Thống đốc Kanagawa: Người Việt và người Nhật thật sự rất hợp nhau!

Thống đốc tỉnh Kanagawa Kuroiwa Yuji - Ảnh: DANH KHANG

Thống đốc Kanagawa Kuroiwa Yuji ngẫu hứng hát tiếng Việt giữa cuộc phỏng vấn với Tuổi Trẻ tại Hà Nội ngày 14-11.

Ông cũng nhắc lại những lần gặp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các hướng hợp tác mới giữa Kanagawa với Việt Nam, từ chăm sóc sức khỏe, công nghiệp vũ trụ đến âm nhạc J-pop.

Từ lời "kết nghĩa anh em" đến 43.000 người Việt ở Kanagawa

* Thưa Thống đốc, ông là người đứng đầu chính quyền địa phương đầu tiên của Nhật Bản được Việt Nam trao tặng Huân chương Hữu nghị. Ông cũng đang chăm chỉ học tiếng Việt. Điều gì đã đưa ông đến với Việt Nam và kỷ niệm nào về Việt Nam đọng lại sâu sắc nhất trong ông?

- Mọi chuyện bắt đầu từ năm 2013. Khi đó tôi quen Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản đương nhiệm. Chúng tôi rất hợp nhau, thân đến mức kết nghĩa anh em. Ngài Đại sứ ngỏ ý muốn tỉnh Kanagawa tổ chức một lễ hội lớn về Việt Nam, và tôi nhận lời ngay: "Vậy thì mình làm thôi!".

Thế là năm 2015, Lễ hội Việt Nam tại Kanagawa (Vietnam Festa in Kanagawa) lần đầu tiên được tổ chức. Đó là một sự kiện lớn, dùng toàn bộ trụ sở tỉnh và khu vực xung quanh. Lễ hội thành công rực rỡ và chúng tôi tổ chức đều đặn từ đó cho đến nay. 

Từ năm 2018 chúng tôi bắt đầu tổ chức "Kanagawa Festival in Hanoi". Nhờ các hoạt động giao lưu văn hóa ấy, quan hệ hai nước ngày càng sâu sắc, và giao lưu kinh tế cũng sôi động hơn. 

Năm 2015 chưa có doanh nghiệp Việt Nam nào đặt chân đến Kanagawa thì nay đã có 23 doanh nghiệp. Ở chiều ngược lại, 33 doanh nghiệp của tỉnh đầu tư sang Việt Nam.

Giao lưu văn hóa đã mở đường cho giao lưu kinh tế, rồi từ đó giao lưu giữa người với người cũng phát triển mạnh. Năm 2015, Kanagawa có khoảng 10.000 người Việt Nam sinh sống, nay con số đó đã lên tới 43.000 người.

Thống đốc Kanagawa Kuroiwa Yuji năm nay 72 tuổi, đang ở nhiệm kỳ Thống đốc thứ tư liên tiếp kể từ năm 2011 - Ảnh: DANH KHANG

Tôi cho rằng điều làm nên sợi dây gắn kết bền chặt này chính là sự bền bỉ. Tiếng Nhật có câu "Keizoku wa chikara nari", nghĩa là "kiên trì chính là sức mạnh", và tôi thực sự thấm thía câu nói ấy.

Càng tiếp xúc với người Việt Nam, tôi càng thấy không chỉ vị Đại sứ đầu tiên xem tôi là anh em. 

Những năm sau đó, tất cả các đời Đại sứ đều như những người anh em của tôi, và tôi cũng có rất nhiều người bạn Việt Nam thân nhau như người một nhà. Vì thế tôi cảm nhận rằng người Việt Nam và người Nhật Bản thật sự rất hợp nhau.

Việc được trao tặng Huân chương Hữu nghị là một niềm tự hào lớn và là điều tôi vô cùng trân quý.

* Trong chuyến thăm Nhật Bản vừa rồi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân đã thăm Kanagawa. Trong một năm qua, ông đã gặp nhà lãnh đạo Việt Nam 3 lần. Cảm nghĩ của ông thế nào?

