Theo bác sĩ Đậu Phan, Phó trưởng khoa Dinh dưỡng lâm sàng, Bệnh viện Nhân dân Đại học Bắc Kinh, Trung Quốc, các tác dụng kháng virus của allicin trong tỏi chủ yếu được ghi nhận qua nghiên cứu trên động vật hoặc trong phòng thí nghiệm. Bằng chứng lâm sàng trên người còn hạn chế, do đó không nên ăn nhiều tỏi với mục đích điều trị bệnh.
Tỏi chứa các hợp chất lưu huỳnh, trong đó có allicin được hình thành khi tỏi được nghiền hoặc cắt. Những hợp chất này đang được nghiên cứu về khả năng chống oxy hóa và các tác động sinh học khác. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu trong phòng thí nghiệm không đồng nghĩa với hiệu quả phòng hoặc chữa bệnh ở người.
Vì vậy, người thích ăn tỏi nên sử dụng như một loại gia vị trong các món rau, thịt, cá hoặc nước chấm. Không nên ăn quá nhiều tỏi sống mỗi ngày với kỳ vọng tăng miễn dịch, giảm mỡ máu hay ngăn ngừa ung thư.
Tỏi sống có vị cay và chứa các hợp chất dễ gây kích ứng đường tiêu hóa ở một số người. Ăn nhiều tỏi sống có thể gây nóng rát dạ dày, ợ nóng, đau bụng hoặc khó chịu, đặc biệt ở người có hệ tiêu hóa nhạy cảm.
Ảnh minh họa: Pexels.
Bác sĩ Đậu Phan lưu ý rằng việc tiêu thụ lượng tỏi rất lớn có thể gây khó chịu đường tiêu hóa, nhất là ở người cao tuổi có chức năng tiêu hóa suy giảm. Chuyên gia khuyến nghị nên xem tỏi là thực phẩm dùng để tạo hương vị, thay vì sử dụng với mục đích điều trị bệnh.
Người thường xuyên bị trào ngược dạ dày, viêm loét hoặc khó chịu sau khi ăn tỏi nên giảm lượng sử dụng, ưu tiên tỏi đã nấu chín và theo dõi phản ứng của cơ thể.
Nhiều người cho rằng ăn tỏi mỗi ngày có thể giúp giảm cholesterol, ổn định huyết áp hoặc phòng ngừa nhiễm trùng. Về thông tin này, chuyên gia dinh dưỡng Whitney Stuart, đồng thời là nhà giáo dục về bệnh tiểu đường tại Mỹ, cho biết một số nghiên cứu ghi nhận tỏi có thể hỗ trợ kiểm soát huyết áp và mỡ máu. Tuy nhiên, mức độ hiệu quả còn phụ thuộc vào cách sử dụng, liều lượng và tình trạng sức khỏe của mỗi người, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Tỏi chứa các hợp chất lưu huỳnh, trong đó có allicin. Những hợp chất này được nghiên cứu về khả năng hỗ trợ chức năng mạch máu và chuyển hóa lipid.
Với huyết áp, một số nghiên cứu cho thấy chế phẩm từ tỏi có thể giúp giảm huyết áp ở người bị tăng huyết áp. Tuy nhiên, kết quả giữa các nghiên cứu chưa hoàn toàn đồng nhất và không thể khẳng định ăn tỏi tươi sẽ mang lại hiệu quả tương tự.
Với cholesterol, một số bằng chứng cho thấy tỏi có thể giúp cải thiện nhẹ một số chỉ số mỡ máu ở một số nhóm người. Dù vậy, chưa có cơ sở để khẳng định tỏi có thể làm tan mảng xơ vữa hoặc đảo ngược tình trạng tắc nghẽn động mạch.
Tỏi chứa các hợp chất có đặc tính chống oxy hóa. Tuy nhiên, những tác động này không đồng nghĩa với việc ăn tỏi có thể ngăn ngừa hoàn toàn nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
Ảnh minh họa
Nói chung, tỏi không thể thay thế thuốc điều trị tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hay các bệnh nhiễm trùng.
Người đang sử dụng thuốc chống đông máu hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu nên trao đổi với bác sĩ nếu muốn dùng tỏi với lượng lớn hoặc sử dụng các sản phẩm bổ sung chiết xuất từ tỏi, do có khả năng làm tăng nguy cơ chảy máu.
Ngoài ra, không nên tự ý sử dụng tỏi sống để điều trị ho, cảm cúm hoặc nhiễm khuẩn. Khi có triệu chứng kéo dài hoặc bất thường, người bệnh cần được thăm khám và điều trị phù hợp.
Hiện cũng chưa có bằng chứng đủ mạnh cho thấy ăn tỏi trước bữa sáng hoặc khi bụng đói giúp hạ huyết áp, giảm cholesterol tốt hơn so với ăn vào thời điểm khác.
Người khỏe mạnh có thể sử dụng tỏi như một loại gia vị trong chế độ ăn đa dạng. Nếu muốn ăn tỏi sống, có thể đập dập hoặc băm nhỏ rồi để vài phút trước khi sử dụng nhằm tạo điều kiện hình thành allicin. Tuy nhiên, không cần ép bản thân ăn tỏi sống nếu cảm thấy khó chịu.
Cũng chưa có khuyến nghị chính thức của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) yêu cầu mọi người phải ăn 1 - 2 tép tỏi sống mỗi ngày để kiểm soát huyết áp hoặc mỡ máu. Vì vậy, không nên xem lượng này là liều điều trị chuẩn.
Minh Hoa (t/h theo Lao Động, Thanh Niên)
