Thủ tướng Lê Minh Hưng - Ảnh: QUANG PHÚC
Bao gồm phạm vi áp dụng và lựa chọn tổ chức đấu giá, việc tham dự trả giá và tiền đặt trước, vấn đề đấu giá trực tuyến, bước giá, việc hủy kết quả đấu giá và bảo vệ người mua ngay tình.
Rà soát thống nhất các luật để kiểm soát giá nhà thuộc phân khúc quản lý
Theo Thủ tướng, luật này liên quan trực tiếp đến các luật khác, ví dụ như Luật Đất đai. Việc đấu giá tài sản, quyền sử dụng đất hay tài sản gắn liền với quyền sử dụng đất đều được tiến hành theo trình tự, thủ tục đấu giá, gắn bó chặt chẽ với nội dung quản lý tài sản theo pháp luật chuyên ngành. Do đó, chúng ta phải rà soát rất kỹ các dự án luật này.
Ví dụ như đối với Luật Đất đai, quy định Nhà nước phải tăng cường công tác quản lý giá đất. Khi tiến hành đấu giá, trình tự thủ tục và việc quyết định giá đất phải theo quy định của Luật Đất đai. Vấn đề này sẽ do UBND và HĐND các địa phương quyết định theo khung giá đất và hệ số, nên cơ quan chuyên môn sẽ ban hành quy định chi tiết.
Thủ tướng nhấn mạnh quan trọng nhất là phải quản lý, điều tiết được giá đất và thị trường bất động sản. Việc này nhằm thực hiện mục tiêu xuyên suốt trong quản lý đối với thị trường bất động sản và giá đất là giá nhà, nhất là nhà ở cho các đối tượng chính sách, người có thu nhập thấp, nhà ở xã hội và nhà cho thuê, cần phải được quản lý rất chặt chẽ, không thể có tăng giá đột biến.
Việc quản lý, điều tiết thị trường ở phân khúc nhà ở cho đối tượng chính sách và người thu nhập thấp, như vậy nhóm này mới có thể tiếp cận nhà ở.
Thủ tướng nhấn mạnh điều này rất quan trọng vì khi tiến hành đấu giá, giao đất cho nhà đầu tư với các thủ tục, cơ chế, chính sách đi kèm thì Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản phải nằm trong một chuỗi quy định pháp luật gắn kết chặt chẽ với nhau.
“Mục đích cuối cùng đối với thị trường bất động sản theo quan điểm của Bộ Chính trị, của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và của Chính phủ là phải điều tiết, kiểm soát được giá phân khúc nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê thì người có thu nhập thấp, người bình thường mới có khả năng tiếp cận được nhà ở. Chúng ta phải quản lý, điều tiết, không thể để tăng giá một cách vô lý đối với những phân khúc cần quản lý” - Thủ tướng nêu.
Đối với những phân khúc cao cấp dành cho những người có điều kiện kinh tế, Thủ tướng cho rằng sẽ tùy theo nhu cầu và yêu cầu của thị trường, vấn đề quan trọng nhất vẫn là phải quản lý được giá đối với nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê.
Theo Thủ tướng, quy định của Luật Đất đai có những nội dung phải đấu giá, có những nội dung phải đấu thầu, nên trình tự thủ tục thực hiện theo Luật Đấu giá và Luật Đấu thầu phải rất khớp nhau. Việc hoàn thiện dự thảo luật để tránh việc khi luật được ban hành, nếu các văn bản hướng dẫn không đầy đủ, chi tiết, rõ ràng thì các địa phương sẽ rất khó áp dụng.
Siết quy định đấu giá bất động sản là phù hợp?
Góp ý tại thảo luận tổ, đại biểu Trần Anh Tuấn (TP.HCM) cho rằng việc sửa đổi Luật Đấu giá tài sản là cấp thiết, nhất là khi nguồn thu từ đấu giá quyền sử dụng đất tại các địa phương rất quan trọng. Vì vậy, ông Tuấn đồng tình với quy định tiền đặt trước ở mức từ 20 - 50% giá khởi điểm, nhưng nhấn mạnh cần có thêm yếu tố quan trọng hơn là năng lực tài chính của người tham gia.
Đại biểu Trần Anh Tuấn (TP.HCM) - Ảnh: PHẠM THẮNG
Theo ông Tuấn, tiền đặt trước là một trong những yếu tố bảo đảm người trúng đấu giá thực hiện nghĩa vụ. Tuy nhiên, chỉ dựa vào khoản tiền này chưa đủ, cần có quy định đánh giá năng lực tài chính khi xem xét, công bố người đủ điều kiện tham gia, qua đó bảo đảm người trúng đấu giá có khả năng thanh toán số tiền đã cam kết.
Cùng đó, đại biểu Tuấn cũng đồng tình với biện pháp hủy quyết định, hủy kết quả và cấm tham gia đấu giá loại tài sản đó trên phạm vi toàn quốc. Tuy vậy, nội dung này cần quy định rõ thời điểm bắt đầu áp dụng lệnh cấm và thời hạn cấm, tránh tình trạng chỉ công bố quyết định mà không xác định cụ thể thời gian thực hiện.
Đồng thời, cần cho phép người vi phạm giải trình nguyên nhân, bởi việc không thực hiện được nghĩa vụ thanh toán có thể xuất phát từ lỗi của người trúng đấu giá, cơ quan quản lý hoặc người có tài sản đưa ra đấu giá. Việc xử lý phải làm rõ trách nhiệm của các bên, bảo đảm có căn cứ và phù hợp.
Đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, đề nghị rà soát quy định về niêm yết tài sản đấu giá, trong đó có yêu cầu niêm yết tại UBND cấp xã nơi có bất động sản trong thời hạn 15 ngày trước phiên đấu giá.
Theo bà, quy định yêu cầu UBND cấp xã xác nhận việc niêm yết nhưng không xác định thời hạn phản hồi có thể gây khó khăn cho tổ chức hành nghề đấu giá. Bà đề nghị điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn công nghệ thông tin, đồng thời không bắt buộc đăng thông báo đấu giá trên báo giấy, báo in mà cho phép sử dụng các phương tiện, hình thức công nghệ khác phù hợp để công khai thông tin.
Những kiến nghị này đặt ra yêu cầu không chỉ minh bạch về giá và trình tự đấu giá, mà còn phải bảo đảm người tham gia có đủ thông tin để quyết định. Đặc biệt với bất động sản, thông tin quy hoạch có thể tác động trực tiếp đến mục đích sử dụng và giá trị tài sản sau khi trúng đấu giá.
Nữ đại biểu cũng đề nghị cân nhắc việc xác định đấu giá tài sản có phải ngành nghề kinh doanh có điều kiện hay không, bởi hoạt động này, nhất là đấu giá tài sản công, có những đặc thù cần được quản lý chặt chẽ.
