Trong bối cảnh nền kinh tế số đang bứt phá mạnh mẽ, dữ liệu đã không còn là những con số vô tri mà trở thành mạch máu nuôi sống mọi hoạt động của xã hội hiện đại. Ngày 20/3/2026, tại Hà Nội, Hội thảo “Tuân thủ luật bảo vệ dữ liệu cá nhân - Những thách thức, rủi ro và giải pháp công nghệ” đã chính thức diễn ra, thu hút hơn 300 đại biểu từ các cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp. Đây là diễn đàn chính sách – công nghệ quy mô lớn, đánh dấu giai đoạn thực thi quan trọng của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Mở đầu hội thảo, các nhà lãnh đạo và chuyên gia đều thống nhất cao về tầm quan trọng mang tính chiến lược của dữ liệu cá nhân. Ông Trần Văn Tùng, Chủ tịch Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASTI), khẳng định: “Trong không gian số, dữ liệu đã vượt ra khỏi khái niệm của những con số hay văn bản lưu trữ đơn thuần để trở thành nguồn tài nguyên vô giá – được ví như 'nguồn dầu mỏ mới' của thế kỷ 21”. Ông nhấn mạnh thêm rằng dữ liệu cá nhân chính là hạt nhân cốt lõi cấu thành nên khối tài sản khổng lồ này.
Đồng quan điểm, đại diện Cục Công nghiệp công nghệ thông tin (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã dẫn lại lời của TBT để làm rõ giá trị nội tại của nguồn tài nguyên này: “Dữ liệu là nguồn tài nguyên mới, là 'không khí và ánh sáng' của kỷ nguyên mới, là tư liệu sản xuất mới”. Trong hệ sinh thái đó, bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là yêu cầu về mặt kỹ thuật mà còn gắn trực tiếp với quyền con người, quyền riêng tư và niềm tin xã hội.
Dù Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 được đánh giá là bước tiến quan trọng, tiệm cận các chuẩn mực quốc tế, nhưng việc đưa luật vào đời sống vẫn gặp không ít "điểm nghẽn". Theo các nguồn tin, nhiều doanh nghiệp hiện nay vẫn đang đối diện với tình trạng chưa nhận diện đầy đủ rủi ro pháp lý trong hoạt động thu thập, lưu trữ và xử lý dữ liệu.
Ông Trần Văn Tùng nhận định thẳng thắn về thực trạng này: “Từ hành lang pháp lý đến thực tiễn triển khai luôn là một chặng đường đầy thách thức”. Ông cho rằng cộng đồng doanh nghiệp, từ các tập đoàn lớn đến doanh nghiệp nhỏ, đang lúng túng trong việc xác định ranh giới giữa khai thác dữ liệu để đổi mới sáng tạo và hành vi vi phạm quyền riêng tư. Việc tuân thủ đòi hỏi sự nâng cấp khổng lồ về hạ tầng công nghệ, quy trình quản trị và nguồn nhân lực chuyên trách, những yếu tố mà nhiều đơn vị hiện còn thiếu hụt.
Bên cạnh đó, vấn đề tội phạm mạng cũng là một thách thức nhức nhối. Các vụ bê bối rò rỉ dữ liệu quy mô lớn, tình trạng mua bán trái phép thông tin cá nhân và lừa đảo trực tuyến đang trở thành vấn nạn xuyên biên giới, đe dọa trực tiếp đến an ninh quốc gia.
Chính vì vậy, ông Nguyễn Khắc Lịch - Cục trưởng Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin cho rằng: “Việc tuân thủ pháp luật về dữ liệu không nên được nhìn nhận như một rào cản, mà cần được coi là một động lực phát triển mới”.
Ông Nguyễn Khắc Lịch - Cục trưởng Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin
Tư duy này dựa trên bốn khía cạnh cốt lõi:Hình thành thị trường dữ liệu minh bạch: Bảo vệ quyền lợi người dùng giúp thúc đẩy người dân sẵn sàng chia sẻ dữ liệu để nhận lại các dịch vụ chất lượng cao hơn.
Chuẩn hóa năng lực quản trị: Giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận các tiêu chuẩn quốc tế, nâng cao uy tín để tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt là các thị trường khó tính như Liên minh châu Âu.
Mở ra thị trường công nghệ tuân thủ (RegTech): Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp “Make in Viet Nam” phát triển các giải pháp hỗ trợ tuân thủ pháp luật.
Xây dựng niềm tin số: Nền tảng quan trọng nhất để thúc đẩy chuyển đổi số sâu rộng.
Tại Hội thảo, ông Lưu Quang Định, Tổng Biên tập Tạp chí Một Thế Giới, nhấn mạnh: “Hãy nâng cao nhận thức về bảo vệ dữ liệu cá nhân, không chỉ vì chính bản thân mình. Bảo vệ dữ liệu chính là bảo vệ nguồn sống của nền kinh tế số”.
Để luật đi vào thực tế, pháp lý phải song hành cùng công nghệ. Ông Trần Văn Tùng nhấn mạnh: “Chúng ta không thể bảo vệ dữ liệu chỉ bằng các văn bản luật nằm trên giấy; chúng ta cần các giải pháp công nghệ mã hóa, ẩn danh hóa dữ liệu, quản trị phân quyền tiên tiến, và một hệ thống thông tin khoa học minh bạch”.
