Năm 2026, tình hình an ninh mạng tiếp tục diễn biến phức tạp khi các cuộc tấn công mạng có chủ đích và hoạt động tội phạm mạng có tổ chức đang ngày càng tinh vi, nhắm vào những hệ thống thông tin quan trọng, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng.
Các đối tượng tấn công kết hợp nhiều phương thức như sử dụng mã độc tống tiền, đánh cắp dữ liệu, lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giả mạo hình ảnh, giọng nói và tự động hóa các hoạt động tấn công nhằm chiếm đoạt tài sản.
Trong khi đó, năng lực bảo vệ an ninh mạng, cơ chế điều phối liên ngành có lúc, có nơi còn thiếu sự đồng bộ. Hạ tầng số quốc gia còn phân tán, phụ thuộc vào công nghệ lõi của nước ngoài và bên ngoài; thế trận phòng vệ khẩn nguy chưa thống nhất. Năng lực tự chủ đối với dữ liệu trọng yếu, mật mã và không gian an ninh mới chưa đáp ứng yêu cầu.
Trong bối cảnh thanh toán số, ngân hàng số và xác thực sinh trắc học đã phổ cập rộng rãi, một sự cố an ninh mạng tại tổ chức tài chính có thể gây thiệt hại lớn về tài sản, lộ lọt dữ liệu khách hàng, gián đoạn hoạt động thanh toán và làm suy giảm niềm tin của người dân, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh kinh tế, trật tự an toàn xã hội.
Trước tình hình đó, Cục An ninh mạng (Bộ Công an) phối hợp với Hiệp hội An ninh mạng quốc gia tổ chức khai mạc chương trình "Diễn tập An ninh mạng quốc gia năm 2026".
Chương trình diễn tập được tổ chức nhằm đánh giá năng lực phát hiện, phòng thủ, ứng phó và điều tra sự cố mạng; rèn luyện kỹ năng thực chiến trong môi trường mô phỏng, đồng thời nâng cao khả năng phối hợp giữa các lực lượng, góp phần bảo vệ an toàn hạ tầng số quốc gia.
“Diễn tập an ninh mạng quốc gia 2026” có sự tham gia của 90 cán bộ, chiến sĩ, chuyên viên thuộc 46 đơn vị
Bên cạnh đó, Chương trình cũng góp phần củng cố cơ chế phối hợp giữa lực lượng chuyên trách, các bộ, ngành, tổ chức tài chính và doanh nghiệp an ninh mạng; đồng thời phổ biến chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về an ninh mạng và chia sẻ kinh nghiệm, quy trình, phương pháp ứng cứu sự cố giữa các bên tham gia.
Chương trình diễn tập gồm 2 phiên. Phiên 1 là phiên thực hành, diễn ra trong 7,5 tiếng liên tục trên hệ thống mô phỏng hạ tầng của một tổ chức tài chính, với sự tham gia của 90 cán bộ, chiến sĩ, chuyên viên thuộc 46 đơn vị, gồm các đơn vị thường trực bảo vệ an ninh mạng của 14 bộ, ngành và Phòng An ninh mạng Công an 32 tỉnh, thành phố, chia thành 10 đội.
Được biết, tình huống diễn tập năm nay mô phỏng một cuộc tấn công vào hệ thống thông tin của tổ chức tài chính, với hạ tầng máy chủ truyền thống, điện toán đám mây, chuỗi khối và hợp đồng thông minh.
Điểm mới của diễn tập năm nay là hình thức phòng thủ trực tiếp kết hợp điều tra trực tiếp. Việc đưa nhiều thành phần công nghệ vào cùng một tình huống giúp các đội thực hành xử lý sự cố trong môi trường có nhiều lớp hạ tầng, đòi hỏi khả năng phối hợp giữa hoạt động giám sát, phòng thủ và điều tra số.