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Thống đốc Kanagawa Kuroiwa Yuji

- Năm ngoái, khi tôi sang Hà Nội dự Kanagawa Festival in Hanoi 2025, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dành thời gian tiếp tôi. Ở cương vị lãnh đạo cao nhất, ông rất ít khi tiếp riêng người đứng đầu một địa phương, vậy mà ông ấy vẫn tiếp tôi.

Khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Nhật Bản, ông đã đến thăm tỉnh Kanagawa ngày 10-11 và chúng tôi đã có một cuộc trao đổi chân thành, hiệu quả tại đó. Đó là một vinh dự rất lớn với tỉnh, và chúng tôi đã đón tiếp ông ấy cùng Phu nhân và đoàn Việt Nam bằng cả tấm lòng.

Ngay hôm sau, tức ngày 11-11, tôi bay sang Hà Nội, và chỉ hai ngày sau cuộc gặp ở Kanagawa, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã mời tôi đến gặp ông ấy vào ngày 12-11. Vậy là chúng tôi đã có thêm một cuộc trao đổi nữa ngay tại Hà Nội.

Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tiếp lãnh đạo một địa phương vốn đã là chuyện hiếm có. Gặp lại nhau chỉ sau hai ngày thì quả là hiếm có trong những điều hiếm có. Tôi sẽ tiếp tục vun đắp những mối quan hệ như thế, góp phần tiếp nối và phát triển tình hữu nghị Nhật Bản - Việt Nam.

Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, bà Ngô Phương Ly và Thống đốc Kanagawa trải nghiệm viết thư pháp tại khai mạc triển lãm điêu khắc nhỏ Việt Nam - Nhật Bản chủ đề "Đối thoại" tại Kanagawa ngày 9-11 - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Từ trái qua: Phu nhân Ngô Phương Ly và ông Kuroiwa Yuji tham quan triển lãm điêu khắc nhỏ tại Kanagawa ngày 9-11; Thống đốc Kanagawa phát biểu trong chương trình hòa nhạc hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản ngày 10-11 tại Kanagawa - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

J-pop và khoa học - công nghệ

* "Kanagawa Festival in Hanoi" đã bước sang năm thứ 7, còn Lễ hội Việt Nam tại Kanagawa cũng vừa tròn 10 lần được tổ chức. Về giao lưu văn hóa và giao lưu Nhân dân, ông kỳ vọng điều gì mới thời gian tới?

- Tôi cảm nhận được người Việt Nam rất yêu mến Nhật Bản. Nhưng đáng tiếc là nhạc J-pop vẫn chưa đến được với khán giả Việt Nam nhiều. Tôi thấy điều đó thật đáng tiếc, thậm chí có phần không cam lòng (cười).

Vì vậy, năm ngoái tôi đã hát bài J-pop "Blue Light Yokohama" bằng tiếng Việt và làm cả MV. Mới đây, MV này đã đoạt giải cao nhất hạng mục Truyền thông số tại Giải thưởng toàn quốc về thông tin đối ngoại. Tôi rất vui và muốn nhân dịp này giới thiệu J-pop đến nhiều người hơn nữa.

Sau "Blue Light Yokohama", tôi chọn bài "Love is…". Đây là ca khúc solo của anh Kawamura Ryuichi, giọng ca chính của ban nhạc rock nổi tiếng LUNA SEA. Bài này thực ra đứng số một về doanh số đĩa CD của nghệ sĩ nam.

Tôi đã hát bài này bằng tiếng Việt và sẽ trình diễn tại "Kanagawa Festival in Hanoi" 2026 lần này. 

Hiện chúng tôi đang làm MV, và tôi muốn hoàn thành để ra mắt mọi người trước khi vở nhạc kịch "Công nữ Anio" công diễn vào tháng 3 năm sau.

Tôi mong rằng qua những việc như thế, J-pop sẽ được nhiều người biết đến và lan tỏa rộng hơn. Tôi đã kể chuyện này với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và ông cũng nói rằng ông ủng hộ việc phổ biến J-pop. Vì thế, tôi muốn biến đây thành trụ cột tiếp theo của giao lưu văn hóa.

Ông Kuroiwa Yuji phát biểu tại lễ khai mạc "Kanagawa Festival in Hanoi 2026" ngày 14-11 - Ảnh: DANH KHANG

"Kanagawa Festival in Hanoi 2026" khai mạc sáng 14-11 - Ảnh: DANH KHANG

* Khoa học - công nghệ đang trở thành trụ cột mới trong quan hệ hai nước. Sau chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Kanagawa sẽ ưu tiên hợp tác với Việt Nam trong những lĩnh vực công nghệ nào?

- Chủ đề này cũng đã được bàn trong cuộc gặp của tôi với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Có hai trụ cột lớn.

Trụ cột thứ nhất là chăm sóc sức khỏe. Dân số Việt Nam vẫn còn trẻ, nhưng tốc độ già hóa cũng đáng báo động. Điều quan trọng nhất không chỉ là chữa bệnh mà là làm sao để không mắc bệnh.

Để làm được điều đó, chúng tôi đưa ra khái niệm ME-BYO, tạm dịch là "tiền bệnh". Khỏe mạnh và bệnh tật không phải trắng hoặc đỏ, mà nối liền nhau thành một dải chuyển màu. Không đợi đến khi thành bệnh rồi mới chữa. Dù đang ở đâu trên dải đó, ta đều cố gắng kéo mình về phía khỏe mạnh hơn một chút. Muốn vậy thì ăn uống, vận động và tham gia hoạt động xã hội là rất quan trọng.

Chúng tôi kết hợp cách tiếp cận ME-BYO này với công nghệ tiên tiến nhất, để không chỉ kéo dài tuổi thọ mà còn bảo đảm tuổi thọ khỏe mạnh. Như vậy, cả một ngành công nghiệp sẽ hình thành theo. Chúng tôi đã lập Hội nghiên cứu ngành công nghiệp ME-BYO, hiện có hơn 1.300 doanh nghiệp tham gia.

Chúng tôi đã giới thiệu cách tiếp cận này với Việt Nam. Hai năm trước, chúng tôi đã ký biên bản ghi nhớ với Bộ Y tế và sẽ tiếp tục đi sâu vào chủ đề này. 

Trụ cột thứ hai là vũ trụ. Nói đến công nghiệp vũ trụ, người ta thường nghĩ đến tên lửa hay vệ tinh, điều đó không sai. Nhưng điều chúng tôi hướng tới là cuộc sống trong vũ trụ. 

Thời đại con người sống trên Mặt trăng hay sao Hỏa đã ở ngay trước mắt. Mọi ngành nghề trong bối cảnh đó đều thuộc về công nghiệp vũ trụ, nên tất cả các ngành rồi sẽ cùng tham gia.

Vì vậy, nhân chuyến thăm Việt Nam lần này, tôi đã đến thăm Trung tâm Vũ trụ Việt Nam. Kanagawa có thế mạnh rất lớn về vệ tinh. Tôi đã đưa 3 doanh nghiệp vệ tinh lớn của tỉnh cùng đi tham quan và các bên đã bắt đầu giao lưu. Tôi tin rằng xu hướng Nhật Bản và Việt Nam cùng phát triển công nghiệp vũ trụ sẽ ngày càng tăng tốc.

Văn phòng tại Hà Nội: thông điệp cho chặng đường mới

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chứng kiến trao chứng nhận thành lập Văn phòng Xúc tiến thương mại - công nghiệp của tỉnh Kanagawa tại Hà Nội hôm 10-11 tại Kanagawa - Ảnh: TTXVN

* Văn phòng Xúc tiến thương mại - công nghiệp Kanagawa tại Hà Nội vừa đi vào hoạt động. Ông kỳ vọng gì ở văn phòng này?

- Chúng tôi mở văn phòng tại Việt Nam vì muốn phát triển mối quan hệ ấy lên tầm cao mới. Văn phòng do tỉnh Kanagawa và Trung tâm Xúc tiến Công nghiệp Kanagawa cùng thành lập, có cán bộ làm việc thường trực tại đây.

