Ảnh minh họa
Sáu tháng sau khi Mỹ và Israel xảy ra xung đột với Iran, khả năng của Washington trong việc sử dụng kho dự trữ dầu mỏ chiến lược (SPR) để ổn định thị trường năng lượng đang bị thu hẹp đáng kể. Lượng dầu trong kho hiện ở mức thấp nhất hơn 40 năm, trong khi việc bổ sung có thể mất nhiều năm.
Kho dự trữ dầu mỏ chiến lược (SPR) được Mỹ xây dựng sau cuộc khủng hoảng dầu mỏ những năm 1970, với dầu thô được lưu trữ trong 60 hang động muối ngầm dọc bờ biển Texas và Louisiana. Sau nhiều đợt giải phóng, lượng dầu trong kho hiện chỉ còn khoảng 289,7 triệu thùng, mức thấp nhất kể từ năm 1982.
Nếu chính quyền Tổng thống Trump tiếp tục giải phóng 39 triệu thùng dầu cuối cùng theo thỏa thuận hồi tháng 3 với Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), lượng dầu còn lại trong SPR có thể giảm xuống khoảng 243 triệu thùng.
Theo thỏa thuận khi đó, hơn 30 quốc gia nhất trí đưa tổng cộng 400 triệu thùng dầu ra thị trường nhằm hạn chế tác động từ xung đột Mỹ - Israel với Iran. Riêng Mỹ đóng góp 172 triệu thùng. Việc duy trì SPR ở mức quá thấp không chỉ làm suy giảm khả năng ứng phó với cú sốc nguồn cung mà còn đặt ra những vấn đề về vận hành.
Dầu thô trong SPR được lưu trữ dưới lòng đất trong các hang muối khổng lồ, một số có chiều cao tương đương tòa nhà Empire State. Khi dầu được bơm ra, nước được đưa vào để thay thế thể tích dầu đã rút. Nếu lượng dầu giảm quá sâu, sự gia tăng của mực nước có thể gây áp lực lên thành hang cũng như hệ thống đường ống và máy bơm.
Một nguồn tin từ Bộ Năng lượng Mỹ cho biết mức dầu tối thiểu cần thiết để duy trì hoạt động của SPR vào khoảng 70 triệu thùng. Tuy nhiên, Siddharth Misra, giáo sư kỹ thuật dầu khí tại Đại học Texas A&M, cho rằng mức tối thiểu về mặt kỹ thuật không đồng nghĩa với mức vận hành an toàn. Theo ông, SPR có thể hoạt động ở mức khoảng 70 triệu thùng, nhưng mức dự trữ thực tế cần thiết để bảo đảm an toàn cho cơ sở hạ tầng gần 250 triệu thùng.
"Nhiệm vụ cốt lõi của kho dự trữ là cung cấp nhanh chóng cho thị trường trong thời kỳ khủng hoảng", Misra nhận định, đồng thời cảnh báo việc vận hành dưới ngưỡng 250 triệu thùng có thể đưa cơ sở hạ tầng vào vùng rủi ro.
Trong khi đó, luật Mỹ hạn chế tổng thống thực hiện các đợt rút dầu định kỳ với quy mô nhỏ nếu SPR giảm xuống dưới 252,4 triệu thùng. Tổng thống vẫn có quyền yêu cầu giải phóng dầu trong trường hợp xảy ra tình trạng khẩn cấp nghiêm trọng. Một báo cáo của Văn phòng Trách nhiệm Giải trình Chính phủ Mỹ (GAO) công bố hồi tháng 5 cho biết các hang chứa dầu nhìn chung vẫn trong tình trạng tốt.
Dù vậy, Bộ Năng lượng đang lo ngại về độ an toàn của hệ thống giếng và phải liên tục tiến hành sửa chữa. GAO cảnh báo khả năng rút dầu, phân phối và bổ sung dầu của SPR hiện bị hạn chế và có nguy cơ tiếp tục suy giảm do các vấn đề tồn đọng với cơ sở hạ tầng đã cũ.
Các dự án xây dựng lớn nhằm khắc phục những hạn chế này cũng đang được triển khai. Theo GAO, khả năng nhanh chóng đưa dầu vào hoặc rút dầu khỏi kho dự trữ đang đối mặt với nhiều rủi ro, trong đó có tình trạng đình trệ tại một số dự án xây dựng. Trong bối cảnh thị trường dầu mỏ có thể tiếp tục chịu tác động từ xung đột tại Trung Đông, việc SPR đã giảm sâu khiến dư địa ứng phó của Washington trở nên hạn chế hơn. Ngay cả khi Mỹ có thể tiếp cận thêm nguồn dầu từ Venezuela, việc khôi phục quy mô dự trữ về mức cao như trước đây vẫn là bài toán dài hạn.
