Đề xuất 6 tuyến tàu điện dài hơn 101km, kết nối sân bay và các điểm du lịch
Đà Lạt đang nghiên cứu một mạng lưới giao thông công cộng quy mô lớn với 6 tuyến đường sắt đô thị, tổng chiều dài khoảng 101,43km. Đây là một trong những nội dung đáng chú ý trong đồ án quy hoạch chung đô thị 5 phường liền kề Đà Lạt đến năm 2050 do Viện Kiến trúc quốc gia thuộc Bộ Xây dựng thực hiện.
Theo thông tin từ UBND tỉnh Lâm Đồng, đồ án hiện đang được lấy ý kiến các tổ chức và cộng đồng dân cư trước khi hoàn thiện, trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt.
Theo phương án tư vấn đề xuất, mạng lưới đường sắt đô thị sử dụng 2 loại hình vận tải là xe điện mặt đất (tramway) hoặc xe điện một ray (monorail). Các tuyến được tổ chức theo hướng lấy ga Đà Lạt làm đầu mối, kết nối khu vực trung tâm với sân bay Liên Khương và những điểm du lịch quan trọng xung quanh.
Trong đó, tuyến ga Đà Lạt - sân bay Liên Khương được ưu tiên nghiên cứu triển khai trước năm 2030. Đây là hướng kết nối trực tiếp giữa trung tâm đô thị với cửa ngõ hàng không của khu vực, phục vụ nhu cầu đi lại của người dân và lượng khách du lịch ngày càng tăng.
5 tuyến còn lại dự kiến được nghiên cứu đầu tư sau năm 2030, gồm tuyến ga Đà Lạt - Suối Vàng; tuyến ngã ba An Kroet - Langbiang; tuyến ga Đà Lạt - hồ Tuyền Lâm; tuyến ga Đà Lạt - Khu du lịch Thung lũng Tình yêu và tuyến ga Đà Lạt - ngã ba Tùng Lâm.
Một số tuyến có chiều dài đáng chú ý. Tuyến ga Đà Lạt - Suối Vàng dài khoảng 18,5km, tuyến ngã ba An Kroet - Langbiang dài khoảng 8,55km và tuyến ga Đà Lạt - hồ Tuyền Lâm dài khoảng 15,78km.
Nếu được triển khai theo phương án đề xuất, mạng lưới này sẽ tạo thêm các hành lang vận tải công cộng kết nối khu vực trung tâm với những không gian du lịch nằm ở phía Bắc, phía Nam và vùng phụ cận Đà Lạt.
Đáng chú ý, việc đưa sân bay Liên Khương vào mạng lưới đường sắt đô thị có ý nghĩa quan trọng đối với kết nối giao thông liên vùng. Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào ô tô cá nhân, taxi và xe khách, hành khách trong tương lai có thể có thêm lựa chọn vận tải công cộng khối lượng lớn để di chuyển giữa sân bay và trung tâm Đà Lạt.
Khôi phục tuyến đường sắt răng cưa Tháp Chàm - Đà Lạt dài 84km
Bên cạnh mạng lưới 6 tuyến đường sắt đô thị, một nội dung đáng chú ý khác trong định hướng phát triển hạ tầng giao thông của khu vực là khôi phục tuyến đường sắt Tháp Chàm - Đà Lạt dài 84km.
Theo phương án quy hoạch, tuyến đường sắt quốc gia này được định hướng khôi phục vào năm 2035, sử dụng khổ đường 1.000mm. Tuyến từng được người Pháp đầu tư xây dựng từ những năm đầu thế kỷ XX, với nhiều đoạn đường sắt răng cưa vượt núi đặc biệt.
Đường sắt răng cưa là hệ thống sử dụng thêm thanh răng đặt giữa hai thanh ray thông thường, kết hợp với bánh răng trên đầu máy để tăng lực kéo khi tàu di chuyển trên những đoạn dốc lớn. Đây là giải pháp kỹ thuật từng được sử dụng tại những khu vực địa hình đồi núi hiểm trở.
Tuyến Tháp Chàm - Đà Lạt từng là một công trình giao thông đặc biệt tại Việt Nam. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của chiến tranh, phần lớn tuyến đường sắt đã bị phá hủy và ngừng hoạt động.
Việc khôi phục tuyến đường này được định hướng không chỉ phục vụ phát triển du lịch mà còn tăng cường kết nối Đà Lạt với khu vực Tháp Chàm và vùng duyên hải Nam Trung Bộ.
Nếu được triển khai, tuyến đường sắt 84km sẽ bổ sung một hướng kết nối giao thông khác với mạng lưới tàu điện đô thị, đồng thời tạo cơ hội khai thác giá trị lịch sử, kỹ thuật và cảnh quan của tuyến đường sắt từng gắn với quá trình hình thành Đà Lạt.
Quy hoạch đô thị hơn 68.000ha, hướng tới mở rộng không gian phát triển Đà Lạt
Các định hướng về đường sắt nằm trong đồ án quy hoạch chung đô thị 5 phường liền kề Đà Lạt đến năm 2050, bao gồm Xuân Hương - Đà Lạt, Lâm Viên - Đà Lạt, Xuân Trường - Đà Lạt, Cam Ly - Đà Lạt và Lang Biang - Đà Lạt.
Tổng diện tích nghiên cứu quy hoạch khoảng 68.089ha. Đồ án hướng tới tổ chức lại không gian đô thị theo mô hình đa trung tâm, phân bổ các chức năng phát triển phù hợp với lợi thế của từng khu vực, thay vì tiếp tục tập trung hoạt động vào khu vực lõi trung tâm hiện hữu.
Trong định hướng này, hệ thống giao thông công cộng đóng vai trò kết nối các khu vực phát triển, trung tâm dịch vụ, cửa ngõ giao thông và những điểm đến du lịch.
Ngoài mạng lưới đường sắt đô thị, đồ án cũng đặt ra yêu cầu hoàn thiện hệ thống giao thông đường bộ, tăng cường kết nối giữa 5 phường, phát triển hạ tầng kỹ thuật đồng bộ và bảo đảm hài hòa với cảnh quan tự nhiên.
Đối với Đà Lạt, việc phát triển giao thông công cộng có ý nghĩa đáng chú ý trong bối cảnh lượng khách du lịch lớn, trong khi không gian đô thị bị giới hạn bởi địa hình đồi núi, hồ nước và hệ thống cảnh quan tự nhiên.
Tại buổi làm việc về tiến độ lập quy hoạch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Hồng Hải yêu cầu các đơn vị tiếp thu đầy đủ ý kiến góp ý, chú trọng kết nối giữa 5 phường, bảo đảm phát triển không gian đô thị và hạ tầng đồng bộ, phù hợp thực tiễn.
Hồ sơ đồ án hiện tiếp tục được hoàn thiện để trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt theo quy định.
