Quyết định áp thuế của Mỹ với Việt Nam được công bố sau 7-7 - Ảnh: HỮU HẠNH
Chờ quyết định thuế quan từ Mỹ
Trao đổi với Báo điện tử Tuổi Trẻ, bà Đỗ Minh Trang, Giám đốc phân tích và chiến lược thị trường Chứng khoán ACB (ACBS), cho biết giai đoạn này nhà đầu tư cần theo dõi quyết định áp thuế của Mỹ đối với Việt Nam sau ngày 7-7.
Theo bà Trang, thuế quan của Mỹ với Việt Nam đã được chuyển từ mức thuế đối ứng 20% theo Đạo luật IEEPA sang 15% theo Mục 122 Đạo luật Thương mại năm 1974, đồng thời có khả năng ghi nhận thêm 12,5% theo Mục 301.
Mỹ cũng đang tăng cường các biện pháp truy xuất nguồn gốc xuất xứ, sở hữu trí tuệ, giám sát vấn đề lao động và tình trạng dư thừa công suất.
Thặng dư thương mại với Mỹ, đạt 75,3 tỉ USD trong 6 tháng đầu năm, tăng 21,3% so với cùng kỳ. Trong khi mức thâm hụt thương mại với Trung Quốc là 77,3 tỉ USD, tăng 39%.
Điều này làm gia tăng lo ngại về rủi ro điều tra nguồn gốc hàng hóa tạm nhập tái xuất và hàng hóa chuyển khẩu.
Tuy nhiên đối với hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp trong nước, bà Trang cho rằng tác động của thuế quan vẫn chưa rõ ràng. Mỹ vẫn đang cố gắng chuyển hóa các mức thuế tạm thời (Mục 122) sang các chính sách dài hạn hơn, song có thể sẽ gặp thách thức trong quá trình triển khai.
Các nhóm ngành có thể chịu ảnh hưởng nếu chính sách được thông qua là dệt may, da giày và túi xách, gỗ và nội thất, thủy sản. Các mặt hàng điện tử và linh kiện sẽ có mức rủi ro thấp hơn, khi từng được liệt vào danh sách miễn trừ thuế đối ứng IEEPA vào năm 2025.
"Tác động đối với thị trường chứng khoán vẫn là ẩn số cho đến khi quyết định áp thuế với Việt Nam chính thức được ban hành sau ngày 7-7", bà Trang nhận định.
Doanh nghiệp nên làm gì?
Theo ông Nguyễn Anh Khoa - Giám đốc Khối Phân tích - Nghiên cứu Chứng khoán Agribank (Agriseco), nếu đề xuất thuế được thông qua, hàng hóa Việt Nam sẽ không chịu bất lợi đáng kể so với nhiều đối thủ xuất khẩu lớn khi cùng phải chịu mức thuế bổ sung 12,5%.
Về giải pháp, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó, thay vì chờ chính sách chính thức.
Đầu tiên, doanh nghiệp cần rà soát hoạt động kinh doanh và các hợp đồng xuất khẩu, đánh giá tỉ trọng doanh thu từ thị trường Mỹ, biên lợi nhuận và khả năng hấp thụ chi phí thuế. Đồng thời nên đàm phán bổ sung các điều khoản điều chỉnh giá, chia sẻ chi phí hoặc thay đổi điều kiện giao hàng trong hợp đồng mới nhằm giảm tác động từ thuế quan.
Bên cạnh đó doanh nghiệp cần nâng cao năng lực tuân thủ và quản trị rủi ro thương mại. Theo ông Khoa, các đơn vị cần hoàn thiện hồ sơ xuất xứ, tăng cường truy xuất nguồn gốc, đáp ứng các tiêu chuẩn về lao động và môi trường. Đồng thời xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ để hạn chế nguy cơ bị điều tra về gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp, chống bán phá giá, chống trợ cấp hoặc lao động cưỡng bức.
Một giải pháp khác là đa dạng hóa thị trường và chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp nên giảm sự phụ thuộc vào thị trường Mỹ bằng cách mở rộng thị trường xuất khẩu. Việc đa dạng hóa nguồn nguyên liệu và nâng tỉ lệ nội địa hóa cũng giúp giảm rủi ro từ các biện pháp phòng vệ thương mại.
Doanh nghiệp cũng cần nâng cao năng lực cạnh tranh và quản trị tài chính, thông qua tự động hóa sản xuất, tối ưu chi phí logistics, cải thiện năng suất và phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng cao để tăng khả năng hấp thụ chi phí thuế. Đồng thời nên xây dựng các kịch bản tài chính tương ứng với từng mức thuế khác nhau nhằm chủ động về chiến lược giá bán, quản trị dòng tiền, hàng tồn kho và nhu cầu vốn lưu động.
Cuối cùng, ông Khoa khuyến nghị doanh nghiệp chủ động cập nhật chính sách và phối hợp với cơ quan quản lý, hiệp hội ngành hàng để kịp thời chuẩn bị hồ sơ, cung cấp thông tin và tham gia quá trình xử lý các vụ việc phòng vệ thương mại khi phát sinh.
