Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 283/2026/NĐ-CP quy định về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội (BHXH) và quản lý người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng (chính thức có hiệu lực từ ngày 10/9/2026).
Một trong những nội dung trọng tâm của văn bản pháp luật này là việc chuẩn hóa hệ thống chế tài áp dụng riêng cho các nhóm hành vi vi phạm liên quan đến việc thuê và quản lý lao động giúp việc gia đình.
Các hình thức xử phạt từ Cảnh cáo đến phạt tiền đến 3 triệu đồng
Nghị định 283/2026/NĐ-CP phân định chi tiết các mức độ vi phạm của gia chủ (người sử dụng lao động) để áp dụng hình thức xử lý thích đáng:
Áp dụng hình thức Cảnh cáo đối với các vi phạm lần đầu:
Không lập và ký kết hợp đồng lao động bằng văn bản với người giúp việc.
Không thanh toán chi phí tàu xe đi đường khi người giúp việc nghỉ việc trở về nơi cư trú (trừ trường hợp người lao động chủ động đơn phương chấm dứt hợp đồng trước thời hạn).
Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng:
Bỏ qua nghĩa vụ báo cáo hoặc chậm thông báo cho UBND cấp xã, phường, đặc khu về việc bắt đầu hoặc kết thúc hợp đồng thuê người giúp việc gia đình.
Tái phạm các hành vi thuộc diện đã bị xử phạt cảnh cáo nêu trên.
Phạt tới 75 triệu đồng nếu thu giữ giấy tờ hoặc bạo hành, ngược đãi
Đối với các hành vi xâm phạm nghiêm trọng đến quyền lợi tài chính, quyền tự do cá nhân hoặc danh dự của người giúp việc, Nghị định áp dụng các khung phạt tiền rất nghiêm khắc:
Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng:
Tự ý giữ giấy tờ tùy thân của người giúp việc gia đình.
Không chi trả khoản kinh phí BHXH, BHYT theo quy định pháp luật để người giúp việc chủ động tham gia các loại hình bảo hiểm này.
Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng: Áp dụng cho các hành vi ngược đãi, cưỡng bức lao động, quấy rối tình dục hoặc sử dụng vũ lực đối với người giúp việc gia đình (trong trường hợp hành vi chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự).
Quy định bắt buộc về các biện pháp khắc phục hậu quả
Bên cạnh việc nộp phạt tiền hành chính, gia chủ có hành vi vi phạm còn bắt buộc phải thực hiện ngay các biện pháp khắc phục hậu quả nhằm khôi phục quyền lợi chính đáng cho người lao động:
