Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đối thoại với thanh niên về công nghệ và khởi nghiệp

Thủ tướng Lê Minh Hưng tới dự buổi đối thoại - Ảnh: Báo Chính Phủ

Chiều nay 15-10, tại Hà Nội, Văn phòng Chính phủ, Bộ Nội vụ và Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức chương trình Thủ tướng Chính phủ đối thoại với thanh niên năm 2026.

Chủ đề của buổi đối thoại là "Phát huy vai trò thanh niên Việt Nam trong khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và tạo việc làm".

Cùng tham dự có Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà; Phó chủ tịch, Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Hà Thị Nga; Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc gia về Thanh niên Việt Nam Nguyễn Tiến Hải; Đại tướng Nguyễn Tân Cương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Thượng tướng Đặng Hồng Đức, Thứ trưởng Bộ Công an;

Anh Bùi Quang Huy, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Anh Nguyễn Minh Triết, Bí thư Thường trực Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam.

Cùng đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể Trung ương, cùng 300 đại biểu thanh niên - đại diện cho hơn 21 triệu thanh niên cả nước.

Thủ tướng lắng nghe người trẻ về khát khao khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ

Thủ tướng Chính phủ bắt tay với đại diện thanh niên khuyết tật trong buổi đối thoại - Ảnh: ĐĂNG HẢI

Phát biểu khai mạc chương trình, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh trong thời gian qua, đất nước đã đạt được bước phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tạo nền tảng vững chắc cho nền kinh tế số. Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ blockchain được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, giúp nâng cao hiệu suất và tối ưu hóa quy trình làm việc.

Chính phủ và doanh nghiệp đẩy mạnh chuyển đổi số, đưa các nền tảng số vào quản lý, sản xuất và dịch vụ, góp phần nâng cao năng suất và cải thiện chất lượng cuộc sống. Hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo ngày càng sôi động, thu hút sự tham gia của nhiều tài năng trẻ với những ý tưởng đột phá. Những thành tựu này đã tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số.

Chương trình gặp mặt, đối thoại với thanh niên hôm nay là dịp rất ý nghĩa để Chính phủ, Thủ tướng, các Bộ trưởng lắng nghe, những chia sẻ, tâm tư, nguyện vọng chính đáng của thanh niên trên con đường học tập, lập nghiệp và khát vọng hoàn thiện bản thân, cống hiến trí tuệ, sức lực cho sự phát triển chung của đất nước.

Đồng thời đây cũng là dịp thể hiện tình cảm, trách nhiệm và sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước, cá nhân Thủ tướng với thanh niên, nhằm phát huy hơn nữa tinh thần cống hiến, xung kích, tình nguyện của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam.

"Tôi tin rằng, với tinh thần mạnh mẽ, khát vọng, sáng tạo, dấn thân và không ngại khó khăn, thanh niên Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy vai trò, sứ mệnh quan trọng của mình, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của đất nước.

Tôi đề nghị các bạn đoàn viên, thanh niên hãy mạnh dạn đưa ra những ý tưởng, đề xuất sáng kiến, chia sẻ những kinh nghiệm và đóng góp giá trị để Chính phủ, các bộ, ngành có thể tiếp thu, nghiên cứu và xây dựng chính sách phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho thanh niên phát triển", Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nói.

Ngày càng nhiều nhà khoa học dưới 40 tuổi nộp hồ sơ vào chương trình nghiên cứu cơ bản

TS Đặng Thị Lệ Hằng - Phó trưởng phòng Công nghệ Vật liệu Y sinh, Viện Công nghệ tiên tiến, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Ảnh: ĐĂNG HẢI

TS Đặng Thị Lệ Hằng - Phó trưởng phòng Công nghệ Vật liệu Y sinh, Viện Công nghệ tiên tiến, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam - đặt câu hỏi cho Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ về cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ, đánh giá sản phẩm để tạo cơ hội cho nhà khoa học trẻ được trao cơ hội và đóng góp. 

Chị Hằng cho biết, từ quá trình nghiên cứu, thực hiện các đề tài và phát triển sáng chế, chị nhận thấy nhiều nhà khoa học trẻ Việt Nam có khả năng tiếp cận công nghệ mới, tạo ra các kết quả nghiên cứu có chất lượng và mong muốn đưa sản phẩm khoa học vào giải quyết những vấn đề thực tiễn của đất nước. 

Ông Vũ Hải Quân, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cho hay, từ năm 2024 đến năm 2026, tỉ lệ hồ sơ nộp vào chương trình nghiên cứu cơ bản của các nhà khoa học dưới 40 tuổi liên tục tăng. Năm 2024 là 31%. Năm 2025 là 46%, và năm 2026 lên đến 67%. Như vậy có sự chuyển biến rất mạnh mẽ đối với các nhà khoa học, đặc biệt là nhà khoa học trẻ.

