Nguyên nhân khiến hộ kinh doanh bị truy thu thuế
Chênh lệch doanh thu vì hộ kinh doanh lẫn lộn tiền chung - tiền riêng
Chị T.H.V. (Cầu Giấy, Hà Nội), chủ một tiệm làm tóc, cho biết vừa được cơ quan thuế mời lên làm việc về doanh thu và tiền thuế năm 2025.
Theo chị V., cơ quan thuế rà soát tài khoản ngân hàng dùng để nhận tiền và xác định dòng tiền vào tài khoản gần 600 triệu đồng. Số tiền này được đối chiếu với doanh thu tính thuế khoán chị đã kê khai, khiến số tiền thuế và phạt ban đầu lên tới gần 30 triệu đồng.
Chị V. cho biết rất bất ngờ bởi quy mô cửa hàng nhỏ, chỉ có một thợ chính và một thợ phụ gội đầu, nằm trong một ngách nhỏ của khu tập thể.
"Tài khoản này tôi dùng chung cho cả công việc gia đình. Năm 2025 tôi xây nhà nên bố mẹ, anh chị em và bạn bè cho mượn tiền. Có những khoản chuyển vào 100 triệu đồng, chắc chắn không thể là tiền khách cắt tóc, gội đầu thanh toán", chị nói.
Sau khi chị giải trình và cung cấp thông tin, cơ quan thuế đã loại những khoản tiền được xác định không phát sinh từ hoạt động kinh doanh. Cuối cùng, chị phải nộp thêm gần 10 triệu đồng tiền thuế và phạt.
Từ năm 2026, khi chuyển sang phương thức thuế mới, chị V. cho biết đã đăng ký tài khoản riêng phục vụ hoạt động của tiệm.
Toàn bộ tiền khách thanh toán dịch vụ được khuyến khích chuyển vào tài khoản này. Các khoản chi cho hoạt động kinh doanh như mua khăn, dầu gội, tiền điện, nước... cũng được thực hiện từ tài khoản để dễ theo dõi.
Cơ quan thuế có thể soi đến từng tài khoản
Trường hợp chị V. không phải cá biệt. Gần đây nhiều hộ kinh doanh cho biết bị cơ quan thuế yêu cầu sao kê dữ liệu loa ting ting và sau đó bị truy thu thuế hàng chục triệu đồng.
Theo các hộ kinh doanh, cơ sở mà cơ quan thuế nêu ra đó là nếu tiền trong tài khoản cá nhân thì có thể là giao dịch cá nhân, nhưng tiền trong loa ting ting chỉ có thể là doanh thu bán hàng.
Chị T.D. kinh doanh hoa quả tươi cho hay chị cũng nhận được tờ thông báo đối soát dữ liệu phục vụ công tác quản lý thuế.
Trong thông báo này, cơ quan thuế đã liệt kê 9 tài khoản ngân hàng mang tên chị, trong đó 8 tài khoản có nguồn gốc từ ngân hàng cung cấp và 1 tài khoản do chị kê khai cùng với dữ liệu doanh thu đã được ghi nhận thông qua đối soát từ ngân hàng, loa thanh toán, nền tảng số, tổ chức trung gian thanh toán và dữ liệu điện tử.
Hiện loa ting ting rất phổ biến và nhiều ngân hàng đã tặng cho khách hàng khi mở tài khoản hộ kinh doanh - Ảnh minh họa nhân viên ngân hàng hướng dẫn cho hộ kinh doanh sử dụng loa - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Theo cơ quan thuế, bước đầu doanh thu phát sinh liên quan đến hoạt động kinh doanh của chị là hơn 2 tỉ, từ đó cơ quan thuế lập bảng dự kiến phát sinh nghĩa vụ thuế, đối chiếu với số thuế khoán đã nộp từ 2022-2025.
Cơ quan thuế xác định số thuế chênh lệch còn phải nộp lên đến hơn 80 triệu đồng cùng tiền chậm nộp, tiền phạt vi phạm hành chính về thuế, dẫn đến tổng số tiền dự kiến bị truy thu, phạt, chậm nộp lên đến gần 100 triệu đồng và đề nghị người nộp thuế phối hợp làm việc.
Cơ quan thuế cũng ghi rõ dữ liệu trong thông báo mới là dữ liệu bước đầu do một số ngân hàng, trung gian thanh toán, nền tảng số cung cấp tại thời điểm rà soát. Dữ liệu sẽ được cập nhật bổ sung theo từng đợt truyền dữ liệu và sẽ tiếp tục cập nhật, phân tích, đối soát và tổng hợp dữ liệu phục vụ quản lý thuế theo quy định.
"Tôi khá bất ngờ vì cứ tưởng từ trước đến nay mình đã đóng thuế đủ. Chưa kể tôi chỉ sử dụng 4 tài khoản ngân hàng để nhận tiền, nhưng cơ quan thuế sao kê ra đến 9 tài khoản, gồm cả những tài khoản mà từ lâu tôi không dùng đến nữa", chị T.D. nói.
Lỡ đổi giúp tiền mặt, nhiều hộ kinh doanh nơm nớp lo
Sau hàng loạt trường hợp bị cơ quan thuế truy thu thuế qua tài khoản loa "ting ting', nhiều hộ kinh doanh cũng như đại lý thuế đã cảnh báo đến người kinh doanh. Nhiều người đã giật mình vì nằm trong diện có nguy cơ bị truy thu rất cao mà bấy lâu không để ý.
Chị Hiền, kinh doanh nhỏ tại phường Gia Định, TP.HCM cho biết hiện nay do thanh toán không tiền mặt rất phổ biến nên nhiều người không có tiền mặt.
"Rất nhiều người mua món hàng xong chuyển khoản dư 50.000 đồng, 100.000 đồng hoặc 200.000 đồng nhờ tôi thối lại tiền mặt để có tiền đổ xăng, gửi xe…
Trước đây tôi và nhiều người kinh doanh khác rất vui vẻ đổi giúp vì để giữ khách, nhưng từ sau khi nhiều người bị truy thu thuế, tôi "tỉnh" ra và không dám làm vậy nữa nếu không muốn bị truy thu thuế oan", chị Hiền nói.
Trong khi anh Thanh Vinh, mở tiệm kinh doanh điện thoại tại một vùng ven, cho hay vì mối quan hệ quen biết, vẫn nhận chuyển khoản vào tài khoản cá nhân giúp một số người lớn tuổi không rành công nghệ. Mỗi lần nhận vài triệu đồng rồi đưa lại cho họ bằng tiền mặt.
"Tôi rất sợ khi cơ quan thuế rà tài khoản ngân hàng và tính đó là doanh thu, từ đó truy thu thuế. Sau này đồng ý giúp, tôi đều yêu cầu họ ghi rõ mục đích là "đổi giúp tiền mặt" để dễ giải trình với cơ quan thuế", anh Thanh Vinh nói.
