Thi nhau trả mặt bằng
Ngày 27/7, ghi nhận của PV Tiền Phong tại nhiều tuyến đường sôi động ở TPHCM , băng-rôn “Cho thuê mặt bằng”, “Sang nhượng” đỏ rực kèm số điện thoại nối tiếp nhau xuất hiện trước những cửa hàng đã đóng cửa nhiều ngày.
Trên đường Ba Tháng Hai, với một đoạn chưa đầy 500 mét đã có hơn chục mặt bằng chờ người thuê. Những tuyến phố kinh doanh sầm uất như Nguyễn Trãi, Hồ Văn Huê, Trần Hưng Đạo… cũng xuất hiện ngày càng nhiều mặt bằng bỏ trống.
Nhiều mặt bằng bỏ không quá lâu khiến cửa cuốn bạc màu, bảng hiệu cũ kỹ, xuống cấp. Không ít chủ nhà còn treo thêm dòng chữ “giá rẻ” với hy vọng sớm tìm được khách thuê nhưng vẫn vắng người hỏi.
Loạt mặt bằng ở vị trí đắc địa bỏ không đã lâu bị vẽ bậy, bôi bẩn hoặc thành nơi để xe...
Sau nhiều năm kinh doanh quán cà phê - trà sữa trên đường Trần Hưng Đạo (phường Cầu Ông Lãnh), chị Nguyễn Thị Nhi vừa quyết định trả mặt bằng để tìm địa điểm nhỏ hơn. Thay vì duy trì mô hình quán ngồi rộng khoảng 50 m², chị dự định chuyển sang hình thức "bán mang đi" nhằm tiết kiệm chi phí.
Theo chị Nhi, tiền thuê mặt bằng, nhân công cùng các khoản chi phí vận hành đã “ăn” gần hết doanh thu. “Trừ hết các khoản chi phí thì gần như không còn dư đồng nào. Có những hôm mưa cả ngày, quán còn phải bù lỗ”, chị Nhi chia sẻ.
Tình cảnh tương tự cũng xảy ra với chị Quỳnh Đông (46 tuổi), chủ một cửa hàng kinh doanh dụng cụ và quần áo thể thao tại khu vực trung tâm thành phố. Dù hợp đồng thuê mặt bằng rộng gần 40 m² vẫn còn gần một năm mới hết hạn, chị vẫn chấp nhận trả sớm để cắt lỗ.
“Nếu cố duy trì đến hết hợp đồng thì chắc phá sản . Suốt cả năm, chỉ những đợt giảm giá sâu vào dịp lễ, Tết mới có khách. Những ngày bình thường, tiền lãi bán hàng không đủ trả lương nhân viên”, chị Đông nói.
Mặt bằng cho thuê xếp hàng dài, chằng chịt thông tin cho thuê, bán nhà, sang nhượng trên đường Trần Hưng Đạo, TPHCM
Theo ông Thành, chủ một cửa hàng trên đường Nơ Trang Long (phường Gia Định), chi phí thuê mặt bằng tại khu vực này dao động khoảng 25-45 triệu đồng/tháng, chưa kể điện nước, nhân công và nhiều khoản chi khác. Có cửa hàng phải chi hơn 80 triệu đồng/tháng chỉ để duy trì hoạt động.
“Những cửa hàng có thương hiệu lâu năm hoặc chiến lược kinh doanh rõ ràng còn có thể cầm cự. Các cửa hàng nhỏ hoặc mới mở rất khó cạnh tranh và phải trả mặt bằng là điều dễ hiểu”, ông Thành nhận định.
Không chỉ các tuyến phố lớn, tình trạng trả mặt bằng cũng diễn ra tại nhiều chợ truyền thống. Tại các chợ như Bà Chiểu, An Đông, Tân Bình, Phú Lâm… loạt ki-ốt đóng cửa, treo biển cho thuê xuất hiện ở nhiều khu vực. Các tiểu thương nói rằng, lượng khách đến chợ giảm rất sâu, có ngày ngồi bán từ sáng đến chiều vẫn không có người mua.
Đưa hàng lên mây
Theo tìm hiểu của PV Tiền Phong, phần lớn doanh nghiệp và hộ kinh doanh trả mặt bằng không đồng nghĩa với việc rời bỏ thị trường. Thay vào đó, nhiều đơn vị lựa chọn thu hẹp quy mô, chuyển sang bán hàng trực tuyến hoặc kết hợp giữa cửa hàng và các nền tảng số để giảm chi phí vận hành.
Các ki-ốt kinh doanh trong chợ truyền thống cũng dán giấy cho thuê, sang sạp dày đặc
Kinh doanh các sản phẩm địu vải cho trẻ em gần 5 năm, chị Thu Hương (ngụ phường Vườn Lài) cho biết, đã ba lần chuyển địa điểm kinh doanh. Từ chỗ thuê mặt bằng gần các bệnh viện phụ sản ở khu vực trung tâm, mỗi lần chuyển chỗ mới, chị lại phải tìm đến những nơi xa hơn vì không còn đủ khả năng "gánh" chi phí thuê.
“Tiền thuê mặt bằng ngày càng tăng, các loại thuế, phí cũng cao hơn nên buộc phải tính toán lại. Nếu cứ giữ mặt bằng lớn thì rất khó có lãi”, chị Hương chia sẻ.
Để giảm áp lực chi phí , mới đây chị Hương thuê một căn nhà một trệt, một lầu tại phường Thạnh Mỹ Tây. Gia đình sử dụng tầng trên để trữ hàng và bán online, còn tầng trệt đang tìm người thuê chung, có thể mở quán nhằm chia sẻ tiền thuê mỗi tháng.
Tiểu thương nhiều chợ truyền thống cho biết, việc kinh doanh rất ế ẩm
Theo nhiều tiểu thương, sự thay đổi lớn nhất hiện nay không chỉ đến từ chi phí kinh doanh mà còn từ thói quen mua sắm của người tiêu dùng. Khách hàng ngày càng quen tìm kiếm sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử hoặc mạng xã hội, so sánh giá, đọc đánh giá rồi mới quyết định mua. Chỉ những khách hàng cần trực tiếp xem hàng hoặc mua sản phẩm có giá trị cao mới đến cửa hàng.
Ba năm trước, anh Ngọc Sang (kinh doanh thời trang tại phường Hiệp Bình) cũng quyết định trả mặt bằng để đưa hàng lên chợ mạng. Anh Sang nói, thay vì duy trì cửa hàng lớn, anh tập tành livestream, chốt đơn trên Facebook, Shopee, TikTok Shop. Theo anh Sang, cách làm này giúp giảm hơn 50% chi phí hoạt động nhưng vẫn duy trì được lượng khách quen.
Dữ liệu từ Batdongsan.com.vn cho thấy trong quý II/2026, giá thuê nhà phố tại TPHCM đồng loạt giảm. Trong đó, khu vực quận 10 và quận 11 cũ giảm hơn 20%, quận 1 cũ giảm gần 9%, còn các quận 4, 5, 7, Bình Thạnh và Phú Nhuận cũ giảm từ 7-16% so với quý trước.
Nhiều hộ kinh doanh trả mặt bằng, đưa hàng lên chợ mạng để tiết kiệm chi phí
Theo các đơn vị môi giới, lượng khách tìm thuê mặt bằng trong nửa đầu năm giảm rõ rệt, trong khi nguồn cung tăng khoảng 20-30% so với cùng kỳ. Để tăng khả năng cho thuê, nhiều chủ nhà phải giảm tiền cọc, kéo dài thời gian sửa chữa hoặc nới lỏng các điều khoản trong hợp đồng.
Dù giá thuê đã giảm, nhiều mặt bằng ở vị trí đẹp vẫn liên tục thay khách thuê. Không ít cửa hàng chỉ hoạt động vài tháng rồi tiếp tục đóng cửa do doanh thu không đạt kỳ vọng. Điều này cho thấy bài toán của thị trường hiện không chỉ nằm ở giá thuê mà còn ở sức mua và hiệu quả kinh doanh.
