Windrose có động thái chưa từng có trong ngành xe - Ảnh: Windrose
Nhà sản xuất xe điện thương mại Windrose đã thực hiện một động thái hiếm thấy trong ngành ô tô khi công khai toàn bộ mô hình thiết kế CAD của 1.023 linh kiện thuộc phiên bản cơ sở X9D01 của mẫu xe đầu kéo điện E700 Class 8.
Dữ liệu được cung cấp miễn phí thông qua nền tảng Windrose 3D Viewer, cho phép người dùng quan sát chi tiết cấu tạo, kích thước và thiết kế kỹ thuật của từng bộ phận.
Đáng chú ý, hãng xe tải điện này không chỉ công khai dữ liệu để tham khảo mà còn cho phép chủ xe, các xưởng sửa chữa độc lập và đơn vị gia công sử dụng chúng để sản xuất phụ tùng thay thế mà không cần xin phép hay trả phí.
Mua xe hôm nay, 12 năm sau lấy đâu ra phụ tùng?
Một vấn đề khiến nhiều người ngần ngại mua xe của thương hiệu mới là khả năng phá sản - Ảnh: Bloomberg
Theo CEO kiêm nhà sáng lập Windrose, ông Wen Han, quyết định công khai thiết kế xuất phát từ một bài toán thực tế của ngành vận tải.
Một chiếc xe tải hạng nặng có thể được khai thác trong khoảng 15 năm. Trong khi đó, Windrose mới thành lập được 4 năm. Điều này đặt ra câu hỏi đối với các doanh nghiệp vận tải khi đầu tư vào sản phẩm của một thương hiệu còn non trẻ: Ai sẽ cung cấp phụ tùng khi chiếc xe vận hành hàng chục năm?
Đây cũng là vấn đề mà nhiều nhà sản xuất ô tô mới gia nhập thị trường phải đối mặt. Trước đây, câu trả lời chủ yếu dựa vào cam kết duy trì hoạt động và hỗ trợ khách hàng của chính doanh nghiệp.
Windrose lựa chọn một hướng đi khác: Trao cho khách hàng khả năng tự duy trì phương tiện mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào nhà sản xuất.
Với dữ liệu thiết kế của hơn 1.000 linh kiện được công khai, các xưởng gia công có đủ năng lực có thể tự chế tạo những bộ phận cần thiết, từ giá đỡ, chi tiết gá lắp đến các tấm thân vỏ phục vụ sửa chữa.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với xe tải thương mại, bởi thời gian phương tiện nằm xưởng không chỉ phát sinh chi phí sửa chữa mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động vận tải.
Không cần xin phép hãng
Với "hồ sơ kỹ thuật" được công khai, về lý thuyết, ai cũng có thể tự sản xuất phụ tùng cho chiếc xe của mình - Ảnh: Windrose
Windrose cho biết dữ liệu thiết kế được cung cấp dưới định dạng PRT gốc, chưa qua chuyển đổi, với tổng dung lượng 3,54 GB.
Khác với các định dạng chỉ lưu giữ hình dạng hoàn thiện của linh kiện, tệp thiết kế gốc còn chứa lịch sử xây dựng mô hình, các thông số kích thước, ràng buộc hình học và mối quan hệ giữa các thành phần.
Nhờ đó, một xưởng cơ khí có thể hiểu cách linh kiện được thiết kế, thay vì chỉ sao chép hình dạng bên ngoài. Đây là yếu tố quan trọng nếu cần tái sản xuất một bộ phận sau nhiều năm, khi phụ tùng chính hãng không còn được cung cấp.
Bộ dữ liệu còn bao gồm 1.920 mối quan hệ giữa các thành phần trong 97 cụm lắp ráp, cùng bảng kê tên linh kiện, hệ thống liên quan và số lượng sử dụng trên mỗi xe.
Theo điều khoản công bố, chủ sở hữu xe và các xưởng sửa chữa độc lập được quyền sử dụng dữ liệu để bảo dưỡng, sửa chữa, thay thế phụ tùng hoặc cải tạo phương tiện mà không phải trả phí, xin phép hay thông báo cho Windrose.
Tuy nhiên, hãng vẫn đặt ra giới hạn đối với việc sản xuất xe hoàn chỉnh dựa trên những thiết kế này. Các tổ chức muốn sử dụng dữ liệu để chế tạo xe mới phải đạt được thỏa thuận riêng với Windrose.
Như vậy, việc công khai dữ liệu không đồng nghĩa với cho phép bất kỳ doanh nghiệp nào sao chép và kinh doanh toàn bộ mẫu xe E700.
Xe có thể tiếp tục hoạt động ngay cả khi hãng không còn tồn tại
Không phải ai cũng có thể tự sản xuất linh kiện phụ tùng, nhưng có thể đặt các đơn vị gia công sản xuất - Ảnh: Windrose
Động thái của Windrose được đưa ra trong bối cảnh thị trường xe tải điện từng chứng kiến nhiều nhà sản xuất gặp khó khăn tài chính, trong đó có Nikola, LION Electric và Bollinger.
Đối với các doanh nghiệp vận tải, việc một nhà sản xuất ngừng hoạt động có thể khiến nguồn cung phụ tùng bị gián đoạn, đẩy những chiếc xe vẫn còn khả năng khai thác vào nguy cơ phải nằm bãi.
Việc công khai dữ liệu thiết kế giúp giảm bớt rủi ro này, bởi chủ xe có thể tìm đến các đơn vị gia công độc lập để sản xuất những linh kiện cần thiết.
Nếu các bộ pin cũng có thể được sửa chữa hoặc tái sản xuất độc lập, thời gian khai thác về lý thuyết còn có thể kéo dài hơn nữa.
Trong bài đăng trên LinkedIn, CEO Wen Han nhấn mạnh khách hàng không nên phụ thuộc vào việc nhà sản xuất có còn hoạt động, có thể liên hệ được hay có phản hồi yêu cầu hỗ trợ hay không.
"Xe tải của chúng tôi phải có khả năng tồn tại lâu hơn cả năng lực hỗ trợ của chính chúng tôi", ông viết.
Dù vậy, việc có dữ liệu thiết kế không đồng nghĩa mọi linh kiện đều có thể được chế tạo dễ dàng. Khả năng tái sản xuất còn phụ thuộc vào thiết bị gia công, vật liệu, quy trình kiểm định và yêu cầu an toàn của từng bộ phận.
