
Công tác khai quật các phần mộ chưa rõ danh tính tại Nghĩa trang liệt sĩ Núi Nài - Ảnh: LÊ MINH
Đã khai quật 774 phần mộ chưa xác định được danh tính tại các nghĩa trang
Ngày 4-8, thông tin từ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Tĩnh cho biết sau hơn hai tháng tập trung thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Hà Tĩnh đã hoàn thành việc khai quật và lấy mẫu ADN tại các phần mộ chưa xác định được danh tính tại các nghĩa trang ở địa phương.
Theo đó, tính đến ngày 31-7, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Hà Tĩnh hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại 7 nghĩa trang; khai quật, số hóa 774 phần mộ, lấy được mẫu ADN tại 297 phần mộ (đạt tỉ lệ 38,4%).
Cụ thể, tại Nghĩa trang liệt sĩ Thạch Hà đã khai quật, số hóa 9 phần mộ, trong đó có 8 phần mộ lấy được mẫu sinh phẩm. Nghĩa trang liệt sĩ Đức Thọ đã khai quật, số hóa thông tin 26 phần mộ, có 20 phần mộ lấy được mẫu sinh phẩm.
Nghĩa trang liệt sĩ Hương Khê đã khai quật, số hóa thông tin 84 phần mộ, có 45 phần mộ lấy được mẫu sinh phẩm. Nghĩa trang liệt sĩ Nầm đã khai quật, số hóa thông tin 554 phần mộ, có 166 phần mộ lấy được mẫu sinh phẩm.
Nghĩa trang liệt sĩ Núi Nài khai quật, số hóa thông tin 63 phần mộ, có 36 phần mộ lấy được mẫu sinh phẩm. Nghĩa trang liệt sĩ Can Lộc khai quật, số hóa thông tin 37 phần mộ, có 21 phần mộ lấy được mẫu sinh phẩm. Tại Nghĩa trang liệt sĩ Kỳ Anh khai quật, số hóa và lấy được mẫu sinh phẩm 1 phần mộ.

Quá trình khai quật các phần mộ tuân thủ nghiêm quy trình; bảo đảm tuyệt đối an toàn, chính xác trong từng khâu, lấy mẫu, số hóa thông tin và hoàn trả phần mộ - Ảnh: LÊ MINH
Thực hiện chiến dịch bằng mệnh lệnh từ trái tim
Ngay từ cuối tháng 5-2026, thượng tá Trần Văn Sơn - Đội trưởng Đội Quy tập, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Tĩnh - cùng với các đồng đội vừa trở về từ đợt tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sĩ trong mùa khô 2025-2026 tại thủ đô Viêng Chăn và tỉnh Bolikhamxay của nước bạn Lào, đã nhanh chóng bắt tay thực hiện nhiệm vụ triển khai đợt cao điểm “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.
Thời điểm triển khai nhiệm vụ cũng là lúc Hà Tĩnh bước vào cao điểm nắng nóng, nhiệt độ ngoài trời nhiều nơi lên tới 38 - 40 độ C. Bằng tình cảm, trách nhiệm với các anh hùng liệt sĩ, các lực lượng tham gia lấy mẫu ADN tại các phần mộ đã nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, bảo đảm đúng quy trình, tiến độ kế hoạch đề ra.
“Dưới cái nắng gay gắt, các tổ công tác vẫn tỉ mẩn thực hiện từng công đoạn, từ khai quật, số hóa, lựa chọn mẫu sinh phẩm đến bảo quản mẫu. Mọi thao tác đều được thực hiện cẩn trọng, đúng quy trình nhằm bảo đảm chất lượng mẫu phục vụ giám định ADN” - thượng tá Sơn nói.
Theo đại tá Mai Ngọc Việt - Phó chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Tĩnh - cho biết Chiến dịch 500 ngày đêm hết sức ý nghĩa đối với toàn dân và cả hệ thống chính trị.
“Chúng tôi là người quân nhân thấy rằng đây là một việc làm mang lại ý nghĩa chính trị - xã hội rất tốt. Quá trình thực hiện nhiệm vụ chúng tôi xem đây cũng là mệnh lệnh từ trái tim của người chiến sĩ đối với các anh hùng liệt sĩ, nên làm hết sức mình, không ngại khó khăn vất vả với mong muốn cuối cùng là tìm được người thân cho liệt sĩ” - đại tá Việt chia sẻ thêm.
Chiến dịch 500 ngày đêm đang được các địa phương gấp rút triển khai và những di vật được tìm thấy dưới các phần mộ trong quá trình khai quật đã mở nhiều hy vọng để các liệt sĩ sớm được đưa về quê hương.
Ngày 17-7, trong lúc khai quật một phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính tại Nghĩa trang liệt sĩ Đô Lương, cán bộ, chiến sĩ Đội Quy tập bất ngờ thấy một mảnh nhôm nhỏ khắc dòng chữ: "Đinh Xuân Tình - sinh năm 1936. Hy sinh ngày 6-2-1970".
Sau nhiều bước xác minh, thông tin đã dẫn các cán bộ tìm đến gia đình ông Đinh Văn Lượng, 58 tuổi, ngụ xã Võ Miếu, tỉnh Phú Thọ - con trai của liệt sĩ Tình. Theo ông Lượng, những thông tin được tìm thấy lần này mở ra cơ hội rất lớn để ông tìm được phần mộ của cha mình sau 56 năm mòi mỏi tìm kiếm và chờ đợi.
Trước đó, trong quá trình quy tập khai quật phần mộ liệt sĩ để lấy mẫu sinh phẩm phục vụ xét nghiệm ADN tại Nghĩa trang liệt sĩ Bắc Trà My. Đội Quy tập tìm thấy trong một phần mộ có tấm bia khắc bằng nhôm ghi các thông tin: Liệt sĩ: NG T TRO, S 1949, H S 18-4-76, X-HONG PHONG, H-CHUONG MY, HA TAY.
Thông tin được lan truyền, ông Nguyễn Văn Nhỏ (67 tuổi, trú thôn Hồng Phong, xã Hòa Phú, TP Hà Nội) đã liên hệ với Đội Quy tập nhận là người thân của liệt sĩ. Ông Nhỏ cho hay mình là em ruột của ông Nguyễn Tiến Trò và kể anh trai mình sinh năm 1949 tại xã Hồng Phong, huyện Chương Mỹ, tỉnh Hà Tây (cũ).
Theo quy trình, để khẳng định chính xác danh tính, cơ quan chức năng sẽ giám định ADN giữa mẫu hài cốt và thân nhân liệt sĩ. Những thông tin được tìm thấy trong các ngôi mộ liệt sĩ hết sức quý giá để sớm xác định danh tính và đón các anh trở về.