Văn phòng Chính phủ mới đây thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, cho biết Chính phủ đồng ý chủ trương nghiên cứu, thí điểm xe ba bánh điện cho thu gom chất thải đô thị, bưu chính - logistics tại một số thành phố lớn, không sử dụng ngân sách.
Theo đề xuất của Bộ Công an, lợi thế của phương tiện này nằm ở kích thước nhỏ và khả năng cơ động trong phố hẹp, ngõ sâu - những nơi ô tô chuyên dụng khó tiếp cận.
Xe còn được nghiên cứu để mang thiết bị chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ nhằm xử lý ban đầu tại khu dân cư đông đúc.
Chương trình dự kiến thí điểm trong 3 năm, giới hạn phạm vi và số lượng phương tiện và không sử dụng ngân sách nhà nước. Các vấn đề như phân loại phương tiện, tiêu chuẩn kỹ thuật, đăng ký, lưu hành và điều kiện đối với người lái sẽ phải được hoàn thiện.
Điều đáng nói là mô hình này đã có một số nơi trên thế giới áp dụng, cho thấy hiệu quả tích cực, dù vậy chưa thật phổ biến. Đó là kinh nghiệm tốt cho Việt Nam.
Thế giới đã có những chiếc xe ba bánh chuyên dụng như thế nào?
Thực tế, xe ba bánh điện chuyên thu gom rác đã được đưa vào sử dụng hoặc đặt mua ở một số thành phố Ấn Độ.
Một mẫu Luxus Green Mobility ở Ấn Độ.
Hồ sơ mời thầu của chính quyền thành phố Ahmedabad cho thấy thành phố từng đặt yêu cầu cung cấp 150 xe ba bánh điện thu gom rác. Tiêu chuẩn tối thiểu gồm động cơ 1,2 kW, pin lithium-ion từ 48 V, tốc độ ít nhất 30 km/h khi đầy tải, chạy 60-80 km mỗi lần sạc và sử dụng ben thủy lực có góc nâng 60 độ.
Mumbai cũng đã thuê xe điện ba bánh để thu gom và vận chuyển rác từ các ngõ hẹp. Yêu cầu kỹ thuật đáng chú ý hơn: xe phải chở được 500 kg, chạy 90 km khi đầy tải và có ben thủy lực nâng tới 75 độ.
Thị trường thậm chí đã xuất hiện những mẫu mạnh hơn nhiều. LX Nirmal của Luxus Green Mobility sử dụng động cơ 6 kW, pin lithium-ion 11,75 kWh, chạy khoảng 120-140 km mỗi lần sạc và chở trên 750 kg. Xe có ben thủy lực, phanh tang trống thủy lực và được thiết kế riêng cho hoạt động vệ sinh đô thị.
Một mẫu khác là Lords Swachh Yaan có động cơ 1,2 kW, tải trọng 375 kg, tầm hoạt động 80-100 km và tốc độ tối đa 25 km/h.
Một mẫu Lords Swachh Yaan.
Không chỉ có xe gom rác
Đáng chú ý hơn, xe chữa cháy ba bánh chạy điện cũng đã xuất hiện tại Trung Quốc.
Một mẫu xe phản ứng nhanh của Anchor Fire Protection sử dụng bồn nước 188 lít, mang thêm 50 kg chất chữa cháy, vòi dài 40 m và có thể phun tia nước xa 12-15 m. Tổng trọng lượng khi đầy tải không quá 580 kg.
Một dòng xe ba bánh chữa cháy điện khác được chào bán tại Trung Quốc còn sử dụng bồn nước tới 1.000 lít, tốc độ tối đa 35 km/h và tầm hoạt động khoảng 45 km.
Điều này cho thấy công nghệ nền tảng của phương tiện Việt Nam muốn thí điểm không phải chưa từng xuất hiện. Điểm đáng chú ý hơn nằm ở ý tưởng chuẩn hóa một loại phương tiện điện nhỏ để đảm nhiệm nhiều dịch vụ đô thị khác nhau, từ gom rác, logistics đến hỗ trợ chữa cháy.
