Phát hiện dấu vết chip NVIDIA Blackwell trong sáu mô hình AI của Trung Quốc

Admin

17/11/2026 17:00

Một nghiên cứu mới đây cho rằng sáu mô hình AI mới của DeepSeek, Moonshot AI, MiniMax và Ant Group có thể được huấn luyện bằng chip NVIDIA Blackwell.

Theo báo cáo công bố ngày 12/11 từ Will DePue, cựu nghiên cứu viên OpenAI, sáu mô hình AI do bốn công ty Trung Quốc phát hành từ tháng 4/2026 có các dấu vết kỹ thuật phù hợp với việc sử dụng chip NVIDIA Blackwell ở giai đoạn khởi tạo trọng số.

Các mô hình được nêu gồm DeepSeek-V4-Flash và DeepSeek-V4-Pro của DeepSeek; Kimi K3 và Kimi K3.1-Pro của Moonshot AI; MiniMax-M3 của MiniMax và Ling-3.1-flash của Ant Group.

Một nghiên cứu mới đây cho rằng sáu mô hình AI mới của Trung Quốc có thể được huấn luyện bằng chip NVIDIA Blackwell. (Ảnh: Reuters)

Cụ thể, DeepSeek-V4-Flash và MiniMax-M3 có dấu vết tương ứng với cấu hình chip B200 hoặc B300. Bốn mô hình còn lại mang dấu vết phù hợp với hệ thống GB200 hoặc GB300 thuộc dòng Blackwell.

Phát hiện này đáng chú ý bởi Blackwell là thế hệ GPU tiên tiến của NVIDIA , nằm trong diện Mỹ yêu cầu giấy phép khi xuất khẩu sang Trung Quốc. Tuy nhiên, dấu vết trong bộ trọng số chưa đủ để xác định toàn bộ quá trình huấn luyện các mô hình diễn ra trên dòng chip này.

Truy dấu phần cứng từ trọng số AI

Theo báo cáo, DePue phân tích các bộ trọng số được công bố của những mô hình AI. Đây là tập hợp các tham số quyết định cách mô hình xử lý thông tin và tạo câu trả lời. Một phần giá trị trong bộ trọng số có thể lưu lại dấu vết từ phần cứng được sử dụng ở giai đoạn khởi tạo mô hình.

Trước khi huấn luyện, các tham số được gán giá trị ban đầu bằng thuật toán tạo số giả ngẫu nhiên. Quá trình này sử dụng một giá trị đầu vào gọi là seed. Với cùng một seed, thuật toán có thể tạo ra cùng chuỗi số, nhưng cách phân bổ các giá trị vào bộ trọng số còn phụ thuộc vào số lượng đơn vị xử lý của GPU.

Nghiên cứu chỉ ra các mô hình DeepSeek-V4-Flash và DeepSeek-V4-Pro có thể được huấn luyện bằng chip NVIDIA Blackwell.

Trong quá trình huấn luyện, một số giá trị khởi tạo không bị cập nhật vẫn được giữ lại gần như nguyên vẹn. Nhà nghiên cứu có thể đối chiếu những giá trị này với kết quả được tái tạo từ các tổ hợp seed và cấu hình GPU khác nhau để tìm dấu vết phần cứng ban đầu.

DePue cho biết đã kiểm tra khoảng 6.000 tỷ tổ hợp seed và cấu hình chip. Nghiên cứu cũng thử tái tạo dấu vết trên phần cứng thực tế. Với DeepSeek-V4-Flash, chip B300 tái tạo được 461 trong số 469 hàng trọng số được chọn để kiểm tra, trong đó 445 hàng khớp hoàn toàn từng bit. Chip H100 không tái tạo được các giá trị tương ứng. Một hệ thống GB200 được thuê cũng tái tạo được 13 hàng trọng số được bảo toàn của Kimi K3 với độ tương quan rất cao.

