Thách thức từ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng
Những biến động địa chính trị, biến đổi khí hậu và xu hướng xanh hóa đang buộc các tập đoàn đa quốc gia phải tái cấu trúc chuỗi cung ứng. Là quốc gia có độ mở kinh tế lớn, Việt Nam đứng trước cơ hội vàng để trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi dòng chảy hàng hóa khu vực nhờ mạng lưới FTA thế hệ mới và hệ thống cảng biển ngày càng hoàn thiện.
Tuy nhiên, phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng chỉ rõ: Lợi thế tự nhiên hay ưu đãi thuế quan là chưa đủ. Ngành logistics Việt Nam vẫn phải đối mặt với rào cản về chi phí vận tải, sự thiếu đồng bộ trong kết nối hạ tầng và tiến trình chuyển đổi số chưa đồng đều. Để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, việc phát triển các trung tâm logistics xanh, thông minh và cải cách hành chính là yêu cầu bắt buộc.
Chiến lược "3 chân kiềng" từ các cực phát triển kinh tế
Diễn đàn ghi nhận sự chủ động từ các địa phương trong việc xây dựng các điểm tựa logistics mang tính vùng:
-
Cực phát triển phía Nam (TP.HCM): Đóng vai trò hạt nhân, TP.HCM tập trung hiện đại hóa chuỗi cung ứng, hạ tầng dịch vụ để giữ vững vị thế trung tâm thương mại và cửa ngõ giao thương lớn nhất cả nước.
-
Cửa ngõ miền Trung (Quảng Trị): Đột phá nhờ vị trí mặt tiền trên Hành lang Kinh tế Đông – Tây, mở rộng không gian logistics kết nối trực tiếp Việt Nam với Lào, Thái Lan và Myanmar.
-
Trung tâm cảng biển phía Bắc (Hải Phòng): Tập trung nguồn lực đầu tư hệ thống cảng biển quốc tế thế hệ mới, kết nối đồng bộ giữa cảng sâu, khu công nghiệp và trung tâm logistics hậu cảng.
Bắt bài bài toán chi phí: Nhìn từ góc độ doanh nghiệp
Một điểm nghẽn lớn được thảo luận sôi nổi tại phiên chuyên đề "Kết nối hạ tầng logistics Việt Nam với chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu" chính là sự bấp bấp bấp của cước vận tải biển quốc tế. Các tập đoàn hàng hải như Maersk, APM Terminals, Cảng Busan hay Tân Cảng Sài Gòn đều đồng thuận rằng: Giá cước toàn cầu chịu tác động từ nhiều yếu tố ngoại cảnh mà một quốc gia riêng lẻ khó can thiệp.
Do đó, giải pháp căn cơ nhất cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam chính là tối ưu hóa các chi phí nội địa (inland logistics costs).
Ý kiến từ các chuyên gia chỉ ra rằng, việc gia tăng kết nối vận tải đa phương thức (sông - biển - đường sắt - đường bộ), giảm thời gian thông quan và ứng dụng công nghệ trong quản lý kho bãi sẽ giúp cắt giảm đáng kể chi phí trên mỗi đơn vị hàng hóa. Bên cạnh đó, việc hợp tác chặt chẽ với các đối tác như Hiệp hội Logistics tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) hay Cảng Busan sẽ mở ra các tuyến hành lang vận tải tối ưu hơn.
Hướng tới mô hình logistics xanh và bền vững
Kết thúc diễn đàn, câu chuyện chuyển đổi xanh và chuyển đổi số được khẳng định là yếu tố sinh tồn. Việc đầu tư hạ tầng đồng bộ không chỉ dừng lại ở quy mô kho bãi hay độ sâu luồng hàng hải, mà còn là mức độ giảm phát thải carbon trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Những kết quả và khuyến nghị từ Diễn đàn Logistics 2026 sẽ tạo nền tảng chính sách quan trọng, giúp các cơ quan quản lý nhà nước điều chỉnh thể chế, huy động nguồn lực xã hội hóa để đưa logistics Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển hiện đại, chất lượng và hội nhập sâu rộng.
H/An
