Phụ huynh ở TP.HCM đưa con đến trường, năm học 2026-2027 (ảnh minh họa, không phải nhân vật trong bài) - Ảnh: DUYÊN PHAN
Mới đây, bài đăng của một phụ huynh có con học lớp 6 tại TP.HCM về lịch học kín ngày, từ học bán trú, học thêm đến làm bài tập khuya, có hôm đến 23h, khiến con kiệt sức đã thu hút sự chú ý trên mạng xã hội.
Câu chuyện làm dấy lên nhiều tranh luận: Trẻ quá tải vì cha mẹ ôm đồm, cho con học thêm quá sớm hay chương trình lớp 6 thực sự quá nặng?
Học bán trú đến chiều, lại lao thẳng vào "lò" học thêm
Chia sẻ về lịch trình mỗi ngày của con, phụ huynh này xót xa viết: "Sáng dậy từ 5h30 để chuẩn bị ăn uống đi học. Học tới chiều rồi đi thẳng đến chỗ học thêm cho tới 18h30, về nhà tắm rửa, ăn uống xong rồi lao vào làm bài tập, ôn bài cho tới 22h. Đợt này kiểm tra thường xuyên, có những môn phải học thuộc lòng nên có khi 23h đêm mới đi ngủ. Mới vào cấp 2 mà nhìn con xót ruột. Không đi học thêm thì không kịp bài trên lớp".
Bế tắc trong việc tìm phương pháp đồng hành cùng con, người mẹ bày tỏ: "Mình đang bị sai đoạn nào khiến con vất vả vậy, hay tất cả các bạn đều thế? Không một bữa ăn cùng gia đình, không một tí thời gian nào thư giãn cả, ngủ muộn thì làm sao phát triển chiều cao được đây?".
Bài viết lập tức nhận được hàng trăm lượt bình luận từ các bậc cha mẹ. Nhiều người bày tỏ đồng cảm sâu sắc vì có con cùng cảnh ngộ, thậm chí nói bản thân "thấy sợ học hành" thay con.
"Bé nhà mình cũng vậy, học thêm hết tuần trừ chủ nhật, vừa dứt lịch kiểm tra thường xuyên lần 1 đã tới lần 2, kiểm tra dồn dập khiến cả hai mẹ con ngỡ ngàng trong tháng đầu tiên. Nhiều lúc mình bị stress còn hơn cả con", tài khoản Dương Ngọc Châu chia sẻ.
Ngược lại, không ít phụ huynh khẳng định chương trình lớp 6 không hề quá tải nếu cha mẹ biết cách bỏ bớt kỳ vọng.
Chị Thùy Dương (TP.HCM) kể về lịch trình "dễ thở" của con mình: "6h30 con dậy ăn sáng tại nhà, 6h50 đến trường. Chiều về đến nhà gần 5h30, tắm rửa xong con mở bài trên hệ thống online ra làm. Đến 19h cả nhà ăn cơm vui vẻ, 20h con ôn tập nhẹ nhàng một lúc rồi chơi cùng em, đúng 21h là đi ngủ.
Mình không cho con đi học thêm gì cả, điểm kiểm tra của con vẫn 9, 10 vì ngày nào về con cũng tự giác ôn tập và nắm vững kiến thức trên lớp".
Tương tự, một phụ huynh khác có hai con học lớp 6 và lớp 9 cũng cho biết các con không đi học thêm, vẫn có thời gian tập piano, tập trống, đảm bảo sức khỏe và học tập rất nhẹ nhàng.
Vì sao, lớp 6 có bạn học "nhẹ hều", có bạn "kiệt sức"?
Trao đổi với Tuổi Trẻ ngày 14-10, hiệu trưởng một trường THCS ở phường Thủ Đức cho biết Chương trình giáo dục phổ thông 2018 được thiết kế theo hướng phát triển năng lực, giảm tải lý thuyết hàn lâm và tăng tính thực hành. Thời lượng học 2 buổi/ngày ở trường bán trú đã được tính toán đủ để học sinh tiếp thu kiến thức cốt lõi và hoàn thành bài tập dưới sự hướng dẫn của giáo viên.
"Nếu học sinh cảm thấy "không theo kịp", có thể con chưa thích nghi được với phương pháp học chủ động ở cấp 2 vì nhiều môn hơn, nhiều thầy cô hơn; hoặc kỹ năng tự học, phân bổ thời gian chưa tốt; hoặc cha mẹ đang chọn cho con những lớp học thêm dạy trước chương trình, vô tình tạo ra áp lực khiến con bị quá tải", hiệu trưởng này đánh giá.
