Ảnh minh họa
Theo Wall Street Journal, Trung Quốc đang tích cực mở rộng phạm vi thám hiểm đại dương. Tính đến tháng 3/2025, có khoảng hơn 10 tàu dân sự Trung Quốc đang hoạt động 24/7. Những con tàu này hoạt động nhằm thu thập dữ liệu về dòng chảy, nhiệt độ và độ mặn biển có nhiều công dụng thiết thực, trong khi việc quét chi tiết đáy biển có thể cung cấp thông tin về khả năng hiển thị của thủy lôi và độ chính xác của sonar.
Các cuộc khảo sát này cũng góp phần xác định khoáng sản tiềm năng dưới đáy biển. Trung Quốc hiện đang chiếm ưu thế và đang cần nguồn khoáng sản chiến lược bền vững cho xe điện và các công nghệ tiên tiến khác.
Các tàu nghiên cứu trên biển của Trung Quốc thường được trang bị hệ thống thăm dò gần như tự động. Tàu dùng sonar đa tia để quét và lập bản đồ đáy biển, sau đó đưa các robot lặn tự hành chạy theo lộ trình đã lập trình để khảo sát chi tiết. Khi phát hiện khu vực có dấu hiệu khoáng sản, robot điều khiển từ xa sẽ được đưa xuống để quay phim, lấy mẫu và khoan thử trầm tích dưới đáy biển.
Thực tế, các quốc gia đang thể hiện sự quan tâm ngày càng tăng đối với khai thác khoáng sản dưới đáy biển sâu, cho thấy nhu cầu cấp thiết phải xem xét các tác động và môi trường của hoạt động này. Quần đảo Cook là một quốc gia với 15.000 dân, nằm trong số ít quốc gia đã cấp phép thăm dò khoáng sản dưới đáy biển sâu, bước đầu tiên hướng tới việc khai thác khoáng sản từ đáy biển.
Vào tháng 2/2025, Trung Quốc và Quần đảo Cook đã ký một bản ghi nhớ (MoU) trong đó hai bên nhất trí hợp tác nghiên cứu và có khả năng khai thác các khoáng sản quan trọng dưới đáy biển của Quần đảo Cook. Bản ghi nhớ này cũng là ví dụ mới nhất về một xu hướng rộng hơn: sự quan tâm ngày càng tăng của các quốc gia đối với khai thác khoáng sản dưới đáy biển sâu và tiềm năng thương mại của lĩnh vực dưới nước.
Những phát triển trong khai thác khoáng sản dưới đáy biển sâu rất quan trọng vì chúng có khả năng đóng vai trò thiết lập tiền lệ (về chuẩn mực và khung pháp lý) cho các hoạt động thương mại dưới biển nói chung. Và trong khi hiện nay khai thác khoáng sản dưới đáy biển sâu chủ yếu được nhìn nhận dưới góc độ tác động tiềm tàng đến môi trường, các quốc gia có thể hưởng lợi từ việc coi đây là một vấn đề chính sách đối ngoại và nhận thức được tầm quan trọng của nó đối với mỗi quốc gia.
Theo Global Times, nhiều con tàu thám hiểm của Trung Quốc đã có kết quả đáng kể. Cụ thể, tàu nghiên cứu biển Hải Dương 6 (Ocean 6) của Trung Quốc đã hoàn thành thành công chặng thứ hai của chuyến khảo sát địa chất biển sâu lần thứ 15, và một số phát hiện khoa học đã được công bố vào tháng 12/2025.
Một lượng lớn dữ liệu và mẫu vật quý giá đã được thu thập, bao gồm dữ liệu môi trường biển sâu, mẫu nước biển sâu, trầm tích đáy biển, các khối đa kim loại và mẫu sinh vật biển sâu. Ngoài ra, tàu cũng đã đạt được những tiến bộ mới trong việc ứng dụng các công nghệ và thiết bị chủ chốt cho việc thăm dò biển sâu.
Song Laiyong, trưởng nhóm kỹ thuật của tàu tại GMGS, cho biết: "Lần đầu tiên tại vùng biển sâu, chúng tôi đã sử dụng phương tiện điều khiển từ xa dưới biển sâu (Remote Operating Vehicle - RVO) do chính chúng tôi phát triển và một robot tự hành dưới nước do trong nước sản xuất, hoạt động song song gần đáy biển để tiến hành các thử nghiệm và vận hành với độ chính xác cao, đạt được kết quả ứng dụng xuất sắc. Dữ liệu này sẽ cung cấp cơ sở nền tảng và quan trọng nhất cho việc nghiên cứu địa chất biển sâu, môi trường biển sâu và hệ sinh thái biển sâu".
Trong chuyến thám hiểm khoa học này của tàu Hải Dương 6, cuộc khảo sát mặt cắt điện từ đầu tiên về các rãnh biển sâu cũng đã được hoàn thành, thu được dữ liệu quan sát điện từ chất lượng cao.
Theo CCTV, một thiết bị công nghệ hoạt động như một "máy chụp CT" của trái đất, phân tích các tín hiệu trường điện từ tự nhiên từ bên trong hành tinh để phát hiện các đặc tính điện của đá sâu dưới lòng đất, từ đó suy ra cấu trúc địa tầng, thành phần vật chất và thậm chí cả điều kiện nhiệt độ. Được biết, tàu nghiên cứu dự kiến sẽ khởi hành trở lại vào nửa đầu năm 2026 để tiến hành các cuộc khảo sát chuyên sâu hơn về địa chất cơ bản và địa chất môi trường.
