựa chọn nền tảng này vì giá bán có thể thấp hơn Amazon, trong khi những người khác cho biết các sản phẩm họ cần vẫn chỉ có sẵn trên đối thủ Mỹ.
Những điều chỉnh của Temu và JD.com cho thấy các doanh nghiệp thương mại điện tử Trung Quốc đang phải tìm kiếm hướng đi mới khi lợi thế cạnh tranh dựa trên hàng hóa giá rẻ và vận chuyển xuyên biên giới dần suy yếu. Thay vì chỉ đưa hàng hóa từ Trung Quốc đến người mua ở nước ngoài, các nền tảng này ngày càng chú trọng nguồn cung, kho bãi và dịch vụ giao nhận ngay tại thị trường mục tiêu.
Theo Nikkei Asia
