Trong bối cảnh thế giới đang chạy đua khai thác và tinh chế lithium, Hoa Kỳ có những kế hoạch sản xuất lớn nhằm tăng cường khả năng tự cung tự cấp và giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Tổng thống Donald Trump đặt mục tiêu nhanh chóng mở rộng ngành khai thác mỏ của Hoa Kỳ trong nhiệm kỳ thứ hai của mình, bắt đầu phát triển một loạt các dự án kim loại và khoáng sản mới, nhằm tăng cường cả an ninh năng lượng và an ninh quốc gia trong những thập kỷ tới.
Kể từ khi nhậm chức vào tháng 1/2025, Tổng thống Trump đã đẩy nhanh các kế hoạch mở rộng ngành công nghiệp khoáng sản và kim loại của Hoa Kỳ thông qua việc mở cửa hơn nữa đối với ngành khai thác mỏ và thúc đẩy phát triển năng lực sản xuất của đất nước. Ngoài ra, việc áp thuế của Hoa Kỳ đối với nhiều quốc gia và sản phẩm đang khuyến khích các công ty đầu tư vào các dự án và nguồn tài nguyên tại Hoa Kỳ. Ngành công nghiệp lithium của Hoa Kỳ đã có một số tiến bộ trong năm qua, và dự kiến sẽ có thêm nhiều tiến bộ nữa trong năm 2026.
Nhu cầu toàn cầu về lithium đang tăng nhanh, chủ yếu do xe điện (EV) và hệ thống lưu trữ năng lượng quy mô lớn (BESS). Theo dự báo của Mordor Intelligence, quy mô thị trường lithium ước tính đạt 0,85 triệu tấn tương đương lithium cacbonat (LCE) vào năm 2025 và dự kiến sẽ đạt 2,08 triệu tấn LCE vào năm 2030, tăng trưởng với tốc độ CAGR 19,57% trong giai đoạn 2025-2030.
Khai thác lithium ở Mỹ.
Kể từ năm 2022, nguồn cung lithium đã dư thừa do các nhà sản xuất đầu tư mạnh vào lĩnh vực này để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng. Trong khi đó, việc sử dụng xe điện (EV) tăng trưởng chậm hơn so với dự kiến ban đầu ở một số khu vực trên thế giới.
Tuy nhiên, việc tăng cường triển khai năng lượng tái tạo, đầu tư lớn hơn vào hệ thống lưu trữ năng lượng pin (BESS) và sự tăng trưởng liên tục của thị trường xe điện dự kiến sẽ góp phần thúc đẩy sự tăng trưởng đáng kể của thị trường lithium trong những thập kỷ tới, với nhu cầu dự kiến sẽ dần vượt quá nguồn cung.
Vào tháng 10, Bộ Năng lượng Hoa Kỳ đã mua 5% cổ phần của Lithium Americas Corp. (LAC) và 5% cổ phần riêng biệt trong liên doanh Thacker Pass của công ty này với General Motors, dự kiến là nguồn cung cấp lithium lớn nhất ở Tây bán cầu. Mục đích là để củng cố việc ra mắt nguồn cung cấp lithium cacbonat nội địa duy nhất tại Hoa Kỳ.
Vào thời điểm đó, Bộ trưởng Năng lượng Hoa Kỳ Chris Wright tuyên bố: “Mặc dù sở hữu một số mỏ lớn nhất, Hoa Kỳ chỉ sản xuất chưa đến 1% nguồn cung lithium toàn cầu. Nhờ sự lãnh đạo mạnh mẽ của Tổng thống Trump, sản lượng lithium của Mỹ sẽ tăng vọt.” Ông Wright nói thêm: “Thông báo ngày hôm nay giúp giảm sự phụ thuộc của chúng ta vào các đối thủ nước ngoài đối với các khoáng sản quan trọng bằng cách củng cố chuỗi cung ứng trong nước và đảm bảo quản lý tốt hơn tiền thuế của người dân Mỹ. Tổng thống Trump đã hứa sẽ làm cả hai điều đó, và ông ấy đang thực hiện lời hứa".
Ông Donald Trump đang thúc đẩy mạnh mẽ khả năng tự chủ khai thác và tinh chế lithium của Mỹ.
Hoa Kỳ có trữ lượng lithium cực lớn, chủ yếu ở dạng các mỏ nước muối ngầm khổng lồ ở miền nam Arkansas và đông Texas. Tuy nhiên, việc khai thác lithium từ các mỏ dự trữ này bằng các kỹ thuật thông thường sẽ tiêu tốn nhiều năng lượng và gây hại cho môi trường. Điều này đã khiến một số công ty ngần ngại đầu tư vào hoạt động khai thác lithium trong nước. Trong khi đó, các nhà nghiên cứu đang tìm cách tiếp cận lithium của Mỹ hiệu quả hơn.
Công ty khởi nghiệp Lithios có trụ sở tại MIT đang nghiên cứu tiềm năng sử dụng phương pháp khai thác tiên tiến (Advanced Lithium Extraction), sử dụng điện để thúc đẩy phản ứng với vật liệu điện cực nhằm thu giữ lithium từ nước muối mặn, đồng thời loại bỏ các tạp chất khác. Lithios tin rằng phương pháp của họ chọn lọc và hiệu quả hơn so với các kỹ thuật khai thác thông thường, cũng như ít tốn năng lượng hơn.
Công ty khởi nghiệp này đã tiến hành một dự án thí điểm từ tháng 6, với hệ thống chiết xuất lithium từ nước muối. Hệ thống này cũng dự kiến được thử nghiệm bởi một đối tác thương mại ở Arkansas. Năm 2026, Lithios sẽ bắt đầu vận hành một hệ thống lớn hơn, có khả năng sản xuất từ 10 đến 100 tấn lithium cacbonat mỗi năm, nâng tổng sản lượng hàng năm lên 25.000 tấn lithium cacbonat. Hiện tại, sản lượng lithium trong nước đạt khoảng 5.000 tấn mỗi năm.
Vào tháng 12, chính quyền ông Donald Trump đã công bố kế hoạch thiết lập thêm nhiều “thỏa thuận lịch sử” với ngành khai thác khoáng sản trong nước để tăng sản lượng khoáng sản quan trọng phục vụ quốc phòng và các lĩnh vực công nghệ cao. Ngoài Lithium Americas, chính phủ cũng đã mua cổ phần trong MP Materials và Trilogy Metals năm ngoái, và dự kiến sẽ có thêm nhiều quan hệ đối tác nữa.
Jarrod Agen, giám đốc điều hành của Hội đồng Thống trị Năng lượng Quốc gia thuộc Nhà Trắng, tuyên bố: “Điều chúng tôi muốn thấy là khả năng Hoa Kỳ không phụ thuộc vào bất kỳ đối thủ nào hay bất kỳ thực thể nước ngoài nào khác, rằng chúng ta kiểm soát vận mệnh của chính mình khi nói đến chuỗi cung ứng và các khoáng sản quan trọng của chúng ta”. Agen nói thêm: “Chúng ta đã đạt được tốc độ tốt cho đến nay, nhưng đây mới chỉ là năm đầu tiên.”
Ngành khai thác lithium tại Hoa Kỳ dự kiến tăng trưởng nhanh chóng trong những thập kỷ tới, nhờ sự hỗ trợ mạnh mẽ hơn từ chính phủ nhằm mở rộng sản xuất và tinh chế kim loại và khoáng sản trong nước. Điều này được kỳ vọng sẽ được thúc đẩy bởi những tiến bộ trong công nghệ khai thác lithium, có thể nâng cao đáng kể hoạt động khai thác lithium.
