Rạch Xuyên Tâm nhìn từ trên cao
Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM, tính đến ngày 28/5/2026, công tác bàn giao mặt bằng của dự án đạt 1.648/2.190 trường hợp, tương đương hơn 75%.
Tuy nhiên, hai gói thầu trọng điểm XL-01 và XL-02 vẫn còn vướng tổng cộng 542 trường hợp chưa bàn giao mặt bằng, chiếm gần 25% toàn dự án. Trong đó, gói XL-01 còn vướng 397/1.474 trường hợp, còn gói XL-02 vướng 145/572 trường hợp.
Đáng chú ý, dù phần lớn mặt bằng tại hai gói thầu này đã được tiếp nhận, nhưng chủ yếu là các phần đất rời rạc, không liền tuyến. Điều này khiến nhà thầu không thể bố trí đồng bộ máy móc, vật tư, cũng như tổ chức nhiều mũi thi công theo kế hoạch.
Sơ đồ tổng quan khu vực rạch Xuyên Tâm đi qua
Không chỉ thiếu mặt bằng sạch, công trường còn gặp khó do nhiều hộ dân trước đây gia cố nhà bằng cừ tràm, cọc bê tông cốt thép. Sau khi di dời, các phần móng, cọc, xà bần chưa được xử lý triệt để, buộc đơn vị thi công phải mất thêm thời gian dọn dẹp, phá dỡ nền móng cũ trước khi triển khai.
Riêng gói XL-03 hiện còn 5/20 trường hợp thuộc dự án Khu dân cư Bình Hòa, phường Bình Lợi Trung chưa bàn giao mặt bằng.
Trước lo ngại tiến độ bị kéo chậm, Chủ tịch UBND TP.HCM đã chỉ đạo phải hoàn thành 100% công tác giải phóng mặt bằng chậm nhất trong tháng 6/2026 nhằm tránh tình trạng “treo” mặt bằng, gây lãng phí nguồn lực và ảnh hưởng tiến độ toàn dự án.
Liên quan đến phản ánh nhà thầu phụ đặc biệt Công ty CP Xây dựng Hạ tầng kỹ thuật Ngầm (UTIC) tại gói XL-01 chưa lập văn phòng công trường, chưa tập kết thiết bị để triển khai hạng mục khoan kích ống ngầm BTCT, Ban Quản lý dự án cho rằng nguyên nhân chủ yếu vẫn xuất phát từ việc chưa có mặt bằng thi công liên tục.
Theo chủ đầu tư, tại gói XL-01 hiện chưa thể bố trí các hố shaft phục vụ khoan kích ngầm do mặt bằng tiếp nhận rời rạc, thiếu đường vận chuyển và khu vực tập kết thiết bị.
Phối cảnh sau chỉnh trang của Rạch Xuyên Tâm
Để tháo gỡ khó khăn, UBND TP.HCM đã chấp thuận cho tạm sử dụng khu đất số 181 Điện Biên Phủ, phường Gia Định làm lối tiếp cận duy nhất đưa máy móc, vật tư vào công trường tại khu vực 197-181 Điện Biên Phủ và chung cư Mỹ Phước.
Đối với lo ngại UTIC đang cùng lúc triển khai khoan kích ngầm tại cả ba gói thầu XL-01, XL-02 và XL-03, chủ đầu tư khẳng định nhà thầu phụ chỉ đảm nhận một phần công việc theo hợp đồng với nhà thầu chính. Theo quy định, nhà thầu chính vẫn phải chịu trách nhiệm toàn diện về tiến độ và chất lượng trước chủ đầu tư. Trường hợp nhà thầu phụ không đáp ứng yêu cầu sẽ bị thay thế.
Riêng tại gói XL-03, quá trình khoan kích ngầm từng xảy ra sự cố lệch hướng mũi khoan do gặp chướng ngại vật ngầm như cọc bê tông cốt thép còn sót lại từ các nhà dân chưa di dời triệt để. Sau sự cố, chủ đầu tư cùng đơn vị thi công và tư vấn giám sát đã xử lý chướng ngại vật, bổ sung thiết bị chuyên dụng để tiếp tục thi công.
Hiện tại, công trường gói XL-03 đang triển khai đồng thời 3 mũi khoan kích ngầm, tăng giờ làm việc để đẩy nhanh tiến độ. Khối lượng thực hiện đạt khoảng 480/1.667 m, tương đương hơn 30%, dự kiến hoàn thành trong tháng 8/2026 theo kế hoạch.
Dự án nạo vét, cải tạo môi trường và xây dựng hạ tầng rạch Xuyên Tâm có tổng mức đầu tư hơn 17.229 tỷ đồng, được xem là một trong những dự án chỉnh trang đô thị trọng điểm của TP.HCM giai đoạn 2023-2028.
Công trình dài gần 9 km, kéo từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật, đi qua 4 phường gồm Bình Thạnh, Gia Định, Bình Lợi Trung và An Nhơn, ảnh hưởng trực tiếp đến 2.190 hộ dân.