Ông Vũ Hải Quân, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ - Ảnh: ĐĂNG HẢI

Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho rằng các nhà khoa học trẻ đã bắt đầu nghiên cứu và quan tâm đến lĩnh vực về nghiên cứu cơ bản. Bộ Khoa học và Công nghệ vừa có chương trình đưa AI vào các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Chương trình này hỗ trợ nghiên cứu khoa học trong doanh nghiệp ở mức lên đến 3 tỉ đồng. Nếu trong vòng 1 năm chứng minh được tính hiệu quả, Bộ sẽ tiếp tục đầu tư dài hạn. Đây là chính sách gắn chặt chẽ với các chương trình hỗ trợ phát triển tài năng trẻ.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân đưa ra 5 gợi ý với các bạn trẻ. Thứ nhất là tầm nhìn: Bạn trẻ phải làm gì trong 5 năm, 10 năm tới? Thứ 2 là tâm thế mở: Phải tin tưởng vào bản thân mình, tin vào nỗ lực, cố gắng của mình. 

Gợi ý thứ 3, Bộ trưởng cho rằng phải hiểu được quy tắc 10.000 giờ, tức là phải tin rằng để thành công, thành chuyên gia phải lao động nỗ lực không ngừng. 10.000 giờ là thời gian tối thiểu để trưởng thành trong lĩnh vực khoa học, công nghệ.

Thứ tư, Bộ trưởng gợi ý thanh niên phải xây dựng được mối quan hệ với bạn bè, đồng nghiệp, những người đồng hành với mình.

"Việc cuối cùng là các bạn trẻ phải đặt ra kế hoạch hành động cụ thể. Kế hoạch hành động đó sẽ đi theo các bạn, định hướng cho các bạn cho mỗi ngày, mỗi giờ, cũng như mỗi năm, mỗi tháng sẽ có thể có thể có những cái đóng góp cụ thể cho đất nước" - Bộ trưởng nói.

Trong kỷ nguyên AI, người học cần trang bị thêm đạo đức và trách nhiệm

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Kim Sơn - Ảnh: ĐĂNG HẢI

Sinh viên Khổng Yến Chi sinh viên Học viện Ngân hàng (Hà Nội) đặt câu hỏi cho Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo: ngành phải thay đổi những gì để người học trang bị năng lực mà thị trường lao động tương lai đang cần.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho biết, ngành phải thay đổi để người học hiểu rõ về trí tuệ nhân tạo. 

"AI có thể xử lý dữ liệu thông tin rất nhanh, rất hiệu quả mà không ai có thể vượt qua được. Nhưng AI không thể tự tạo ra dữ liệu, không tự tạo ra năng lượng, không thể tự tạo ra vật chất, không làm ra vật chất", Bộ trưởng nói.

Bộ trưởng cho biết chương trình đào tạo, chương trình giáo dục đào tạo cần phải thay đổi nội dung, mục tiêu. Việc thay đổi để trang bị cho người học những kiến thức, những năng lực, kỹ năng mới. Các môn học mới, ngành học mới như như STEM, khoa học kỹ thuật công nghệ không thay đổi lớn.

Người học phải nắm chắc được kiến thức khoa học về công nghệ. Trong kỷ nguyên AI, người học cần trang bị thêm đạo đức và trách nhiệm.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng AI có thể là công cụ mạnh mẽ nhưng cũng có thể là vũ khí nguy hiểm. Do đó, phải trang bị cho người học trong bối cảnh mới này đạo đức và trách nhiệm để sử dụng AI.

Sinh viên Khổng Yến Chi - sinh viên Học viện Ngân hàng (Hà Nội) - Ảnh - ĐĂNG HẢI

Giải pháp khơi thông và đa dạng hóa nguồn vốn cho thanh niên

Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn - Ảnh: chinhphu.vn

Chị Nguyễn Thùy Chi - đồng sáng lập, phó giám đốc Công ty TNHH Chạm Vào Xanh - thừa nhận doanh nghiệp xã hội khởi nghiệp muốn tiếp cận được vốn thì doanh nghiệp trước hết phải có sản phẩm tốt, có thị trường. Tuy nhiên, nhiều dự án khởi nghiệp của thanh niên còn khó tiếp cận các nguồn vốn. Vậy có giải pháp nào để khơi thông và đa dạng hóa nguồn vốn cho thanh niên?

Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn cho biết thời gian qua, Bộ Tài chính tham mưu cho Chính phủ, Thủ tướng và báo cáo Quốc hội một số chính sách về tài chính, thuế, để hỗ trợ cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đây là đối tượng doanh nghiệp các thanh niên rất quan tâm. 

"Tuy nhiên, chúng tôi cũng thấy sự tiếp cận nguồn lực từ các doanh nghiệp vừa và nhỏ, trong đó có doanh nghiệp của các bạn trẻ, còn khó khăn. Chúng ta có 98% doanh nghiệp là doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ. Tuy nhiên, mới tiếp cận được 19-20% về nguồn lực", ông nói.

"Trong dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ, tiếp cận tín dụng đa dạng hơn và linh hoạt hơn, không chỉ căn cứ vào tài sản mà còn căn cứ vào nhiều yếu tố khác như đánh giá doanh thu, hiệu quả sản xuất kinh doanh… Dự thảo Luật cũng đưa ra định hướng để phát triển hạ tầng công nghệ thông tin. Đây là những thế mạnh của các bạn trẻ trong khởi nghiệp", Thứ trưởng Bộ Tài chính thông tin.

