Trung Quốc vừa "bấm nút" dự án năng lượng chưa từng có tiền lệ trên thế giới

Tờ SCMP đưa tin ngày 22/9, Trung Quốc vừa bấm nút khởi công một dự án năng lượng chưa từng có tiền lệ trên thế giới - nơi hai công nghệ tưởng như xa lạ được ghép lại thành một cỗ máy duy nhất: Phát điện bằng CO2 siêu tới hạn kết hợp lưu trữ năng lượng bằng muối nóng chảy.

Dự án mang tên Ruitan, đặt tại Nhà máy điện Bajiao (thành phố Yên Đài, tỉnh Sơn Đông) của Tập đoàn China Huaneng, dự kiến vận hành ngay từ năm 2027.

Dự án trình diễn Ruitan tại nhà máy điện Bajiao của China Huaneng ở thành phố Yên Đài (tỉnh Sơn Đông) được khởi công xây dựng vào ngày 16/9. Ảnh: China Huaneng

Giai đoạn đầu gồm một tổ máy phát điện CO2 siêu tới hạn công suất 50 MW (được giới thiệu là lớn nhất thế giới hiện nay) đi kèm hệ thống lưu trữ muối nóng chảy công suất 100 MW, dung lượng 400 MWh.

Hãng thông tấn Tân Hoa Xã mô tả cách Dự án Ruitan vận hành: Trong những thời kỳ nhu cầu năng lượng thấp, lượng điện dư thừa do các tổ máy điện than hiện có của nhà máy sản xuất sẽ được sử dụng để làm nóng muối nóng chảy.

Trong những giờ cao điểm tiêu thụ năng lượng, nhiệt lượng tích trữ sẽ được sử dụng để cung cấp năng lượng cho một thiết bị siêu tới hạn, thiết bị này sử dụng khí CO2 thay vì hơi nước để sản xuất điện.

So với turbine hơi nước truyền thống, hệ thống CO2 siêu tới hạn nhỏ gọn hơn, hiệu suất cao hơn, và đặc biệt là phản ứng nhanh gấp khoảng 4 lần nhiệt điện than thông thường - có thể điều chỉnh linh hoạt từ 0 đến 100% công suất.

Trong bối cảnh điện gió, điện mặt trời ngày càng chiếm tỷ trọng lớn nhưng lại "sáng nắng chiều mưa", khả năng phản ứng tức thời này chính là mảnh ghép còn thiếu của lưới điện hiện đại.

Ảnh mang tính minh họa.

Còn muối nóng chảy thì khác hẳn pin lithium: Thay vì tích điện thành năng lượng hóa học, nó tích nhiệt rẻ hơn, bền hơn cho các bài toán lưu trữ nhiều giờ ở quy mô lớn.

Hệ thống còn có thể cấp thêm khoảng 110 tấn hơi/giờ phục vụ công nghiệp, biến Ruitan thành một "nhà máy đa năng" thực thụ.

Trung Quốc từng đưa Chaotan One vào vận hành thương mại cuối năm 2025 - hệ thống CO2 siêu tới hạn thương mại đầu tiên thế giới, tận dụng nhiệt thải nhà máy thép.

Nhưng Ruitan mới là cú nhảy vọt: Lần đầu tiên ghép trực tiếp phát điện CO2 với lưu trữ muối nóng chảy ở quy mô phục vụ cả lưới điện quốc gia, chứ không chỉ một nhà máy đơn lẻ.

Trong khi châu Âu mới dừng ở mức nghiên cứu qua chương trình SOLARSCO2OL, Trung Quốc đã đi thẳng vào xây dựng thực tế.

Tập đoàn China Huaneng kỳ vọng Ruitan sẽ giúp các nhà máy than "vốn bị coi là lạc hậu" trở nên linh hoạt hơn, giảm lãng phí điện giờ thấp điểm, và mở đường cho lưới điện hấp thụ nhiều năng lượng tái tạo hơn - một bài toán mà gần như quốc gia nào cũng đang đau đầu tìm lời giải.

Tham khảo: SCMP