Chỉ cần vào Facebook, người tiêu dùng không khó để bắt gặp hàng loạt trang và hội nhóm rao bán đông trùng hạ thảo với những lời quảng cáo "có cánh" như nguồn hàng chất lượng, sản phẩm được trực tiếp nuôi trồng và chế biến tại Lai Châu, đảm bảo uy tín, tăng cường sức khoẻ, trẻ mãi không già.
Trong vai người mua hàng, PV Báo điện tử VTC News liên hệ với số điện thoại của người bán đông trùng hạ thảo online và được báo giá 350.000 đồng/kg. Người này khẳng định chất lượng tốt, giao sỉ nên giá rẻ hơn.
Khi được hỏi về nguồn gốc, người bán chỉ trả lời chung chung: “Hàng nuôi cấy trong nước”, “lấy trực tiếp từ trại”, “không qua trung gian nên rẻ”. Tuy nhiên, các thông tin về quy trình nuôi trồng, kiểm nghiệm chất lượng, hàm lượng hoạt chất hay chứng nhận an toàn thực phẩm gần như không được cung cấp.
Với những chủ shop khẳng định có xưởng nuôi trồng thì giá bán đông trùng hạ thảo khô sấy thăng hoa từ 2,5 triệu - 3,8 triệu/kg.
Đông trùng hạ thảo tươi cũng được rao bán 25.000 đồng - 35.000 đồng/hộp 200 gam, có thể bảo quản trong tủ lạnh 20 ngày để sử dụng. Người bán đông trùng hạ thảo tươi cũng tiết lộ, người bán lẻ mua sỉ với giá rẻ rồi về bán lẻ 80.000 - 120.000 đồng/hộp.
Đông trùng hạ thảo được quảng cáo như thần dược với giá chỉ 350.000 đồng/kg (Ảnh chụp màn hình).
Trong khi đó, theo khảo sát của PV, giá đông trùng hạ thảo tươi được các đơn vị niêm yết giá công khai từ 5- 20 triệu/kg, đông trùng hạ thảo khô có giá lên tới 80 triệu/kg.
Theo lương y Nguyễn Biên Thùy, đông trùng hạ thảo dù là loại nuôi cấy nhân tạo vẫn là sản phẩm có chi phí sản xuất cao. Quy trình nuôi trồng đòi hỏi môi trường vô trùng, nhiệt độ, độ ẩm được kiểm soát chặt chẽ, cùng thời gian nuôi kéo dài nhiều tháng. Chưa kể, để đạt được hàm lượng hoạt chất có giá trị sinh học, sản phẩm phải trải qua khâu kiểm nghiệm nghiêm ngặt trước khi đưa ra thị trường.
Việc một cân đông trùng hạ thảo được bán với giá quá rẻ cho thấy, đây là dấu hiệu bất thường, đi ngược lại quy luật sản xuất và giá trị thực của dược liệu này. Không ít trường hợp, sản phẩm giá rẻ thực chất không phải đông trùng hạ thảo đúng nghĩa, mà chỉ là các loại nấm sợi thông thường, nấm nuôi sinh khối, hoặc sản phẩm có hình dáng được “tạo hình” để đánh lừa thị giác người mua.
"Khoảng trống lớn hiện nay nằm ở việc người tiêu dùng khó phân biệt thật - giả bằng mắt thường, trong khi việc mua bán online lại thiếu sự kiểm soát chặt chẽ. Chỉ cần vài hình ảnh đẹp, vài lời cam kết “uy tín”, người bán có thể dễ dàng tiếp cận hàng nghìn khách hàng" - Lương y Thùy phân tích.
Đáng lo ngại hơn, đông trùng hạ thảo là sản phẩm được nhiều người sử dụng với mục đích bồi bổ sức khỏe, hỗ trợ điều trị bệnh, đặc biệt là người cao tuổi, người có bệnh nền. Khi sản phẩm không rõ nguồn gốc, không được kiểm nghiệm, người dùng có thể đối mặt với nhiều rủi ro tiềm ẩn.
Đông trùng hạ thảo nếu được nuôi trồng và chế biến không đúng quy chuẩn có thể nhiễm vi sinh vật, kim loại nặng hoặc tồn dư hóa chất. “Với những sản phẩm giá rẻ bất thường, nguy cơ lớn nhất là không kiểm soát được thành phần và độ an toàn. Người dùng không chỉ không nhận được lợi ích sức khỏe mà còn có thể gặp các phản ứng bất lợi như rối loạn tiêu hóa, dị ứng, thậm chí ảnh hưởng gan, thận nếu sử dụng lâu dài”, Lương y Biên Thùy cảnh báo.
Đông trùng hạ thảo tươi được bán số lượng lớn với giá 25.000 - 35.000 đồng/hộp 200 gam.
Theo chuyên gia này, một số cơ sở vì chạy theo lợi nhuận có thể thu hoạch non, sấy khô không đúng kỹ thuật hoặc pha trộn nguyên liệu khác để tăng khối lượng. Những sản phẩm này hầu như không còn giá trị dược tính, nhưng lại được quảng cáo thổi phồng như “thần dược”.
Trước thực trạng đông trùng hạ thảo giá rẻ tràn lan, các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân cần hết sức thận trọng. Việc sử dụng sản phẩm cho sức khỏe không nên chỉ dựa vào giá rẻ hay lời quảng cáo. Thay vào đó, người tiêu dùng cần quan tâm đến nguồn gốc rõ ràng, đơn vị sản xuất uy tín, giấy tờ kiểm nghiệm và khuyến cáo sử dụng cụ thể.
