Nghịch lý tại cường quốc xe điện số 1 thế giới: Xe máy điện và xe đạp điện bất ngờ bị một ông lớn 'cấm sạc' vì lý do ít ai ngờ đến

Admin

17/11/2026 08:35

TELD, đơn vị vận hành mạng lưới trạm sạc xe điện hàng đầu Trung Quốc, vừa ban hành lệnh cấm xe máy điện và xe đạp điện sử dụng hệ thống sạc của hãng, xuất phát từ những lo ngại về an toàn điện và nguy cơ từ các thiết bị chuyển đổi không đạt chuẩn.

Nghịch lý tại cường quốc xe điện số 1 thế giới: Xe máy điện và xe đạp điện bất ngờ bị một ông lớn 'cấm sạc' vì lý do ít ai ngờ đến- Ảnh 1.

TELD New Energy, còn được biết đến với tên gọi Tide Energy hay Te Lai Dian, vừa thông báo cấm toàn bộ xe điện hai bánh sạc pin tại các trạm thuộc hệ thống của doanh nghiệp này. Quy định áp dụng với cả xe đạp điện công suất thấp và xe máy điện công suất lớn, đồng thời bao gồm cả hình thức sạc xoay chiều (AC) và sạc một chiều (DC).

Theo Liên minh Xúc tiến Cơ sở hạ tầng Sạc xe điện Trung Quốc (EVCIPA), TELD hiện là nhà vận hành mạng lưới trạm sạc xe điện lớn nhất nước này. Doanh nghiệp đang quản lý hơn 70.000 trạm với khoảng 900.000 bộ sạc, hiện diện tại hơn 360 thành phố.

Lý giải quyết định trên, TELD cho biết hệ thống sạc dành cho ô tô điện và xe điện hai bánh có những khác biệt về điện áp, đầu nối và giao thức truyền thông. Do đó, các phương tiện này không mặc nhiên tương thích với nhau về thiết bị sạc và tiêu chuẩn an toàn.

Nghịch lý tại cường quốc xe điện số 1 thế giới: Xe máy điện và xe đạp điện bất ngờ bị một ông lớn 'cấm sạc' vì lý do ít ai ngờ đến- Ảnh 2.

Một chiếc xe máy điện Segway-Ninebot đã được cải tiến, đang sạc tại trạm sạc nhanh GB/T DC.

Một trong những vấn đề đáng lo ngại là tình trạng người dùng sử dụng bộ chuyển đổi không được phê duyệt để sạc xe điện hai bánh tại các trạm công cộng. Một số xe đạp điện đã qua độ chế sử dụng thiết bị chuyển đổi nguồn điện từ các bộ sạc nhanh DC có điện áp trên 400V xuống mức khoảng 72V phù hợp với bộ pin của xe.

Những phương tiện này có thể được thay đổi động cơ, bộ biến tần và hệ thống pin so với thiết kế ban đầu. Đáng chú ý, một số người sử dụng còn tự lắp ráp bộ pin từ các cell mua không chính thức hoặc thuê những cơ sở nhỏ thực hiện. Việc kết hợp các linh kiện và thiết bị chuyển đổi không được kiểm định khiến khả năng kiểm soát an toàn trong quá trình sạc trở nên khó khăn.

Theo TELD, những bộ chuyển đổi như vậy có thể gây nguy hiểm cho phương tiện, người sử dụng và cả hạ tầng trạm sạc. Vì vậy, doanh nghiệp quyết định không cho phép bất kỳ phương tiện điện hai bánh nào sử dụng hệ thống sạc thuộc mạng lưới của mình.

Tuy nhiên, lập luận về sự không tương thích giữa xe điện hai bánh và ô tô điện không hoàn toàn chính xác nếu xét trên phương diện kỹ thuật. Một chiếc xe điện hai bánh được thiết kế và sản xuất đúng tiêu chuẩn vẫn có thể đáp ứng các quy định sạc GB/T của Trung Quốc về điện áp, hệ thống quản lý pin (BMS) và tín hiệu kết nối.

Với những mẫu xe có bộ pin dung lượng nhỏ và điện áp thấp, người dùng có thể sạc thông qua bộ sạc AC tích hợp trên phương tiện, sử dụng nguồn điện từ ổ cắm gia đình hoặc trạm sạc công cộng. Trong khi đó, công nghệ sạc nhanh DC cũng có thể được trang bị cho xe máy điện nếu phương tiện sử dụng bộ pin điện áp cao và hệ thống làm mát phù hợp. Dù vậy, loại xe hỗ trợ sạc DC hiện vẫn chưa phổ biến tại Trung Quốc.

Nghịch lý tại cường quốc xe điện số 1 thế giới: Xe máy điện và xe đạp điện bất ngờ bị một ông lớn 'cấm sạc' vì lý do ít ai ngờ đến- Ảnh 3.

Việc tự ý cải tiến cổng sạc trên xe máy điện tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy nổ.

Vấn đề nằm ở những phương tiện sử dụng thiết bị chuyển đổi trái phép. Các bộ chuyển đổi này có thể mô phỏng tín hiệu BMS của một chiếc ô tô điện để khiến trạm sạc cung cấp điện, trong khi không thực sự kết nối với hệ thống quản lý pin của phương tiện.

Khi đó, bộ sạc không thể theo dõi chính xác tình trạng bộ pin, bao gồm điện áp, nhiệt độ và mức dung lượng còn lại. Nếu pin xảy ra hiện tượng quá nhiệt, hệ thống sạc có thể không nhận diện được sự cố và tiếp tục cấp điện, làm gia tăng nguy cơ mất an toàn.

Ngoài yếu tố kỹ thuật, quyết định của TELD cũng có thể liên quan đến hiệu quả kinh doanh. Xe điện hai bánh thường có dung lượng pin nhỏ hơn nhiều so với ô tô điện, đồng nghĩa với lượng điện tiêu thụ trong mỗi phiên sạc thấp hơn.

Chẳng hạn, một mẫu xe máy điện có pin dưới 10 kWh tiêu thụ lượng điện ít hơn đáng kể so với ô tô điện sử dụng bộ pin 100 kWh. Với cùng một phiên phục vụ, trạm sạc có thể cung cấp lượng điện lớn hơn cho ô tô, qua đó tạo ra doanh thu cao hơn so với xe hai bánh.

Đây là yếu tố đáng chú ý trong bối cảnh ngành kinh doanh trạm sạc tại Trung Quốc có mức độ cạnh tranh gay gắt và biên lợi nhuận thấp. Các đơn vị vận hành phải cạnh tranh để thu hút người dùng, trong khi hạ tầng sạc liên tục được mở rộng bởi nhiều doanh nghiệp.

Trước đó, các trạm sạc siêu nhanh Flash Charger của BYD cũng từng bị phá hoại bằng cách dùng xích khóa thiết bị, khiến một số trạm không thể hoạt động. Những vụ việc này làm dấy lên nghi vấn về sự cạnh tranh giữa các đơn vị vận hành hạ tầng sạc, trong đó có khả năng liên quan đến những doanh nghiệp quy mô nhỏ.