Điểm mới của diễn tập năm nay là hình thức phòng thủ trực tiếp kết hợp điều tra trực tiếp
Các đội phải tập trung giám sát, phát hiện và ngăn chặn kịp thời các cuộc tấn công để bảo vệ hệ thống. Đồng thời, phải phân tích nhật ký, truy vết hành vi của đối tượng qua các giai đoạn của cuộc tấn công, khoanh vùng, xử lý sự cố, khôi phục hoạt động hệ thống và thu thập chứng cứ điện tử phục vụ công tác điều tra. Phần điều tra được chấm điểm theo thể thức CTF với 43 thử thách; kết quả chung của mỗi đội phản ánh cả năng lực phòng thủ lẫn năng lực điều tra.
Một yêu cầu đáng chú ý là phối hợp ngăn chặn việc tẩu tán tài sản số. Điều này đặt ra nhiệm vụ xử lý sự cố không chỉ dừng ở khôi phục hệ thống mà còn phải kết hợp xác minh dấu vết tấn công, bảo toàn chứng cứ và hỗ trợ quá trình điều tra.
Bên cạnh phiên thực hành, chương trình có hội thảo chuyên đề dành cho lãnh đạo Phòng An ninh mạng Công an các tỉnh, thành phố và đơn vị bảo đảm an ninh mạng thuộc bộ, ngành. Nội dung bàn về những điểm mới của Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và văn bản hướng dẫn; công tác thẩm định hồ sơ cấp độ hệ thống thông tin; huấn luyện, diễn tập an ninh mạng trong kỷ nguyên AI; cùng các xu hướng công nghệ và tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan.
Cơ hội để kiểm nghiệm năng lực thực chiến của lực lượng bảo vệ các hệ thống trọng yếu
Phát biểu tại lễ tổng kết diễn tập, Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng nhận định chương trình diễn tập năm nay đã diễn ra thực chất với những bài toán đặt ra bám sát thực tiễn.
Đặc biệt, với diễn tập năm nay, lần đầu tiên lực lượng chuyên trách của công an địa phương và lực lượng bảo đảm an ninh mạng của các bộ, ngành cùng tham gia xử lý một tình huống sự cố chung trên hệ thống mô phỏng trải dài từ hạ tầng CNTT truyền thống đến điện toán đám mây, chuỗi khối và tài sản số.
Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng nhận định chương trình diễn tập năm nay đã diễn ra thực chất với những bài toán đặt ra bám sát thực tiễn.
"Đây cũng là bức tranh hạ tầng mà nhiều cơ quan, doanh nghiệp đang vận hành, khi hệ thống cũ vẫn tồn tại song song với công nghệ mới, tạo ra những vùng rủi ro đan xen. Diễn tập đã giúp các lực lượng kiểm nghiệm năng lực thực chiến và khả năng phối hợp trong điều kiện gần với thực tế", đại tá Nguyễn Hồng Quân nhận xét.
Trong khuôn khổ sự kiện tổng kết diễn tập, Ban tổ chức đã trao giải cho các đội thi, với 1 giải Nhất, 2 giải Nhì, 3 giải Ba và 4 giải Khuyến khích.
Cụ thể, với việc đạt 6.140 điểm, đội Đồng Xuân gồm 9 thành viên đến từ các phòng An ninh mạng của Công an 3 tỉnh Nghệ An, Thái Nguyên, Tuyên Quang và Cục Chuyển đổi số Văn phòng Chính phủ, Trung tâm CNTT Bộ Nội vụ đã giành giải Nhất. Đây cũng là đội được đánh giá là bứt phá nhất, khi giải được 15 câu hỏi trong 1 giờ.
Với số điểm đạt 6.140, đội Đồng Xuân trở thành đội thi có kết quả bứt phá nhất trong chương trình "Diễn tập An ninh mạng quốc gia năm 2026"
Bên cạnh đó, 2 giải Nhì đã thuộc về các đội Hoàng Thành và Ô Cầu Dền. Ba đội đạt giải Ba gồm Ba Đình, Hoàn Kiếm và Ô Cầu Giấy. Văn Miếu, Ô Quan Chưởng, Ô Đông Mác và Ô Chợ Dừa cùng nhận giải Khuyến khích.
