Tại hội thảo, các chuyên gia, hiệp hội và doanh nghiệp tập trung phân tích tiềm năng thị trường, chia sẻ kinh nghiệm phát triển nội địa, tiếp cận nhu cầu mua sắm qua thương mại điện tử, đồng thời trao đổi sáng kiến thúc đẩy mua sắm công bàn ghế học sinh hợp pháp, an toàn, ưu tiên sử dụng gỗ rừng trồng trong nước.
Thị trường nội địa với quy mô hơn 100 triệu dân đang được nhìn nhận là dư địa tăng trưởng quan trọng của ngành gỗ Việt Nam. Bên cạnh mở rộng xuất khẩu, doanh nghiệp cần chú trọng xây dựng thị trường trong nước dựa trên các tiêu chí về nguồn gốc hợp pháp, chất lượng, độ an toàn và khả năng đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người tiêu dùng.
Dư địa lớn từ thị trường hơn 100 triệu dân
Chia sẻ tại hội thảo, ông Nguyễn Hoài Bảo, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HAWA, cho biết ngành gỗ Việt Nam đã khẳng định năng lực sản xuất trên thị trường quốc tế. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt khoảng 17,2 tỷ USD, trong đó riêng thị trường Hoa Kỳ đạt gần 9,5 tỷ USD, chiếm hơn một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành.
Ông Nguyễn Hoài Bảo, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HAWA
Trong 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt gần 11,7 tỷ USD. Theo ông Bảo, những kết quả này cho thấy doanh nghiệp gỗ và nội thất Việt Nam đã có năng lực sản xuất, quản trị và đáp ứng yêu cầu của nhiều thị trường quốc tế.
Tuy nhiên, với quy mô dân số trên 100 triệu người, quá trình đô thị hóa và nhu cầu ngày càng cao về nhà ở, xây dựng, nội thất và không gian sống, thị trường trong nước cũng là không gian phát triển cần được ngành gỗ nhìn nhận nghiêm túc.
Theo HAWA, để phát triển bền vững, thị trường nội địa cần hình thành những chuẩn mực rõ ràng về nguồn gốc gỗ, tính hợp pháp, chất lượng và độ an toàn của sản phẩm.
Ông Ngô Sỹ Hoài, Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, nhận định thị trường nội địa còn nhiều dư địa để trở thành động lực tăng trưởng của ngành. Hiện mức chi tiêu bình quân của người Việt Nam cho sản phẩm gỗ và nội thất khoảng 50 USD/người.
Nếu thị trường nội địa duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 7-9%/năm, quy mô có thể đạt khoảng 7,7-8 tỷ USD/năm vào năm 2030.
Không gian thị trường được mở rộng từ nội thất gia đình, công trình, mua sắm công đến giấy, bao bì, năng lượng sinh khối và các sản phẩm vật liệu từ gỗ. Trong đó, nội thất gia đình vẫn là nhóm có nhu cầu lớn, còn công trình và mua sắm công có thể tạo thêm lực cầu cho sản phẩm trong nước.
Dù vậy, thị trường vẫn tồn tại những hạn chế như chuỗi cung ứng phân mảnh, thiếu minh bạch về nguồn gốc, chất lượng, độ bền và phát thải. Thương hiệu và dữ liệu thị trường cũng chưa được doanh nghiệp quan tâm đúng mức.
Ông Ngô Sỹ Hoài cho rằng mua sắm công có thể trở thành đòn bẩy hình thành thị trường chính thức. Các gói mua sắm đồ gỗ, nội thất cần gắn với yêu cầu về nguồn gốc hợp pháp và quản lý rừng bền vững. Theo đó, gỗ hợp pháp cần trở thành chuẩn tối thiểu của thị trường nội địa.
Doanh nghiệp chuyển hướng, tạo giá trị từ thị trường trong nước
Thực tế từ doanh nghiệp cho thấy thị trường nội địa đang mở ra hướng phát triển mới.
