Philippines đang mở rộng ngành sầu riêng với mục tiêu gia tăng sản lượng và tìm kiếm thêm các thị trường xuất khẩu. Quốc gia này hiện có khoảng 15.000 ha trồng sầu riêng và dự kiến sản lượng đạt khoảng 150 triệu kg trong niên vụ 2026-2027.
Theo ông Candelario Banton Miculob, Chủ tịch Hiệp hội Xuất khẩu Sầu riêng Philippines, khoảng 40-50% sản lượng nói trên có tiềm năng dành cho xuất khẩu. Trung Quốc hiện là thị trường quan trọng nhất, chiếm khoảng 90% lượng sầu riêng xuất khẩu của Philippines. Tuy nhiên, lượng hàng từ Philippines vẫn chiếm chưa đến 1% tổng thị trường sầu riêng nhập khẩu của Trung Quốc.
Khoảng cách này được xem là dư địa để Philippines mở rộng xuất khẩu, nhưng nước này cũng muốn tạo dấu ấn riêng thay vì chỉ cạnh tranh bằng sản lượng. Trong khi Thái Lan nổi tiếng với Monthong và Malaysia xây dựng hình ảnh gắn với Musang King, các nhà trồng sầu riêng Philippines đang thúc đẩy những giống đặc trưng của mình.
Một trong những giống được hướng tới thị trường xuất khẩu là Golden Puyat. Giống này có phần thịt màu vàng óng, kết cấu mềm mịn và được đánh giá có năng suất cao, đồng thời có khả năng chống chịu với bệnh tật và điều kiện khí hậu thay đổi.
Tuy nhiên, sầu riêng Philippines vẫn gặp một trở ngại tại thị trường Trung Quốc liên quan đến hình thức bên ngoài của quả. Một số người mua tại đây ưa chuộng sầu riêng có vỏ màu xanh hoặc vàng, trong khi sầu riêng Philippines có thể có màu nâu.
Điều này khiến các nhà xuất khẩu Philippines phải tập trung nhiều hơn vào việc giới thiệu đặc điểm và chất lượng khi ăn của sản phẩm, thay vì chỉ dựa vào hình thức bên ngoài để thu hút người mua.
Bên cạnh Trung Quốc, Singapore và Nhật Bản đang nằm trong nhóm thị trường mà các nhà xuất khẩu Philippines hướng tới. Ngành sầu riêng nước này cũng tìm kiếm cơ hội tại Canada, châu Âu, Trung Đông, Mỹ và một số thị trường khác.
Tại lần đầu tham gia triển lãm Asia Fruit Logistica, sầu riêng Philippines đã nhận được sự quan tâm từ các doanh nghiệp đến từ Đức, Canada, Australia, New Zealand, Trung Đông và Mỹ. Những yêu cầu này mở ra thêm khả năng tiếp cận các thị trường ngoài điểm đến truyền thống.
Dù vậy, mở rộng thị trường cũng đặt ra bài toán logistics đối với Philippines. Phần lớn sầu riêng nước này được trồng tại Mindanao, khu vực có vị trí địa lý khiến việc đưa nông sản từ vùng sản xuất tới các thị trường quốc tế phức tạp hơn.
Với một loại trái cây dễ hư hỏng như sầu riêng, thời gian và độ ổn định của quá trình vận chuyển có ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí cũng như khâu xử lý trước khi sản phẩm tới tay người mua. Vì vậy, khả năng tổ chức các tuyến vận chuyển đáng tin cậy là một yếu tố quan trọng nếu Philippines muốn duy trì hoạt động xuất khẩu tại những thị trường mới.
Ngoài logistics, chứng nhận, mã số trang trại và truy xuất nguồn gốc cũng là những điểm ngành sầu riêng Philippines cần cải thiện. Hiện khoảng 40% trang trại sầu riêng tại nước này được chứng nhận và đủ điều kiện hướng tới xuất khẩu, trong khi 60% còn lại vẫn cần hoàn thiện mã trang trại để đáp ứng yêu cầu về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.
Các hộ trồng nhỏ lẻ gặp nhiều khó khăn hơn trong quá trình này do chi phí chứng nhận có thể trở thành rào cản khiến họ không muốn tham gia. Hiệp hội các nhà xuất khẩu sầu riêng Philippines đang hỗ trợ người trồng hoàn thiện chứng nhận, đồng thời thúc đẩy quảng bá sản phẩm tại các thị trường quốc tế.
Trong thời gian tới, ngành sầu riêng Philippines phải đồng thời giải quyết hai bài toán là nâng nhận diện cho các giống đặc trưng và tăng nguồn cung đủ ổn định để đáp ứng nhu cầu của người mua quốc tế. Khả năng mở rộng xuất khẩu sẽ phụ thuộc vào việc sản lượng, chứng nhận, truy xuất nguồn gốc và logistics có được cải thiện đồng bộ hay không.
