Ảnh minh họa
Một tàu chở dầu của Nga vừa cập cảng tại Nhật Bản, phản ánh xu hướng Tokyo tăng cường đa dạng hóa nguồn cung năng lượng trong bối cảnh những lo ngại về nguy cơ gián đoạn vận chuyển dầu từ Trung Đông ngày càng gia tăng.
Theo tờ Kommersant dẫn nguồn truyền thông nhà nước Nga ngày 31/5, tàu chở dầu Voyager đã vận chuyển một lô dầu thô của Nga tới nhà ga dầu do ENEOS vận hành tại cảng Kiire, phía nam Nhật Bản. Trước đó trong tháng 5, con tàu này cũng đã giao dầu từ đảo Sakhalin cho hai doanh nghiệp năng lượng lớn của Nhật Bản là Taiyo Oil và Idemitsu Kosan.
Động thái trên cho thấy vai trò chiến lược lâu dài của các dự án năng lượng tại vùng Viễn Đông Nga đối với Nhật Bản, đồng thời phản ánh sự thay đổi trong tính toán an ninh năng lượng của Tokyo khi nguồn cung từ Trung Đông đối mặt nhiều rủi ro hơn.
Lãnh đạo các doanh nghiệp liên quan cho biết việc mua dầu từ Nga nhằm mục tiêu đa dạng hóa nguồn cung. Trong khi đó, ENEOS cho biết Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản đã đề nghị các doanh nghiệp tìm kiếm thêm nguồn dầu thay thế do tình hình bất ổn tại Trung Đông.
Sau khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát năm 2022, Nhật Bản gần như dừng nhập khẩu dầu thô từ Nga. Tuy nhiên, các công ty Nhật Bản vẫn duy trì một số giao dịch hạn chế liên quan đến dự án Sakhalin-2, vốn được Tokyo xem là có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh năng lượng quốc gia nhờ nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG).
Hiện Nhật Bản phụ thuộc vào Trung Đông cho hơn 90% nhu cầu nhập khẩu dầu thô. Phần lớn lượng dầu này được vận chuyển qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược kết nối Vịnh Ba Tư với thị trường toàn cầu. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể tác động đáng kể đến nền kinh tế Nhật Bản.
Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp Nhật Bản được cho là đã chủ động gia tăng nhập khẩu dầu từ Nga cũng như tìm kiếm thêm nguồn cung từ các thị trường khác nhằm giảm thiểu rủi ro.
Phát biểu tại Canberra sau cuộc hội đàm với Thủ tướng Australia Anthony Albanese hồi đầu tháng 5, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho rằng tình trạng thiếu hụt nguồn cung dầu trên thị trường toàn cầu đang tạo ra những tác động đáng kể đối với khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Bà cho biết Nhật Bản và Australia sẽ phối hợp chặt chẽ để đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định.
Theo bà Takaichi, Nhật Bản đã tăng cường nhập khẩu các sản phẩm hóa dầu có nguồn gốc từ naphtha từ những thị trường ngoài Trung Đông và dự kiến nguồn cung hiện tại đủ đáp ứng nhu cầu trong nước đến hết năm nay.
Bên cạnh việc thúc đẩy nhập khẩu từ Mỹ và mở rộng nguồn cung naphtha từ các khu vực khác, các lô dầu từ Sakhalin được xem là một phần trong chiến lược đa dạng hóa nguồn cung của Tokyo. Tuy nhiên, đây cũng là vấn đề nhạy cảm về mặt chính trị khi Nhật Bản vẫn là thành viên của nhóm G7 áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Nga liên quan đến cuộc xung đột tại Ukraine.
Việc các doanh nghiệp Nhật Bản nối lại nhập khẩu một số lô dầu từ Nga cho thấy an ninh năng lượng đang ngày càng trở thành ưu tiên hàng đầu, trong bối cảnh thị trường dầu mỏ toàn cầu đối mặt với nhiều bất ổn địa chính trị.
