Từ người làm kỹ thuật nấm đến chủ cơ sở sản xuất
Trong khu nhà trồng nấm rộng khoảng 1.000m2 tại thôn Bình Lộc, xã Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh, anh Lê Trọng Đức (SN 1990) cùng vợ là chị Phạm Thị Châm (SN 1990) tất bật với công việc chăm sóc, thu hoạch và đóng gói nấm.
Trước khi trở về quê, anh Đức có gần 10 năm làm việc tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển nấm thuộc Viện Di truyền nông nghiệp. Quá trình làm việc tại đây giúp anh tích lũy kinh nghiệm về kỹ thuật và quy trình sản xuất nấm.
Tốt nghiệp ngành cơ khí chế tạo máy tại một trường cao đẳng công nghiệp, anh Đức có nền tảng về vận hành máy móc. Quá trình làm việc trong lĩnh vực nấm giúp anh nhận ra tiềm năng phát triển của mô hình này, từ đó nảy ra ý định trở về quê xây dựng cơ sở sản xuất riêng.
Khu nhà trồng nấm của anh Đức rộng khoảng 1.000 m2.
“Trong quá trình làm việc, tôi được tiếp xúc với mô hình trồng nấm, nhận thấy đây là mô hình hiệu quả, có khả năng phát triển và nhân rộng nên quyết định về quê lập nghiệp”, anh Đức chia sẻ.
Năm 2022, anh cùng vợ trở về Hà Tĩnh bắt đầu thực hiện dự định. Chị Châm vốn làm nghề kế toán nhưng sau đó cũng chuyển sang hỗ trợ chồng sản xuất nấm. Với khoản vốn ban đầu khoảng 500 triệu đồng, hai vợ chồng từng bước xây dựng cơ sở trên diện tích khoảng 1.000m2.
Thời gian đầu, anh Đức chỉ thử nghiệm khoảng 5.000-10.000 phôi nấm để tích lũy kinh nghiệm và hoàn thiện quy trình. Khi sản xuất dần ổn định, quy mô được nâng lên khoảng 50.000 phôi mỗi năm.
"Cơ sở chúng tôi tập trung vào nấm bào ngư, còn gọi là nấm sò; ngoài ra, có sản xuất mộc nhĩ và nấm linh chi. Thay vì mua phôi có sẵn, chúng tôi chủ động thực hiện các công đoạn sản xuất, từ chuẩn bị nguyên liệu đến cấy giống.
Nguyên liệu chủ yếu là mùn cưa, rơm rạ được xay nhỏ, phối trộn với cám ngô, cám gạo và vôi bột. Sau khi hỗn hợp được đóng thành bầu, phôi được đưa vào lò khử trùng khoảng 12 giờ ở nhiệt độ 100 độ C. Phôi sau đó được làm nguội trước khi cấy giống", anh Đức chia sẻ.
Giống nấm được anh lấy từ Viện Di truyền nông nghiệp, nơi từng gắn bó nhiều năm với công việc của mình. Theo anh Đức, từ khi cấy giống đến lúc thu hoạch cần khoảng 45-60 ngày. Mỗi phôi có thể cho thu hoạch trong khoảng 3 tháng, sau đó phải thay phôi mới để bắt đầu chu kỳ sản xuất tiếp theo.
Nhiệt độ tại khu vực trồng nấm dao động từ 22-28 độ C, để nấm phát triển tốt.
Mỗi ngày thu khoảng 3 triệu đồng
Công việc tại cơ sở trồng nấm bắt đầu từ sáng sớm. Khoảng 5h, vợ chồng anh Đức đã thu hoạch nấm, công việc thường kết thúc vào khoảng 7h. Nấm sau đó được đóng gói, đưa đến các chợ tiêu thụ trong ngày.
Hiện cơ sở của vợ chồng anh Đức thu hoạch bình quân khoảng 100kg nấm bào ngư mỗi ngày, với giá bán sỉ khoảng 30.000 đồng/kg. Vào thời điểm cuối năm, sản lượng có thể tăng lên khoảng 200 kg/ngày.
Do nấm bào ngư có thời gian bảo quản ngắn, nấm sau thu hoạch phải được đóng gói và chuyển đến các điểm tiêu thụ trong ngày. Vì vậy, hai vợ chồng phải duy trì công việc liên tục, từ chăm sóc, thu hoạch đến phân phối sản phẩm.
Anh Đức cho biết, nấm phát triển phù hợp trong điều kiện nhiệt độ khoảng 22-28 độ C, độ ẩm khoảng 90%. Cơ sở có thiết bị đo để theo dõi các thông số này, phục vụ việc chăm sóc và điều chỉnh môi trường trồng.
Về đầu ra, anh Đức đánh giá việc tiêu thụ nấm những năm gần đây tương đối thuận lợi. Tuy nhiên, sản lượng hiện tại vẫn chưa đáp ứng hết nhu cầu của khách hàng. Riêng chợ Bình Hương, mỗi ngày cơ sở cung cấp khoảng 70-80kg nấm. “Đầu ra mấy năm nay thì dễ, nhưng hiện cơ sở vẫn chưa cung cấp đủ”, anh Đức nói.
Anh Lê Trọng Đức chăm sóc nấm.
Theo anh, lợi thế của nghề trồng nấm tại Hà Tĩnh là địa phương có nguồn nguyên liệu nông nghiệp và nhân công tương đối dồi dào, chi phí không quá cao. Người sản xuất có thể tận dụng các phụ phẩm nông nghiệp như rơm rạ, mùn cưa để làm nguyên liệu, góp phần giảm chi phí đầu vào.
Dù vậy, điều kiện khí hậu vẫn là thách thức đáng kể. Hà Tĩnh có mùa đông lạnh và mùa hè nắng nóng, chịu ảnh hưởng của gió Lào. Trong khi đó, nấm cần môi trường tương đối ổn định để sinh trưởng, nên vào mùa hè sản lượng giảm đáng kể.
Hiện cơ sở của gia đình anh Đức sản xuất hơn 30 tấn nấm mỗi năm, doanh thu khoảng 1 tỷ đồng. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận ước đạt 300 triệu đồng/năm.
Từ kết quả này, gia đình dự định mở rộng thêm khoảng 5.000m2 diện tích sản xuất, hướng tới nâng sản lượng lên khoảng 200 kg/ngày.
Trao đổi với PV VietNamNet, đại diện UBND xã Lộc Hà đánh giá mô hình trồng nấm của gia đình anh Đức đang từng bước phát triển và mang lại thu nhập ổn định.
"Với sản phẩm nấm sò đạt chứng nhận OCOP 3 sao, vợ chồng anh Đức dự định tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất, đồng thời tạo thêm việc làm cho lao động địa phương", lãnh đạo xã Lộc Hà nói.