Các cán bộ này sẽ kết nối doanh nghiệp Việt Nam với doanh nghiệp của tỉnh. 

Tôi tin rằng từ nay giao lưu giữa Nhật Bản và Việt Nam, giữa Kanagawa và Việt Nam sẽ còn sôi động hơn nhiều. 

Chặng đường vừa qua là để xây nền móng, còn từ đây chúng ta sẽ phát triển mạnh mẽ hơn nữa. Văn phòng tại Hà Nội ra đời mang theo chính thông điệp và tâm huyết ấy. Vì vậy, tôi rất mong phía Việt Nam hãy tranh thủ văn phòng này hết mức có thể.

* Ngoài Hà Nội, Kanagawa có tính đến hợp tác với các địa phương khác của Việt Nam?

Người dân Hà Nội đến tham quan, vui chơi và trải nghiệm ẩm thực tại Kanagawa Festival in Hanoi 2026 sáng 14-11 - Ảnh: DANH KHANG

- Ngoài Hà Nội thì còn có Đà Nẵng. Chúng tôi cũng tổ chức lễ hội đều đặn tại Đà Nẵng, nhưng không phải sự kiện quy mô lớn. Đó là buổi giao lưu của học sinh, sinh viên đang học tiếng Nhật ở Đà Nẵng và các vùng lân cận.

Bên cạnh đó còn có vở nhạc kịch "Công nữ Anio - Hẹn gặp lại"" mà chúng tôi công diễn vào tháng 9 vừa qua. Quê hương của công nữ Anio là Hội An, mà nay Hội An đã thuộc Thành phố Đà Nẵng. 

Vở kịch kể câu chuyện tình cách đây 400 năm giữa nàng công chúa Việt Nam và một thương nhân Nagasaki. Chúng tôi coi đó là điểm khởi nguồn của mối gắn kết Nhật Bản - Việt Nam, nên đã dựng thành nhạc kịch và sẽ tiếp tục duy trì vở diễn này. 

Vở nhạc kịch ra mắt lần đầu tại Kanagawa vào tháng 9 năm nay, và tháng 3 năm sau sẽ được công diễn tại Hà Nội. Biên bản ghi nhớ chúng tôi ký với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng có nội dung cùng phát triển vở "Công nữ Anio" thành nhịp cầu văn hóa nối liền hai nước.

Vì thế, tôi nghĩ mối gắn kết với Hội An, tức là với Đà Nẵng, sẽ còn tiếp tục lâu dài. Theo nghĩa đó, Đà Nẵng - Hội An sẽ trở thành một trong những trục chính của giao lưu địa phương đặc biệt này.

Thống đốc Kanagawa Kuroiwa Yuji trả lời phỏng vấn Tuổi Trẻ ngày 14-11 - Ảnh: DANH KHANG

"Điều quan trọng nhất là thể hiện quyết tâm thật sự"

Thống đốc Kanagawa Kuroiwa Yuji trong cuộc trả lời phỏng vấn Tuổi Trẻ ngày 14-11 - Ảnh: DANH KHANG

* Chính phủ Việt Nam vừa ban hành quy định về thí điểm thành lập văn phòng đại diện của UBND cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tại nước ngoài.

Từ kinh nghiệm của mình, ông có thể chia sẻ điều gì để các địa phương Việt Nam, trong đó có TP.HCM, triển khai hiệu quả văn phòng đại diện ở nước ngoài?

- Tôi nghĩ điều quan trọng nhất là cho đối tác thấy mình thật lòng muốn gắn bó với địa phương đó đến mức nào và phải thể hiện rõ điều đó ra.

Việc chúng tôi đặt văn phòng thường trú tại Hà Nội cũng chính là để thể hiện quyết tâm: từ nay Kanagawa sẽ thực sự dồn tâm sức nhiều hơn nữa cho quan hệ với Việt Nam.

Vì thế, nếu địa phương nào cũng có mong muốn như vậy, thì điều quan trọng vẫn là cho đối tác thấy mình nghiêm túc và quyết tâm đến đâu.