Đàn kỳ lân biển đặc trưng ở Greenland - Ảnh: POPULAR SCIENCE
Các nhà khoa học từ Đại học Copenhagen, Viện Tài nguyên thiên nhiên Greenland cùng nhiều đơn vị đã gắn cảm biến lên sáu con kỳ lân biển sống tại hệ thống vịnh hẹp Scoresby Sound, phía đông Greenland.
Nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí Science Advances.
Thiết bị gắn trên các con vật là cảm biến CTD, có thể đo độ dẫn điện của nước để xác định độ mặn, nhiệt độ và độ sâu. Những con kỳ lân biển sau đó tiếp tục sinh hoạt, bơi và lặn bình thường, vô tình đưa thiết bị khoa học đến những nơi con người khó lòng tới được.
Các cảm biến được giữ trên cơ thể chúng trong khoảng 85-332 ngày, thu về tổng cộng 2.060 hồ sơ đo theo chiều sâu. Một số phép đo được thực hiện ở độ sâu hơn 1.500m.
Điều đặc biệt là kỳ lân biển có thể bơi sâu vào những nhánh vịnh hẹp bị băng và địa hình phức tạp cản trở, nơi tàu nghiên cứu hiếm khi xuất hiện.
Theo giáo sư Mads Peter Heide-Jørgensen, Viện Tài nguyên thiên nhiên Greenland, những con vật đã tiến tới các khu vực ở khoảng 300km tính từ bờ biển, nơi trước đây gần như không có dữ liệu đo đạc.
Và tại đó, nhóm nghiên cứu phát hiện dấu vết của nước từ Đại Tây Dương.
Đây là phát hiện quan trọng bởi nước trong hệ thống vịnh hẹp phía đông Greenland gồm hai thành phần rất khác nhau là lớp nước cực lạnh từ Bắc Cực và lớp nước trung gian Đại Tây Dương ấm hơn, mặn hơn nằm phía dưới.
Nhóm kết hợp dữ liệu do kỳ lân biển thu được với hơn 2.200 phép đo lịch sử trong Cơ sở dữ liệu Đại dương Thế giới, rồi xây dựng mô hình về sự thay đổi nhiệt độ, độ mặn và độ sâu trong khu vực.
Chiếc sừng đặc trưng của kỳ lân biển - Ảnh: WWF
Kết quả cho thấy lớp nước Đại Tây Dương ấm đang dày lên, trong khi lớp nước cực lạnh phía trên trở nên mỏng hơn. Đáng chú ý, nước ấm đã có thể len sâu hàng trăm kilômet vào hệ thống vịnh hẹp và tiến tới những lòng chảo sâu ngay phía trước các sông băng.
Điều đó có ý nghĩa trực tiếp đối với tốc độ tan băng Greenland.
"Đây chính là loại nước góp phần làm tan các sông băng", giáo sư Mads Peter Heide-Jørgensen cho biết. Kết quả mới giúp chỉ ra cách nước Đại Tây Dương ấm có thể thúc đẩy tốc độ mất băng.
Giáo sư Susanne Ditlevsen (Đại học Copenhagen) cho rằng dữ liệu từ kỳ lân biển đang lấp một khoảng trống lớn trên bản đồ hải dương học. Những nơi tàu nghiên cứu phải quay đầu vì băng hoặc điều kiện tiếp cận quá khó lại chính là nơi các con vật thường xuyên bơi qua.
Thông tin này còn có thể được đưa vào các mô hình khí hậu nhằm dự báo chính xác hơn quá trình tan băng tại Greenland.
