Ảnh minh hoạ
Theo danh sách 200 doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam 2026 (VNTAX 2026), tổng nộp ngân sách năm 2025 của toàn bộ doanh nghiệp trong danh sách đạt 989.300 tỷ đồng, tăng 195.300 tỷ đồng so với kỳ xếp hạng trước.
Nếu tính trên tổng thu ngân sách năm 2025 là 2,65 triệu tỷ đồng, 200 doanh nghiệp này đóng góp hơn 37% tổng số thu của cả nước.
Đáng chú ý, nhóm 20 doanh nghiệp dẫn đầu đóng góp đến 614.000 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước, tương đương 62% tổng số nộp của toàn bộ danh sách VNTAX 200. Đứng đầu danh sách là Vingroup, theo sau là Petrovietnam, Viettel, Petrolimex, Heineken, Toyota…
TOP 20 doanh nghiệp dẫn đầu danh sách VNTAX 200 năm 2026
Doanh nghiệp dẫn đầu có đóng góp quan trọng trong tổng thu ngân sách quốc gia
Ngày 15/9, tại Lễ vinh danh các doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam năm 2026 (VNTAX 2026) và Tọa đàm "Kiến tạo nguồn lực tăng trưởng quốc gia: Vai trò của doanh nghiệp dẫn đầu trong kỷ nguyên mới", ông Đậu Anh Tuấn - Phó tổng thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã có nhiều phân tích đáng suy ngẫm.
“Chúng ta nói đến 200 doanh nghiệp lớn nhất, đó cũng là một câu chuyện, nhưng tôi muốn nói đến một cái nền tháp, tức là làm sao để có nhiều doanh nghiệp hơn nữa và làm sao cho hơn 1 triệu doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ hơn”, ông Tuấn nói.
Nếu tính trên tổng thu ngân sách nhà nước, 200 doanh nghiệp trong danh sách chiếm khoảng 37,3%. Nhưng nếu tính tỷ lệ trên hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động chính thức, tỷ lệ chỉ là 1/5.000.
Với việc 20 doanh nghiệp dẫn đầu danh sách chiếm đến 62,1% tổng thu ngân sách của cả nhóm và đóng bằng 23,2% tổng thu ngân sách nhà nước, ông Đậu Anh Tuấn nhấn mạnh, điều này cho thấy các doanh nghiệp dẫn đầu của Việt Nam hiện đang đóng góp rất lớn.
“Thời gian tới, chỉ cần các doanh nghiệp này suy yếu sức khỏe hoặc gặp khó khăn trong kinh doanh, mức độ ảnh hưởng tới tổng thu ngân sách của Việt Nam sẽ rất rõ rệt", Phó tổng thư ký VCCI nói.
Ông Đậu Anh Tuấn - Phó tổng thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chia sẻ tại Toạ đàm ngày 15/9
Ông Đậu Anh Tuấn phân tích, việc 100 doanh nghiệp dẫn đầu danh sách đã chiếm đến 92% tổng thu ngân sách của toàn bộ 200 doanh nghiệp cho thấy mức độ phân hóa rất lớn, khi sức nặng đang dồn vào một nhóm rất nhỏ. Điều này cũng cho thấy dư địa phát triển ở phần nền tháp trong những năm tới còn rất rộng.
Xét trên doanh nghiệp cụ thể, ông Tuấn chỉ ra trường hợp của doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất là Vingroup. Cụ thể, mức tăng tổng thu ngân sách năm nay là khoảng 195,3 tỷ đồng, tương đương 25%. Riêng Vingroup đã đóng góp tới 47% tổng lượng tăng này; 53% còn lại là của 199 doanh nghiệp khác. Vì vậy, vai trò của doanh nghiệp dẫn đầu là rất lớn.
Xét trên khu vực, hiện nhóm FDI ghi nhận kết quả lớn nhất khi tính trên mức nộp ngân sách bình quân trên mỗi doanh nghiệp. Theo đó, trong 28 doanh nghiệp FDI, bình quân mỗi đơn vị nộp khoảng 6.243 tỷ đồng.
Trong khi đó, khối nhà nước nộp bình quân khoảng 5.810 tỷ đồng. Doanh nghiệp tư nhân nộp bình quân khoảng 3.943 tỷ đồng, nếu tính cả Vingroup; nhưng nếu loại trừ doanh nghiệp này, con số chỉ còn khoảng 2.400 tỷ đồng.
Với kết quả trên, đại diện VCCI nêu lên một thông điệp: “Chúng ta có đông đảo doanh nghiệp tư nhân, nhưng làm sao để có thêm nhiều doanh nghiệp lọt vào TOP 200 và tỷ lệ đóng góp ngân sách cao hơn nữa. Việc hình thành được một cao nguyên doanh nghiệp vững chắc chính là sức mạnh và sự bền vững của nền kinh tế trong giai đoạn tới”.
Dư địa phát triển nằm ở những doanh nghiệp ngoài danh sách
Ông Đậu Anh Tuấn chỉ ra, để có được TOP 200 doanh nghiệp này, Việt Nam đã trải qua thời gian dài phát triển và tạo lập môi trường kinh doanh. Đỉnh tháp là 200 doanh nghiệp, nhưng chúng ta còn một chân tháp rất rộng với hơn 1 triệu doanh nghiệp chính thức và hơn 5 triệu hộ kinh doanh cá thể.
“Nếu muốn có một bảng xếp hạng hoành tráng và tốt hơn vào năm 2030, việc bồi dưỡng chân tháp ngay từ bây giờ là rất quan trọng”, ông Tuấn nói.
Theo chuyên gia, để phát triển và nuôi dưỡng nguồn thu, Việt Nam cần xây dựng thể chế vững mạnh. Để phần nền tháp dày lên, cần một số điều kiện sau:
Thứ nhất, tăng số lượng người nộp thuế, làm sao để có thêm nhiều tập đoàn, doanh nghiệp lọt vào danh sách nộp thuế trên 10.000 tỷ hay 100.000 tỷ đồng.
Thứ hai, chi phí tuân thủ phải vừa sức người nộp. Chính sách thuế cần phù hợp với "sức khỏe" doanh nghiệp và có sức cạnh tranh so với các nước trong khu vực. Bên cạnh đó, Việt Nam cần chú ý vào cải cách về thủ tục nộp thuế.
Thứ ba, nhóm chính sách thuế phải ổn định và dự đoán trước được. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp rất lo ngại rủi ro về mức thuế phải đóng hoặc gặp khó khăn khi hoàn thuế. Đây là một câu chuyện cần giải quyết dài hạn.
Bên cạnh đó, ông Tuấn chỉ ra, nguồn thu từ đất đai đang có đóng góp rất quan trọng cho sự phát triển kinh tế. Nhưng về dài hạn, nguồn thu này cần được duy trì ổn định hàng năm. Nếu thị trường bất động sản trục trặc, ngân sách sẽ chịu những cú sốc lớn, đây là bài toán cần giải quyết.
Tương tự, với nguồn thu từ tín dụng, dòng vốn cần chảy vào sản xuất kinh doanh để tăng năng suất và tạo ra của cải vật chất; nếu vốn chỉ dùng để lưu giữ tài sản, đó là tín hiệu không tốt cho nền kinh tế.
Bên cạnh đó, đối với kinh tế nền tảng, Việt Nam còn khu vực cá nhân và hộ kinh doanh trực tuyến. Việc thúc đẩy khu vực này phát triển mạnh mẽ và tiến tới chính thức hóa sẽ là tín hiệu quan trọng cho quốc gia trong giai đoạn tới.
