Một hình ảnh được hành khách ghi lại từ máy bay khi đi qua khu vực Long Thành đang mang đến góc nhìn khá đặc biệt về một trong những dự án hạ tầng lớn nhất Việt Nam.
Không phải ảnh phối cảnh hay góc chụp cận cảnh từ công trường, từ trên máy bay có thể quan sát một phần rất lớn tổ hợp sân bay đang dần thành hình phía dưới. Nhà ga hành khách nổi bật ở trung tâm, bên cạnh là đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ cùng mạng lưới công trình phụ trợ trải dài. Chính góc nhìn từ trên cao giúp người xem phần nào hình dung được quy mô của công trình mà khi đứng dưới mặt đất rất khó quan sát toàn cảnh.
Những hình ảnh được hành khách trên máy bay chụp lại khi đi qua dự án cảng HKQT Long Thành (Ảnh Phương Việt Trần)
Nhìn từ trên cao mới thấy quy mô "siêu sân bay" 5.000 ha
Theo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), Cảng hàng không quốc tế Long Thành được quy hoạch trên diện tích khoảng 5.000 ha. Tổng mức đầu tư toàn bộ dự án khoảng 336.630 tỷ đồng, tương đương hơn 16 tỷ USD và được chia làm ba giai đoạn. Khi hoàn thành toàn bộ, sân bay dự kiến có 4 đường cất hạ cánh, 4 nhà ga hành khách, đạt công suất khoảng 100 triệu lượt khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.
Ở giai đoạn 1, Long Thành được thiết kế phục vụ khoảng 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Theo cập nhật của Báo Điện tử Chính phủ cuối tháng 7/2026, các hạng mục gồm khu bay, nhà ga hành khách, nhà ga hàng hóa, giao thông nội cảng, hạ tầng kỹ thuật và các công trình phụ trợ đang được tập trung hoàn thiện.
Điểm nổi bật nhất khi nhìn toàn cảnh là nhà ga hành khách lấy cảm hứng từ hình ảnh hoa sen. Theo Cục Hàng không Việt Nam, công trình gồm nhà ga trung tâm và ba cánh, tổng diện tích hơn 376.000 m², công suất 25 triệu hành khách/năm. Ý tưởng hoa sen được sử dụng xuyên suốt từ hình dáng bên ngoài đến không gian sảnh làm thủ tục.
Phối cảnh hoàn chỉnh cảng HKQT Long Thành, có thể thấy so với phối cảnh, dự án đã hoàn thành khá sát (Ảnh ACV)
Bên trong nhà ga còn có ô lấy sáng, không gian thông tầng, cảnh quan sân vườn và thác nước nhân tạo, nhằm tạo cảm giác gần gũi với thiên nhiên giữa một công trình hàng không quy mô lớn.
Không chỉ lớn, hành khách có thể tự gửi vali, dùng khuôn mặt qua cửa kiểm soát
Điểm đáng chú ý của Long Thành không chỉ nằm ở diện tích. Sân bay được định hướng phát triển theo mô hình "sân bay xanh - thông minh", với hàng loạt công nghệ trực tiếp thay đổi cách hành khách làm thủ tục.
Theo thông tin Chủ tịch ACV Vũ Thế Phiệt báo cáo được Bộ Xây dựng đăng tải, sân bay sẽ tích hợp công nghệ số, AI, bãi đỗ xe thông minh và thu phí không dừng. Nhà ga dự kiến có 64 quầy làm thủ tục tự động cùng nhiều quầy check-in sử dụng sinh trắc học. Tại khu vực an ninh, dự kiến bố trí 12 làn kiểm tra tự động sử dụng nhận diện khuôn mặt.
Điều này mở ra một trải nghiệm khá khác so với quy trình truyền thống. Thay vì mọi công đoạn đều cần nhân viên hỗ trợ, hành khách có thể chủ động làm thủ tục tại kiosk, sau đó sử dụng Self Bag Drop để tự gửi hành lý.
ACV cho biết Long Thành hướng tới một "hành trình số liền mạch", ứng dụng sinh trắc học từ check-in, gửi hành lý tự động đến khu vực xuất cảnh. Các công nghệ như OneID, VNeID, hệ thống xử lý hành lý tốc độ cao ICS và Trung tâm điều hành sân bay thông minh Smart APOC cũng nằm trong hệ thống công nghệ dự kiến triển khai tại đây.
Phối cảnh đài kiểm soát không lưu hình búp sen và các khu vực khác bên trong sân bay Long Thành (Ảnh ACV)
Ở khu vực khởi hành, kế hoạch còn có màn hình 3D và robot hỗ trợ hành khách. Khu xuất nhập cảnh được bố trí nhiều làn tự động, trong khi hệ thống hành lý sử dụng công nghệ mới nhằm tăng tốc độ và độ chính xác trong phân loại, vận chuyển vali.
Như vậy, một hành trình tại Long Thành trong tương lai có thể được tự động hóa ở nhiều bước: từ check-in, gửi vali, xác thực sinh trắc học đến kiểm soát an ninh và xuất cảnh. Việc ứng dụng nhận diện khuôn mặt không đồng nghĩa hành khách hoàn toàn không cần giấy tờ, nhưng có thể giảm đáng kể số lần phải liên tục xuất trình giấy tờ tại từng điểm kiểm soát.
Dự kiến khai thác thương mại từ ngày 1/12/2026
Câu hỏi được quan tâm nhất hiện nay là khi nào hành khách thực sự có thể bước vào nhà ga này.
Theo cập nhật ngày 28/7 của Báo Điện tử Chính phủ, Cục Hàng không Việt Nam đang chuẩn bị đưa sân bay Long Thành vào khai thác chính thức từ ngày 1/12/2026. Trước đó, ACV dự kiến tổ chức vận hành thử trong các tháng 9-11/2026.
Giai đoạn vận hành thử đặc biệt quan trọng bởi sau khi xây dựng xong, các hệ thống còn phải chạy thử đồng bộ trong điều kiện gần với khai thác thực tế, khắc phục tồn tại và hoàn thành các thủ tục nghiệm thu, cấp phép.
Cập nhật gần hơn, ngày 17/8/2026, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam - Uông Việt Dũng tiếp tục yêu cầu các đơn vị tập trung nguồn lực để các hạng mục liên quan sẵn sàng đưa vào khai thác trong tháng 12/2026. Điều này cho thấy mục tiêu cuối năm hiện vẫn được giữ nguyên.
Ảnh phối cảnh nguồn ACV
Việc chuyển các chuyến bay từ Tân Sơn Nhất sang Long Thành cũng sẽ không diễn ra đồng loạt ngay ngày đầu. Theo phương án được Cục Hàng không thống nhất, từ 1/12/2026 đến hết lịch bay mùa Đông 2026, các hãng được khuyến khích khai thác đường bay quốc tế tại Long Thành theo nhu cầu; sau đó phạm vi chuyển đổi sẽ được mở rộng theo từng giai đoạn.
