Nếu thích mùi thơm đặc trưng của dầu dừa, thỉnh thoảng sử dụng một lượng nhỏ trong những món phù hợp vẫn có thể nằm trong chế độ ăn cân bằng - Ảnh: Aloha
Buổi sáng, một quả trứng chiên bằng dầu dừa có thể trông chẳng có gì đáng lo. Vấn đề không nằm ở một bữa ăn đơn lẻ mà ở loại chất béo được sử dụng thường xuyên trong chế độ ăn hằng ngày.
Với sức khỏe tim mạch, điều quan trọng không chỉ là ăn bao nhiêu chất béo mà còn là chất béo đó đến từ đâu và được thay thế bằng loại nào.
Dầu dừa có gì khiến bác sĩ tim mạch phải lưu ý?
Dầu dừa có nguồn gốc thực vật nhưng lại khác khá nhiều so với những loại dầu thực vật phổ biến như dầu ô liu, dầu cải hay dầu đậu nành. Nguyên nhân bởi dầu dừa chứa tỉ lệ chất béo bão hòa rất cao.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), dầu dừa là một trong những loại dầu giàu chất béo bão hòa. Loại chất béo này có thể làm tăng cholesterol LDL trong máu. Khi LDL tăng cao trong thời gian dài, cholesterol có thể tích tụ trong thành động mạch, góp phần hình thành mảng xơ vữa và làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, đau tim và đột quỵ.
Các nghiên cứu tổng hợp cũng cho lý do không nên xem dầu dừa là một loại dầu "tốt cho tim" chỉ vì nó có nguồn gốc tự nhiên. Một phân tích gộp 16 thử nghiệm lâm sàng đăng trên Circulation cho thấy những người sử dụng dầu dừa có mức LDL cao hơn so với nhóm sử dụng các loại dầu thực vật không phải dầu nhiệt đới.
Một phân tích tổng hợp khác gồm các nghiên cứu can thiệp cũng ghi nhận dầu dừa làm tăng cả cholesterol toàn phần và LDL so với một số loại dầu thực vật như dầu ngô, dầu đậu nành và dầu hướng dương.
Điều này không có nghĩa ăn một quả trứng chiên bằng dầu dừa sẽ lập tức gây hại cho tim. Nguy cơ chủ yếu liên quan đến thói quen sử dụng nhiều chất béo bão hòa trong thời gian dài. Vì vậy, nếu đang lựa chọn dầu ăn cho bữa sáng mỗi ngày, dầu dừa không phải lựa chọn được ưu tiên.
Các món chiên, nướng hấp dẫn thực khách nhưng nên chọn loại dầu rán phù hợp - Ảnh: LINH ĐOAN
Muốn tốt cho tim, nên chọn dầu nào?
Nếu mục tiêu là bảo vệ sức khỏe tim mạch, điều quan trọng không phải là tìm một loại dầu được quảng cáo là "siêu thực phẩm", mà là ưu tiên chất béo không bão hòa và hạn chế chất béo bão hòa trong khẩu phần hằng ngày. Đây cũng là hướng được Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) nhấn mạnh trong khuyến nghị dinh dưỡng cập nhật năm 2026.
Trong nhóm dầu ăn, dầu ô liu, dầu cải, dầu đậu nành, dầu hướng dương, dầu ngô và dầu lạc đều là những lựa chọn có nhiều chất béo không bão hòa hơn dầu dừa.
Lý do nằm ở cách các loại chất béo này tác động đến cholesterol. Khi chất béo bão hòa được thay thế bằng chất béo không bão hòa, mức cholesterol LDL trong máu có xu hướng giảm, từ đó góp phần giảm nguy cơ bệnh tim mạch. Đây cũng là lý do các chuyên gia không chỉ khuyên "ăn ít chất béo", mà quan trọng hơn là thay loại chất béo này bằng loại chất béo khác có lợi hơn.
Với dầu dừa, điều đó không có nghĩa phải bỏ hoàn toàn khỏi căn bếp. Nếu thích mùi thơm đặc trưng của dầu dừa, thỉnh thoảng sử dụng một lượng nhỏ trong những món phù hợp vẫn có thể nằm trong chế độ ăn cân bằng.
Tuy nhiên, nếu đang sử dụng dầu dừa làm dầu ăn chính, từ chiên trứng, xào rau đến áp chảo thịt cá, việc chuyển sang dầu giàu chất béo không bão hòa sẽ là thay đổi có lợi hơn cho tim mạch.
Đặc biệt, không nên nghĩ rằng một loại dầu tốt thì có thể dùng càng nhiều càng tốt. Dầu ăn dù là dầu ô liu hay dầu cải vẫn cung cấp nhiều năng lượng. Vì vậy, cách chế biến và lượng dầu sử dụng cũng quan trọng. Với món trứng, chỉ cần một lượng nhỏ dầu để chống dính là đủ; ngoài ra có thể luộc, hấp hoặc sử dụng chảo chống dính để giảm lượng chất béo bổ sung vào bữa ăn.
Một bữa sáng tốt cho tim cũng không chỉ phụ thuộc vào loại dầu. Trứng có thể kết hợp với rau xanh, cà chua, nấm, bánh mì nguyên cám hoặc các loại ngũ cốc nguyên hạt thay vì đi cùng thịt chế biến sẵn, bánh mì tinh chế và thực phẩm nhiều muối.
AHA hiện khuyến nghị một chế độ ăn giàu rau quả, ngũ cốc nguyên hạt, nguồn đạm lành mạnh và chất béo không bão hòa, đồng thời hạn chế chất béo bão hòa, đường bổ sung và thực phẩm siêu chế biến.
Nói cách khác, không cần quá ám ảnh với việc loại bỏ một món ăn hay một loại dầu duy nhất. Điều có ý nghĩa hơn đối với trái tim là nhìn vào toàn bộ thói quen ăn uống: dùng dầu không bão hòa thay cho dầu giàu chất béo bão hòa, kiểm soát lượng dầu, ăn nhiều thực phẩm tự nhiên và duy trì chế độ ăn cân đối trong thời gian dài.