Vị hiệu trưởng cho rằng sự khác biệt nằm ở phương pháp học và kỳ vọng của phụ huynh. Thay vì than thở trên mạng xã hội, cha mẹ nên cho con thời gian thích nghi trong 2-3 tháng đầu học kỳ 1. Đồng thời, phụ huynh cần trao đổi với giáo viên để xác định những kiến thức con còn yếu, từ đó có hướng hỗ trợ phù hợp, ưu tiên thời gian tự học và nghỉ ngơi.
Cô Nguyễn Thị Dương, giáo viên chủ nhiệm lớp 6 tại một trường THCS ở phường Bình Dương, chia sẻ khi còn học tiểu học, học sinh chủ yếu học với một giáo viên chủ nhiệm và được đánh giá tương đối nhẹ nhàng. Lên lớp 6, mỗi môn có một giáo viên với phương pháp giảng dạy khác nhau, bài tập nhiều hơn, các bài kiểm tra thường xuyên cũng liên tục hơn.
"Việc các con lúng túng trong giai đoạn đầu là hết sức bình thường", cô Dương nói.
Theo cô Dương, việc học sinh lớp 6 phải thức đến 23h đêm để học là một sai lầm lớn về phương pháp: "Trên lớp, tôi gặp không ít em đi học thêm quá nhiều dẫn đến vào lớp là ngủ gật, mệt mỏi và chai sạn niềm vui học tập.
Mỗi đứa trẻ có một biên độ thích nghi khác nhau, có bạn mất 1 tháng nhưng có bạn cần cả học kỳ. Nếu thấy con quá đuối, phụ huynh hãy chủ động gặp riêng giáo viên để cùng hướng dẫn con phương pháp tự học".
Cùng góc nhìn, chuyên gia giáo dục Nguyễn Thị Ngọc Nga (TP.HCM) đánh giá lịch học từ sáng sớm đến đêm muộn là một sự "ngược đãi vô hình" đối với sự phát triển tự nhiên của trẻ. Tình trạng này xuất phát từ khoảng trống lớn trong việc chuẩn bị tâm thế chuyển cấp và tâm lý đám đông của cha mẹ.
"Nhiều phụ huynh thấy con nhà người ta đi học thêm thì mình cũng phải cho con đi vì bất an, rồi đặt kỳ vọng quá lớn vô tình tạo stress cho con. Một giờ tự học chủ động, tự nghiền ngẫm kiến thức tại nhà có giá trị gấp nhiều lần việc ngồi nhiều giờ mệt mỏi ở lớp học thêm", bà khẳng định.
Ngoài ra, theo bà Nga, về phía nhà trường, đầu năm lớp 6, giáo viên không nên dồn dập kiểm tra lấy điểm ngay trong tháng đầu tiên, mà cần dành thời gian hướng dẫn học sinh phương pháp tự học, cách ghi chép từ khóa và làm quen với sơ đồ tư duy.
Lịch trình học tập phi khoa học, gây nhiều hệ lụy
Ngày 14-10, trao đổi với Tuổi Trẻ, một bác sĩ tại Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM) nhìn nhận một đứa trẻ ở độ tuổi 11-12 tuổi, có lịch trình học tập từ 5h30 - 23h đêm là hoàn toàn phi khoa học và báo động đỏ cho sức khỏe.
Đây là độ tuổi tiền dậy thì, đang đứng trước "cửa ngõ" quyết định của sự phát triển về thể chất và tinh thần. Ép cơ thể con hoạt động quá công suất gây ra hệ lụy như: tổn thương cơ chế phát triển chiều cao, hội chứng thiếu ngủ mãn tính; rối loạn tiêu hóa vì ăn uống vội vã để kịp giờ... cũng như nguy cơ kiệt sức tâm thần.
"Phụ huynh nên cắt giảm triệt để lịch học thêm, cho con thời gian nghỉ ngơi vì sức khỏe thể chất ổn định mới là nền tảng giúp não bộ ghi nhớ tốt hơn khi tự học. Thiết lập khung giờ vàng cho giấc ngủ bằng cách cố định thời gian lên giường trước 21h30 hoặc muộn nhất là 22h.
Đi ngủ sớm và dậy sớm nghĩa là não bộ đã được nghỉ ngơi, con sẽ tỉnh táo và học tập tốt hơn", bác sĩ này khuyến nghị.
