Cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân được Chính phủ ban hành yêu cầu EVN phải báo cáo khi giá thành tăng/giảm theo quy định - Ảnh: EVNHANOI
Như vậy, theo quy định EVN sẽ phải rà soát, đánh giá lại các chi phí để báo cáo tới Bộ Công Thương trước ngày 25-7 tới.
Báo cáo Bộ Công Thương làm căn cứ điều chỉnh giá
Những nội dung phải báo cáo bao gồm: Sản lượng điện thương phẩm thực tế của quý trước và tổng sản lượng điện cộng dồn từ đầu năm cũng như ước sản lượng còn lại trong năm.
Xác định chi phí phát điện của quý trước liền kề, chi phí phát điện cộng dồn từ đầu năm (bao gồm cả chi phí mua điện từ các nhà máy cung cấp dịch vụ phụ trợ). Các chi phí khâu phát điện các tháng còn lại, các khoản chi phí khác chưa được tính vào giá bán lẻ điện bình quân.
Trên cơ sở đó, EVN sẽ được thực hiện điều chỉnh/giữ nguyên giá theo thẩm quyền. Cụ thể, nếu giá bán lẻ điện bình quân tính toán giảm dưới 1% hoặc tăng dưới 2%, EVN báo cáo Bộ Công Thương việc không điều chỉnh giá, lập hồ sơ gửi Bộ Công Thương để kiểm tra, giám sát.
Trường hợp giá bán lẻ điện bình quân được tính toán giảm từ 1% trở lên hoặc cần điều chỉnh tăng từ 2-5% so với giá hiện hành, EVN lập hồ sơ phương án giá báo cáo Bộ Công Thương kiểm tra, rà soát và cho ý kiến. Bộ sẽ trả lời trong 15 ngày và EVN thực hiện điều chỉnh giá sau 5 ngày theo đúng quy định giá điện có thể điều chỉnh định kỳ 3 tháng/lần.
Giá bán lẻ điện bình quân đã được điều chỉnh lần gần đây nhất là ngày 10-5-2025, với mức tăng 4,8%, lên 2.204,0655 đồng/kWh (chưa gồm VAT).
Trong khi đó, báo cáo mới đây nhất của EVN cho hay năm 2025 tình hình tài chính của tập đoàn này khởi sắc khi thoát lỗ sang lãi.
Báo cáo gần đây nhất của EVN cho hay trong 6 tháng đầu năm, sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống đạt 171,54 tỉ kWh, tăng 9,85% so với cùng kỳ 2025.
Đây là mức tăng khá cao trong bối cảnh nhu cầu điện tăng mạnh để phục vụ sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt của người dân do thời tiết nắng nóng.
Hệ thống điện vì thế liên tục lập kỷ lục với sản lượng điện ngày cao nhất đạt 1.215,4 triệu kWh (ngày 25-6), công suất cực đại đạt 57.537 MW (ngày 24-6). Hầu hết, các nguồn điện đều được huy động tối đa, trong đó có nguồn giá cao. Cụ thể, tổ máy chạy dầu Nhiệt điện Ô Môn, một số tổ máy tua bin khí đã chuyển nhiên liệu khí thiên nhiên sang DO để tăng công suất khả dụng hệ thống.
Trong cơ cấu nguồn, điện than chiếm tỉ trọng tới gần 55%, điện khí chiếm 8%, năng lượng tái tạo chiếm gần 13%, trong khi nguồn điện giá rẻ là thủy điện chỉ chiếm 21%. Với cơ cấu như vậy, chi phí giá thành sản xuất điện đang có yếu tố bất lợi hơn so với năm 2025 khi phải huy động những nguồn điện giá cao như than, khí và dầu.
Giá điện đã có cơ hội giảm, nhưng chịu sức ép tăng trong dài hạn
Trả lời Tuổi Trẻ trước đó, ông Nguyễn Đình Phước - Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) - cho hay báo cáo tài chính riêng công ty mẹ - EVN được kiểm toán, lợi nhuận sau thuế công ty mẹ - EVN năm 2025 là 39.762 tỉ đồng, góp phần giảm lỗ lũy kế còn 5.611 tỉ đồng.
Theo báo cáo tài chính hợp nhất được kiểm toán, lợi nhuận sau thuế toàn tập đoàn là 51.881,9 tỉ đồng, không còn lỗ lũy kế hợp nhất đến hết năm 2025. Tuy nhiên, khoản chênh lệch tỉ giá chưa được ghi nhận vào chi phí sản xuất, ước tính còn khoảng 17.500 tỉ đồng. Trường hợp không thực hiện phân bổ tỉ giá trong năm 2025, giá điện đã có thể có cơ hội giảm nhờ giá thành giảm mạnh.
Tuy nhiên, sức ép tăng giá đang hiện hữu. Mức giá mua điện của EVN trong ba tháng đầu năm liên tục tăng, ghi nhận mức bình quân là 1.907,65 đồng/kWh, gấp đôi so với thời điểm tháng 11-2025 chỉ với 954,89 đồng/kWh. Nếu cộng thêm khoản chênh lệch tỉ giá, đây là áp lực không nhỏ cho tập đoàn này trong việc giữ ổn định giá điện.
Ông Nguyễn Đình Phước cho hay từ đầu năm 2026 tới nay, đã có những diễn biến khó lường, ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh của EVN. Điều này khiến chi phí mua điện từ các nhà máy điện của EVN tăng, gây áp lực lớn lên cân đối tài chính.
Hiện Bộ Công Thương vẫn chưa công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2025. Theo thông lệ, con số này thường được công bố vào cuối năm 2026.
Các chuyên gia cho rằng trong bối cảnh biến động giá đầu vào liên tục thay đổi trước các tác động của yếu tố bên ngoài, cùng cơ chế giá điện được phép điều chỉnh 3 tháng/lần, việc sớm công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện sẽ là căn cứ để cơ chế điều chỉnh giá điện linh hoạt hơn, thực hiện đúng quy định và phù hợp với diễn biến giá thị trường theo hướng có tăng, có giảm.
