Trong nỗ lực xoa dịu làn sóng phẫn nộ và hoang mang tột độ của đội ngũ nhân sự, vị tỷ phú đứng đầu đế chế Meta đã phải đưa ra một lời hứa hẹn đầy sức nặng. Thế nhưng, ẩn sau lời cam kết đó lại là một cuộc chuyển dịch tàn khốc hướng về trí tuệ nhân tạo, nơi chính các nhân viên đang trở thành "nguyên liệu" để huấn luyện cho những cỗ máy sẽ thay thế họ trong tương lai.
Cụ thể, mới đây CEO Mark Zuckerberg đã tìm cách trấn an các nhân viên của Meta rằng tập đoàn sẽ không tiến hành thêm bất kỳ đợt "sa thải toàn công ty" nào nữa trong năm nay. Động thái này diễn ra ngay sau khi gã khổng lồ mạng xã hội trị giá 1.500 tỷ USD này vừa thẳng tay cắt giảm 10% lực lượng lao động. Đây là một phần trong kế hoạch tái cấu trúc toàn diện nhằm định hình lại bộ máy nhân sự xung quanh trục tâm điểm là trí tuệ nhân tạo (AI).
Theo các số liệu được công bố, Meta đã cắt giảm tới 8.000 nhân sự, đóng băng 6.000 vị trí tuyển dụng dự kiến và chuyển dịch 7.000 người vào các đội ngũ chuyên trách về AI. Đây được xem là bước đi quyết liệt của Zuckerberg nhằm bù đắp cho khoản chi tiêu khổng lồ mà tập đoàn này đang đổ vào cuộc đua công nghệ thế kỷ.
Lời hứa
Trong một bản ghi nhớ nội bộ do tờ Financial Times (FT) tiếp cận được, Zuckerberg đã bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với những nhân sự phải ra đi, nhưng đồng thời nhấn mạnh rằng đây là giai đoạn năng động nhất mà ông từng chứng kiến trong ngành công nghiệp này.
Trước tình trạng bất an, mất phương hướng và mất niềm tin của nhân viên sau chuỗi ngày liên tục đón nhận tin sa thải, tái cấu trúc và thay đổi nhân sự cấp cao suốt 18 tháng qua, người đứng đầu Meta đã phải lên tiếng xoa dịu. Ông khẳng định rõ ràng rằng bản thân không kỳ vọng sẽ có thêm đợt sa thải quy mô toàn công ty nào khác trong năm nay.
Đồng thời, Zuckerberg cũng thừa nhận những thiếu sót trong khâu truyền thông nội bộ khi chưa đạt được sự minh bạch như kỳ vọng và hứa sẽ cải thiện điều này.
Tuy nhiên, giới phân tích nhanh chóng nhận ra kẽ hở lớn trong tuyên bố của vị tỷ phú. Lời hứa "không sa thải toàn công ty" hoàn toàn không đồng nghĩa với việc chấm dứt sa thải. Meta vẫn giữ nguyên quyền hạn thực hiện các đợt cắt giảm quy mô nhỏ hơn ở cấp độ từng phòng ban hoặc dự án cụ thể. Điều này khiến nỗi lo sợ bị mất việc vẫn lơ lửng trên đầu hàng vạn nhân sự dưới trướng.
Quyết định tinh giản bộ máy tối đa diễn ra trong bối cảnh Zuckerberg đang đổ hàng tỷ USD vào tham vọng phát triển cái gọi là "siêu trí tuệ cá nhân". Khoản đầu tư khổng lồ này bao gồm việc xây dựng một hệ thống trung tâm dữ liệu cực kỳ tốn kém và các chiến dịch săn đón, lôi kéo nhân tài AI hàng đầu thế giới từ tay đối thủ với mức đãi ngộ không tưởng.
