Thủ tướng Lê Minh Hưng - Ảnh: VGP
Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia là nền tảng, là tiền đề cho ổn định và tăng trưởng 2 con số. Việc cơ cấu lại, tổ chức lại hệ thống phân phối xăng dầu là một trong những nhiệm vụ ưu tiên rất quan trọng.
Đặc biệt là lĩnh vực điện, xăng dầu có những cải cách thực chất, hiệu quả sẽ giúp toàn bộ chi phí giảm mạnh, góp phần nâng cao hiệu quả nền kinh tế.
Giảm tối đa khâu trung gian xăng dầu để giảm chi phí
Với yêu cầu luôn cung ứng đủ xăng dầu trong mọi tình huống, bảo đảm mạch máu của nền kinh tế, Thủ tướng chỉ rõ những bất cập, tồn tại và nguyên nhân như: Còn phụ thuộc rất nhiều vào thị trường quốc tế và diễn biến của thị trường quốc tế, quy định của pháp luật, cơ chế điều hành còn những bất cập nên khi thị trường biến động, nguồn cung bị gián đoạn và gây thiếu hụt cục bộ.
Tổ chức hệ thống phân phối xăng dầu chưa hợp lý, số lượng thương nhân đầu mối nhiều nhưng không mạnh, năng lực tạo nguồn hàng rất hạn chế, nhiều khâu trung gian, làm tăng chi phí đầu vào, giảm hiệu quả; vẫn còn tình trạng găm hàng, đầu cơ, mua bán lòng vòng, nhập lậu, vừa qua đã phát hiện nhiều vi phạm trong các khâu.
Do đó cần đổi mới thực chất hệ thống phân phối xăng dầu, quy định về chi phí kinh doanh xăng dầu, lợi nhuận, cơ chế xác định giá bán lẻ cũng cần rà soát để bảo đảm sự quản lý của Nhà nước đối với mặt hàng thiết yếu.
Trên cơ sở đó cần tiếp tục hoàn thiện dự thảo nghị định kinh doanh xăng dầu với yêu cầu khắc phục căn bản những bất cập của cơ chế hiện hành. Xây dựng thị trường và hệ thống phân phối xăng dầu hoạt động thông suốt, hiệu quả, ổn định, minh bạch, cạnh tranh.
Vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, nâng cao năng lực thích ứng, chống chịu của hệ thống trong nước trước các tác động của thị trường thế giới. Bảo đảm an ninh năng lượng và nguồn cung trong mọi tình huống.
Việc sửa đổi lần này phải thực chất, không chỉ thay đổi tên gọi, hình thức tổ chức mà phải cắt giảm tối đa đầu mối, khâu trung gian, kiểm soát và điều tiết được giá, giảm chi phí, xác định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của từng chủ thể, bảo đảm hài hòa lợi ích, khắc phục bất cập, không để lợi ích nhóm, gian lận, trục lợi.
"Tinh thần chung, mục tiêu cuối cùng là phải xây dựng được một hệ thống ít khâu trung gian hơn, minh bạch hơn, cạnh tranh hơn, bảo đảm nguồn cung tốt hơn trong mọi tình huống. Bảo đảm các quy định sau khi ban hành phải khả thi, ổn định, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước", Thủ tướng nêu rõ.
Cơ cấu lại thương nhân kinh doanh xăng dầu gắn với năng lực
Người đứng đầu Chính phủ có những lưu ý cụ thể: đó là khắc phục tình trạng mua bán lòng vòng giữa các thương nhân làm tăng chi phí và khó xác định trách nhiệm khi xảy ra thiếu hụt nguồn cung. Quy định rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong việc bảo đảm nguồn hàng đến hệ thống bán lẻ, nhất là khi thị trường thiếu hụt cục bộ.
Thương nhân đầu mối phải gắn với năng lực tạo nguồn với năng lực hạ tầng, cơ sở vật chất, dự trữ và trách nhiệm đảm bảo nguồn cung. Tái cơ cấu số lượng thương nhân đầu mối, tổ chức lại thương nhân phân phối, bán lẻ, bảo đảm thực sự có năng lực và thực hiện đầy đủ trách nhiệm đối với nguồn cung.
Tiếp tục đổi mới cơ chế điều hành giá theo nguyên tắc thị trường có sự quản lý, điều tiết của Nhà nước, nhất là trong trường hợp có biến động.
Rà soát kỹ các quy định về công thức giá, chi phí kinh doanh, lợi nhuận, kê khai và công bố giá, bảo đảm vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiết giảm chi phí, cạnh tranh giảm giá, vừa ngăn ngừa việc lợi dụng vị trí thị trường để hình thành mức giá bất hợp lý.
Hoàn thiện cơ chế bảo đảm nguồn cung, dự trữ lưu thông và các công cụ bình ổn thị trường theo quy định của pháp luật về giá, bảo đảm Nhà nước có đủ công cụ can thiệp khi thị trường có biến động bất thường.
