Phối cảnh phục dựng Điện Kính Thiên mới nhất - Ảnh: Trung tâm Bảo tồn di sản Hoàng thành Thăng Long
Lễ khởi công Điện Kính Thiên được tổ chức trong khuôn khổ Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về di sản và tính xác thực do Chính phủ Việt Nam, UNESCO đồng tổ chức từ ngày 27-9 đến 1-10 tại Hà Nội và Ninh Bình.
UNESCO đồng thuận phục dựng Điện Kính Thiên
Năm 2010, khi được UNESCO công nhận Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội) là Di sản văn hóa thế giới, Chính phủ Việt Nam đã cam kết triển khai các biện pháp bảo tồn, nghiên cứu, phát huy giá trị di sản.
Tuy vậy, gần đây UNESCO cho phép Việt Nam "hạ giải có kiểm soát" những tòa nhà Pháp vốn nằm trong vùng lõi của di sản Hoàng thành Thăng Long để phục vụ việc phục dựng Điện Kính Thiên.
Cụ thể, tháng 7-2025, tại kỳ họp lần thứ 48 tổ chức tại Busan (Hàn Quốc), Ủy ban Di sản thế giới của UNESCO đã thông qua Quyết định số 48 COM 7B.25 về "Tầm nhìn về việc chỉnh trang, tôn tạo trục trung tâm của Hoàng thành Thăng Long".
Trong đó, UNESCO đồng thuận với việc phục dựng Điện Kính Thiên và không gian chính Điện Kính Thiên.
Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội Nguyễn Thanh Quang giải thích "hạ giải có kiểm soát" nghĩa là trước khi hạ giải, các công trình này đã được số hóa, để sau khi hạ giải, công trình không còn hiện hữu ở đó nhưng sau này vẫn còn tồn tại ở dạng thức khác.
Lần đầu tiên UNESCO cho phép bỏ các công trình trong vùng lõi di sản
Ông Thanh Quang nói thêm, UNESCO cho phép hạ giải 6 tòa nhà ở vùng lõi bởi là một trường hợp cá biệt, Việt Nam đã chứng minh được việc bỏ các công trình này không làm giảm giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản thế giới Hoàng thành Thăng Long.
"Hơn 50 năm Công ước về Bảo vệ Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới được Đại hội đồng UNESCO thông qua, chưa có quốc gia nào được UNESCO cho phép bỏ các công trình trong vùng lõi di sản thế giới, nhưng chúng ta đã minh chứng và thuyết phục được UNESCO cho phép.
Chúng ta đã làm việc rất khoa học, theo tính xác thực của di sản và theo bộ công cụ hướng dẫn của UNESCO, việc phục dựng đảm bảo tính giá trị nổi bật toàn cầu của Hoàng thành Thăng Long, nên UNESCO mới đồng ý cho chúng ta phục dựng Điện Kính Thiên", ông Nguyễn Thanh Quang nói.
Tại Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về di sản và tính xác thực, công tác bảo tồn, phát huy giá trị Hoàng thành Thăng Long sẽ được giới thiệu như một điển hình với bạn bè quốc tế.
Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội cho biết trong quá trình làm Điện Kính Thiên, Trung tâm Di sản thế giới và các cơ quan chuyên môn cũng sẽ hướng dẫn các quốc gia để làm sao phục hồi các di tích gốc một cách tốt nhất.