Mục tiêu tối thượng của Meta không gì khác ngoài việc rút ngắn khoảng cách với các đối thủ sừng sỏ như Google và OpenAI. Mô hình ngôn ngữ lớn Llama 4 được phát hành vào năm ngoái đã tụt lại phía sau trong cuộc đua công nghệ này. Dù mô hình mới nhất mang tên Muse Spark vừa ra mắt tháng trước được đánh giá là đầy hứa hẹn, nó vẫn tỏ ra lép vế ở một số tính năng cốt lõi so với các sản phẩm cạnh tranh.
Bên cạnh chatbot Meta AI hiện tại, tờ FT tiết lộ tập đoàn này đang âm thầm phát triển một trợ lý AI cá nhân hóa sâu sắc, có khả năng thực hiện các tác vụ hàng ngày cho hàng tỷ người dùng, tương tự như công cụ tự động hóa OpenClaw. Thậm chí, họ còn đang tạo ra các nhân vật 3D chân thực được hỗ trợ bởi AI để tương tác trực tiếp với người dùng theo thời gian thực, mở đầu bằng phiên bản kỹ thuật số nhân bản chính Zuckerberg.
Để hiện thực hóa giấc mơ viễn tưởng này, tại buổi báo cáo doanh thu vào tháng 4 vừa qua, ban lãnh đạo Meta cho biết chi phí đầu tư vốn có thể tăng gần gấp đôi lên mức kỷ lục 145 tỷ USD chỉ riêng trong năm nay. Đáng chú ý, công ty cũng thừa nhận họ vẫn chưa thể xác định được quy mô nhân sự tối ưu cho tương lai mới này.
Khi nhân viên trở thành "công cụ" huấn luyện kẻ thay thế mình
Theo các nguồn tin thân cận từ nội bộ, Zuckerberg đã hoàn toàn bị thuyết phục rằng công nghệ AI có thể giúp tối ưu hóa hiệu suất làm việc của toàn bộ nhân sự, đặc biệt là thông qua việc tự động hóa một số phần việc lập trình và kỹ thuật.
Khoảng 7.000 nhân viên hiện đã được chuyển sang các nhóm tập trung vào AI, bao gồm một bộ phận mang tên "Applied AI" chuyên tối ưu hóa các mô hình AI và một nhóm khác chuyên xây dựng các tác nhân thông minh giúp tự động hóa quy trình làm việc của chính nhân viên.
Tin tức về đợt sa thải mới nhất đã bị rò rỉ hơn một tháng trước, làm gia tăng căng thẳng cực độ trong nội bộ công ty. Tại khu vực Bắc Mỹ, các nhân sự được yêu cầu ở nhà làm việc để nhận email thông báo về số phận của mình ngay trong đêm muộn hoặc sáng sớm.
Thế nhưng giọt nước tràn ly khiến nội bộ Meta rạn nứt sâu sắc lại nằm ở một quyết định công nghệ gây tranh cãi khác. Toàn thể nhân viên đã vô cùng sốc khi biết tin công ty có kế hoạch cài đặt một phần mềm giám sát đặc biệt.
Phần mềm này sẽ ghi lại toàn bộ chuyển động chuột, lượt click, phím gõ và nội dung hiển thị trên màn hình máy tính của họ nhằm mục đích huấn luyện cho các mô hình AI mới mà không có bất kỳ tùy chọn từ chối (opt-out) nào dành cho người lao động.
Làn sóng phản đối nhanh chóng bùng lên dữ dội. Tính đến thời điểm hiện tại, hơn 1.500 nhân viên Meta đã đồng loạt ký vào một bản kiến nghị tập thể gửi lên ban giám đốc yêu cầu dừng ngay việc thu thập dữ liệu sử dụng máy tính của nhân viên cho mục đích huấn luyện AI.
Có thể thấy, Meta dưới thời Zuckerberg đang trải qua một cuộc lột xác khó khăn. Từ một mạng xã hội kết nối con người, Meta đang dồn toàn lực để trở thành một đế chế AI, ngay cả khi cái giá phải trả là sự bất an của hàng vạn nhân sự và những hoài nghi về đạo đức công nghệ ngay trong lòng doanh nghiệp.
*Nguồn: FT, BI
