Chiều 3/9, tại Họp báo Chính phủ tháng 8/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trả lời về nội dung gỡ khó cho xuất khẩu sầu riêng.
Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp, sầu riêng là một trong những sản phẩm tương đối có giá trị cao ở Việt Nam, với diện tích khoảng 200.000 ha và sản lượng khoảng 2,08 triệu tấn. Năm 2021, sản phẩm sầu riêng của chúng ta xuất khẩu khoảng 177 triệu USD. Đến năm 2025, Việt Nam đã xuất khẩu đạt 3,85 tỷ USD, có sự tăng đột biến trong 5 năm vừa qua.
“Đây là một sản phẩm chủ chốt của ngành trồng trọt và đóng góp khoảng 40% sản lượng xuất khẩu của ngành trồng trọt. Riêng trong 8 tháng đầu năm nay, ước đạt khoảng 1,95 tỷ USD. Thị trường Trung Quốc đóng góp khoảng 1,85 tỷ USD, chiếm khoảng 95% thị phần của chúng ta”, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp thông tin.
Những con số cho thấy sầu riêng là sản phẩm rất có giá trị. Chính vì vậy, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặc biệt quan tâm, triển khai các giải pháp để tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển trong thời gian vừa qua.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã cử các đoàn công tác của Bộ làm việc trực tiếp với các địa phương, đặc biệt là những vùng trồng sầu riêng cao như Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.
Thứ hai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trước đây doanh nghiệp gặp trong việc cấp mã vùng trồng. Đây là một trong những tháo gỡ rất thiết thực mà doanh nghiệp đánh giá cao.
Thứ ba là việc phân cấp, ủy quyền mạnh mẽ về địa phương trong công tác cấp mã vùng trồng của tất cả các loại cây trồng, trong đó có sầu riêng.
“Tất cả các loại sầu riêng bây giờ được phân cấp cho cấp phường, cấp xã cấp mã vùng trồng, cấp mã đóng gói. Đặc biệt, trước đây khi chúng ta trồng xen canh thì rất khó trong triển khai việc cấp mã vùng trồng. Hiện nay, xen canh cũng được giao cho cấp phường, xã cấp mã vùng trồng, tạo thuận tiện cho xuất khẩu sầu riêng”, ông Điệp thông tin.
Đặc biệt vừa qua, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đã sang Trung Quốc. Qua những buổi làm việc, Tổng cục Hải quan của Trung Quốc đã cấp 567 mã vùng trồng sầu riêng Việt Nam, nâng tổng số mã vùng trồng lên khoảng hơn 1.800 mã. Hiện nay, Việt Nam có khoảng 1.599 mã vùng trồng sầu riêng và 281 cơ sở đóng gói.
“Đây là những kết quả đã đạt được và chúng tôi đang làm các thủ tục còn lại để đưa xuất khẩu sầu riêng trong cuối năm nay ít nhất đạt bằng năm ngoái là 3,85 tỷ USD hoặc có thể cao hơn, đạt khoảng 4 tỷ USD trong năm 2026”, ông Điệp dự báo.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp thông tin về việc tháo gỡ khó khăn cho xuất khẩu sầu riêng - Ảnh: chinhphu.vn/QP
Bên cạnh những kết quả đạt được, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng chỉ ra những hạn chế, vướng mắc trong xuất khẩu sầu riêng.
Như tăng trưởng nhanh nhưng diện tích còn chưa gắn với tổ chức chuỗi giá trị. Tại một số địa phương, việc mở rộng mang tính tự phát, chưa chặt chẽ với điều kiện đất đai, nguồn nước và chưa có hệ thống kết nối giữa nhà sản xuất, logistics rồi xuất khẩu.
Ngoài ra yêu cầu về kỹ thuật thị trường ngày càng cao hơn về chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, cơ sở dữ liệu phải đầy đủ…
Về giải pháp, Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp cho biết thời gian tới Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ đẩy mạnh xúc tiến thương mại và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Trong đó, tiếp tục đàm phán mở rộng thị trường, tăng thị phần tại các thị trường tiềm năng như Ấn Độ, Australia, New Zealand. Gia tăng xuất khẩu sầu riêng đông lạnh, sản phẩm chế biến, các sản phẩm phù hợp; tăng cường xúc tiến thương mại, tổ chức quảng bá thương hiệu, kết nối cung cầu; tăng cường thông tin, phân tích, dự báo thị trường, kịp thời định hướng sản xuất, tiêu thụ, thu hoạch.
Tổ chức lại sản xuất, phát triển vùng nguyên liệu bền vững; rà soát quy hoạch vùng sản xuất phù hợp với điều kiện đất đai, nguồn nước, khí hậu. Phát triển hạ tầng vùng nguyên liệu tập trung gắn với sơ chế, chế biến, bảo quản, tiêu thụ và xuất khẩu. Đồng thời, kết nối nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư trở lại vùng nguyên liệu, từng bước xây dựng thương hiệu sầu riêng Việt Nam.
Bên cạnh đó là chuẩn hóa chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc; nâng cao trình độ nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao khoa học công nghệ, chuyển đổi số…
Phát triển hạ tầng bảo quản, chế biến, logistics; khuyến khích đầu tư kho lạnh, kho sơ chế, bảo quản, chế biến tại vùng sản xuất tập trung. Đẩy mạnh chế biến, đa dạng hóa sản phẩm và phương thức vận chuyển, ứng dụng công nghệ để giảm chi phí, nâng cao chất lượng; đồng thời nâng cấp hạ tầng thủy lợi, giao thông phục vụ vùng nguyên liệu…
Thứ năm là mở rộng, củng cố, nâng cao năng lực hệ thống phòng thí nghiệm; tiếp tục xã hội hóa, mở cửa các phòng thí nghiệm đủ điều kiện, ưu tiên thiết bị, nâng cao năng lực kiểm nghiệm chất lượng đối với cadimi, vàng ô và các tiêu chí theo yêu cầu thị trường nhập khẩu.
“Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc với cơ quan chức năng để phát triển thêm nhiều phòng kiểm nghiệm đáp ứng được yêu cầu kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm trước khi xuất khẩu”, Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp cho biết.