Dự thảo Luật đưa ra một số mô hình rất đơn giản như doanh nghiệp một người hay hỗ trợ những vấn đề về mặt sổ sách kế toán, và đề xuất cho phép các hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu đến 10 tỉ đồng được lựa chọn những phương pháp tính thuế rất đơn giản theo doanh thu. 

Dự kiến khoảng trên 99% hộ, cá nhân kinh doanh và khoảng 81% doanh nghiệp có thể áp dụng được hình thức này, qua đó giảm đáng kể chi phí về mặt tính thuế cũng như sổ sách kế toán và minh bạch vấn đề về tính thuế.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải: Còn sự 'lệch pha' giữa đào tạo và nhu cầu thị trường

Nguyễn Thị Như Quỳnh, Kỹ sư Công ty cổ phần nghiên cứu, phát triển và ứng dụng robot hình người Vindynamics đặt vấn đề về đào tạo nhân lực - Ảnh: ĐĂNG HẢI

Nguyễn Thị Như Quỳnh, Kỹ sư Công ty cổ phần nghiên cứu, phát triển và ứng dụng robot hình người Vindynamics, đặt vấn đề về bài toán việc làm cho thanh niên hiện nay.

Chị Quỳnh cho biết nhiều công việc truyền thống đã thay đổi hoặc mất đi, trong khi đó, công việc mới lại yêu cầu trình độ chuyên môn và kỹ năng cao hơn.

"Tôi được biết hiện nay còn khoảng 1,6 triệu thanh niên chưa có việc làm, vậy xin Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho biết, thời gian tới cần tập trung vào những giải pháp trọng tâm nào để hỗ trợ tạo việc làm cho thanh niên?".

Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết, thị trường lao động của chúng ta hiện nay biến đổi rất nhanh và sâu sắc từ khoa học công nghệ. Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) làm thay đổi các lĩnh vực, trình độ của người lao động. AI tạo ra những việc làm mới, nhưng cũng làm khó cho một bộ phận người lao động, nhất là lao động chưa qua đào tạo, không bắt kịp tiến độ của khoa học, công nghệ.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải: Còn 1,6 triệu thanh niên "3 không" - Ảnh: ĐĂNG HẢI

Theo Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải, cả nước có khoảng 1,6 thanh niên chưa có việc làm. Cụ thể, trong quý 3, tỉ lệ thất nghiệp của thanh niên trong độ tuổi từ 15 đến 24 chiếm 9,07% và cao hơn 4 lần so với tỉ lệ thất nghiệp chung của cả nước. 

Tỉ lệ thất nghiệp chung của cả nước hiện nay là 2,22%. Trong số đó, thanh niên "3 không", tức là số thanh niên không có việc làm, không tham gia học tập cũng không tham gia đào tạo có tới 1,6 triệu người, chiếm 11,2%.

"Chúng ta thấy cao, nhưng nếu so sánh với mức bình quân của toàn cầu thì vẫn thấp hơn. Mức bình quân của toàn cầu hiện nay đối với đối tượng này là tới 20%, và đối với khu vực Đông Nam Á thì 16%" - Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải nói.

Theo Bộ trưởng, nguyên nhân của tình trạng trên là cơ cấu trong đào tạo, chất lượng trong đào tạo trong thời gian vừa qua còn hạn chế. Đặc biệt là còn "lệch pha" giữa đào tạo với nhu cầu lao động của thị trường.

Nguyên nhân thứ 2 là cơ hội tiếp cận giáo dục, tiếp cận thông tin về việc làm, nghề nghiệp của thanh niên thì còn hạn chế, nhất là đối với thanh niên vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nguyên nhân thứ ba là có một bộ phận thanh niên của còn thiếu kinh nghiệm, thiếu kỹ năng trong tiếp cận với nghề nghiệp, việc làm. Từ đó chưa nỗ lực trong tìm kiếm việc làm.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho biết, Bộ đã có nghiên cứu và một số giải pháp cơ bản. Thứ nhất là nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành, nhất là nhận thức của thanh niên về học tập, về đào tạo, nhất là học nghề và xác định việc làm cho chính bản thân. 

Thứ hai là thực hiện đồng bộ và hiệu quả các giải pháp để phát triển kinh tế - xã hội. Đây là giải pháp tạo thêm nhiều việc làm mới, nhiều chỗ làm việc mới cho người lao động, trong đó có thanh niên. 

Thứ ba là phải tiếp tục đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ và kỹ năng nghề cho người lao động, trong đó có thanh niên, nhất là về công nghệ thông tin gắn với nhu cầu của thị trường lao động theo cái chuyển đổi số hiện nay.

Thủ tướng Chính phủ tặng quà động viên 20 thanh niên tiêu biểu, đại diện cho nhiều lĩnh vực, phong trào của tuổi trẻ cả nước - Ảnh: chinhphu.vn

* Báo Tuổi Trẻ đang cập nhật