Ông Nguyễn Minh Cương, Chủ nhiệm Câu lạc bộ HAWA miền Bắc, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Gỗ Minh Long, cho biết doanh nghiệp tham gia thị trường từ năm 2005, ban đầu tập trung sản xuất nguyên liệu cho ngành nội thất xuất khẩu sang Hàn Quốc, Nhật Bản và châu Âu.
Ông Nguyễn Minh Cương, Chủ nhiệm Câu lạc bộ HAWA miền Bắc, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Gỗ Minh Long
Tuy nhiên, nhận thấy hoạt động gia công, xuất khẩu chưa tạo ra nhiều giá trị về chất xám, doanh nghiệp đã nghiên cứu nhu cầu của người tiêu dùng tại các thị trường khác để chuyển hướng. Hiện khoảng 95% hoạt động của doanh nghiệp tập trung vào thị trường nội địa, trong khi xuất khẩu chiếm khoảng 3-5%.
Theo ông Cương, lợi thế của doanh nghiệp Việt Nam cần được xây dựng từ bản sắc, văn hóa, trí tuệ và con người Việt Nam. Việc phục vụ tốt người tiêu dùng trong nước cũng có thể tạo nền tảng để phát triển sản phẩm hướng tới thị trường quốc tế.
Một trong những vấn đề doanh nghiệp quan tâm là hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn đối với sản phẩm gỗ và nội thất. Do đặc điểm khí hậu, nhiệt độ, độ ẩm khác nhau giữa các vùng, sản phẩm cần đáp ứng những điều kiện sử dụng thực tế. Doanh nghiệp đã xây dựng một số tiêu chuẩn riêng để kiểm tra độ bền vật liệu, song cho rằng cần được thể chế hóa để có thể áp dụng rộng rãi.
Chuyển đổi nguồn nguyên liệu, nâng cấp làng nghề
Ở góc độ nguồn nguyên liệu, ông Võ Quang Hà, Chủ tịch Hội Gỗ Xây dựng TP. Hồ Chí Minh (SAWA), Chủ tịch HĐQT Tavico Group, cho rằng phát triển thị trường nội địa cần đi cùng quá trình chuyển đổi nguồn nguyên liệu và phương thức sản xuất.
Theo ông Hà, trong giai đoạn đầu phát triển, nguồn gỗ rừng trồng trong nước còn hạn chế nên doanh nghiệp phải nhập khẩu nguyên liệu để phục vụ chế biến. Qua quá trình tiếp cận các làng nghề phía Bắc, ông nhận thấy thị trường nội địa có tiềm năng lớn nhưng cũng đặt ra bài toán thay đổi thói quen sản xuất, kinh doanh truyền thống.
Đáng chú ý, trong hệ thống phân phối phục vụ thị trường nội địa, gỗ rừng tự nhiên vẫn chiếm tỷ lệ lớn. Việc chuyển sang sử dụng nguồn nguyên liệu phù hợp, trong đó có gỗ rừng trồng trong nước, cần một quá trình dài và sự đồng hành của doanh nghiệp, người dân, làng nghề và cơ quan quản lý.
Ông Võ Quang Hà cho rằng để thúc đẩy chuyển đổi, cần quan tâm đầu tư công nghệ, mặt bằng và thiết bị sản xuất. Các làng nghề cần không gian phù hợp cho hoạt động xẻ, sấy, đầu tư máy móc, thiết bị, đồng thời cần sự hỗ trợ từ Nhà nước và địa phương.
Từ những trao đổi tại hội thảo, phát triển thị trường nội địa không chỉ là mở rộng đầu ra cho sản phẩm gỗ mà còn gắn với việc hình thành một chuỗi giá trị minh bạch, từ nguồn nguyên liệu hợp pháp đến sản xuất, phân phối và tiêu dùng. Đây cũng là cơ sở để ngành gỗ khai thác tốt hơn thị trường trong nước, đồng thời nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm gỗ Việt Nam.