Chưa đủ căn cứ kết luận vi phạm kiểm soát xuất khẩu

Tuy nhiên, phương pháp này chỉ giúp nhận diện phần cứng tạo ra các giá trị khởi tạo, không chứng minh toàn bộ quá trình huấn luyện diễn ra trên dòng chip đó. Các mô hình có thể được khởi tạo trên một hệ thống rồi chuyển sang phần cứng khác để tiếp tục huấn luyện.

Các hệ thống Blackwell cũng có thể được đặt tại trung tâm dữ liệu ở nước ngoài và cung cấp năng lực tính toán từ xa cho khách hàng Trung Quốc. Vì vậy, dấu vết kỹ thuật không cho biết chip đặt ở đâu, thuộc sở hữu của ai hay được tiếp cận bằng cách nào. Nghiên cứu cũng không đủ cơ sở để kết luận các công ty đã buôn lậu chip hoặc vi phạm quy định kiểm soát xuất khẩu.

Về lý thuyết các GPU AI Blackwell NVIDIA bị cấm xuất khẩu sang Trung Quốc.

Kết quả phân tích cũng cho thấy không phải tất cả doanh nghiệp AI Trung Quốc đều có dấu vết Blackwell. Những mô hình mới nhất được khảo sát của Alibaba, Zhipu, Tencent, Xiaomi và StepFun vẫn mang dấu vết của thế hệ chip Hopper. Trong khi đó, Meituan cho biết đã huấn luyện mô hình LongCat-2.0 hoàn toàn bằng các cụm chip AI chuyên dụng do công ty tự phát triển.

DePue cho biết các nhà nghiên cứu cấp cao tại OpenAI và Anthropic đã kiểm tra độc lập kết quả nhưng không công bố danh tính. Mã nguồn phương pháp cũng được công khai để cộng đồng kiểm tra. Dù vậy, mức độ xác minh độc lập vẫn còn hạn chế. Theo phân tích của New Runtime ngày 14/11, kho mã công khai mới có dữ liệu của năm bộ trọng số, chưa bao gồm DeepSeek-V4-Pro và Kimi K3.1-Pro. Chưa có nhóm bên ngoài tái thực hiện đầy đủ các thử nghiệm trên GPU vật lý.

Phát hiện đặt ra câu hỏi về hiệu quả của các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip AI tiên tiến của Mỹ. Khi năng lực tính toán có thể được cung cấp qua các trung tâm dữ liệu đặt ngoài lãnh thổ Trung Quốc, việc kiểm soát không chỉ dừng ở hoạt động xuất khẩu phần cứng mà còn phải tính đến khả năng tiếp cận từ xa và đối tượng sử dụng cuối cùng.

Trước đó, từ tháng 10/2022, Mỹ đã áp dụng các biện pháp hạn chế xuất khẩu chip AI tiên tiến sang Trung Quốc nhằm ngăn công nghệ bán dẫn phục vụ những mục đích có thể ảnh hưởng đến an ninh quốc gia.

Tuy nhiên, việc kiểm soát gặp khó khăn khi các công ty Trung Quốc có thể tiếp cận năng lực tính toán thông qua trung tâm dữ liệu đặt tại nước thứ ba. Một số trường hợp từng làm dấy lên nghi vấn về việc sử dụng chip Blackwell tại quốc gia này.

Tháng 11/2025: Startup INF Tech bị nghi sử dụng khoảng 2.300 GPU Blackwell thông qua hệ thống máy chủ đặt tại Indonesia. Tháng 12/2025: DeepSeek bị nghi tiếp cận hàng nghìn chip Blackwell để phát triển mô hình AI mới thông qua các trung tâm dữ liệu ở nước thứ ba. Tháng 2/2026: Một quan chức Mỹ cho biết Washington tin rằng DeepSeek đã huấn luyện mô hình AI bằng chip Blackwell, có thể tại một cụm máy chủ ở Nội Mông.

Bạn đang đọc bài viết "Phát hiện dấu vết chip NVIDIA Blackwell trong sáu mô hình AI của Trung Quốc" tại chuyên mục Công nghệ - Xe. Mọi bài vở cộng tác xin gửi về địa chỉ email ([email protected]).