Thông tin lực lượng chức năng phát hiện và triệt phá một cơ sở sản xuất hơn 60.000 lít giấm giả tại Nghệ An đang khiến nhiều người tiêu dùng không khỏi lo lắng. Giấm vốn là gia vị quen thuộc trong bữa ăn hàng ngày của nhiều gia đình Việt, nhưng khi bị làm giả bằng axit công nghiệp pha loãng với nước lã, nguy cơ đối với sức khỏe không còn là câu chuyện xa vời.
Phát hiện cơ sở sản xuất giấm giả quy mô lớn
Theo thông tin từ cơ quan chức năng, lực lượng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Nghệ An đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với một đối tượng về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm. Quá trình kiểm tra cho thấy, thay vì sử dụng phương pháp lên men truyền thống để tạo ra giấm gạo, cơ sở này đã dùng axit axetic công nghiệp pha loãng với nước lã rồi san chiết, đóng chai và dán nhãn giấm gạo lên men tự nhiên trước khi đưa ra thị trường.
Tại hiện trường, lực lượng chức năng thu giữ hàng nghìn chai giấm thành phẩm cùng nhiều dụng cụ đóng gói, nhãn mác, chai nhựa và các can chứa axit công nghiệp. Theo điều tra ban đầu, từ giữa năm 2025 đến nay, cơ sở này đã sản xuất và phân phối khoảng 60.000 lít giấm giả ra thị trường, tiêu thụ tại nhiều khu vực khác nhau.
Số lượng lớn sản phẩm đã được lưu hành khiến không ít người tiêu dùng lo ngại về nguy cơ đã vô tình sử dụng phải loại gia vị tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe.
Lực lượng Công an thu giữ hàng trăm thùng cát tông chứa giấm giả do Lê Thị Lộc sản xuất
Giấm thật và giấm pha axit công nghiệp khác nhau ra sao?
Theo các chuyên gia, giấm ăn truyền thống được tạo ra nhờ quá trình lên men sinh học. Trong quá trình này, vi khuẩn axetic chuyển hóa rượu thành axit axetic tự nhiên, đồng thời hình thành mùi thơm đặc trưng và chứa một số hợp chất hữu cơ có lợi cho hệ tiêu hóa.
Ngược lại, giấm được pha từ axit công nghiệp chỉ đơn thuần là dung dịch axit được pha loãng. Sản phẩm này thường có vị chua gắt, mùi không tự nhiên và không chứa các thành phần sinh học có lợi. Điều đáng lo ngại hơn là axit axetic dùng trong công nghiệp không được sản xuất với tiêu chuẩn dành cho thực phẩm, có thể lẫn tạp chất gây hại cho cơ thể.
Những nguy cơ sức khỏe khó lường
Các chuyên gia y tế cảnh báo rằng việc sử dụng giấm giả pha từ axit công nghiệp có thể gây nhiều hệ lụy nghiêm trọng đối với sức khỏe.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh (Viện Công nghệ sinh học và Công nghệ thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội) cho biết axit axetic tự nhiên được tạo ra từ quá trình lên men sinh học và có thể sử dụng an toàn trong thực phẩm, thậm chí mang lại một số lợi ích nhất định cho sức khỏe. Tuy nhiên, axit axetic được sản xuất theo quy trình công nghiệp lại không được phép dùng trong chế biến thực phẩm. Nếu giấm ăn được tạo ra bằng cách pha loãng axit axetic công nghiệp với nước, sản phẩm này có thể gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người tiêu dùng.
Theo chuyên gia, giấm là dung dịch có vị chua được hình thành thông qua quá trình lên men tự nhiên từ các nguyên liệu như gạo, nếp, nho hoặc trái cây. Thành phần chính của giấm là axit axetic và nước, trong đó axit axetic chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ, thường dao động khoảng 3–5%, đủ tạo vị chua đặc trưng nhưng vẫn đảm bảo an toàn khi sử dụng.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh phân tích thêm rằng nếu sử dụng axit axetic tổng hợp công nghiệp để pha chế giấm, người tiêu dùng khó có thể kiểm soát được mức độ tinh chế của loại axit này. Trong trường hợp chưa được tinh chế đạt chuẩn, axit có thể chứa nhiều tạp chất độc hại. Ngoài thành phần chính, các tạp chất đi kèm trong axit công nghiệp có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe khi đi vào cơ thể.
Ảnh minh họa
Theo các chuyên gia công nghệ thực phẩm, mức độ nguy hại còn phụ thuộc vào nồng độ axit được pha chế. Giấm làm từ axit công nghiệp có thể gây bào mòn niêm mạc dạ dày, làm tổn thương hệ tiêu hóa, đồng thời phá hủy các enzym hỗ trợ tiêu hóa và ảnh hưởng đến sự cân bằng pH của cơ thể.
Các chuyên gia cũng cảnh báo rằng giấm pha từ axit công nghiệp không chỉ không mang lại giá trị dinh dưỡng mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây ngộ độc, thậm chí có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng nếu người sản xuất pha chế sai tỷ lệ hoặc thiếu hiểu biết về hóa học.
Từ vụ việc này, giới chuyên môn khuyến cáo người dân cần thận trọng khi lựa chọn thực phẩm, đặc biệt là các loại gia vị sử dụng hàng ngày như giấm ăn. Việc sử dụng giấm được pha từ axit công nghiệp có thể làm tổn thương dạ dày, gây rối loạn thần kinh, làm tăng nguy cơ ung thư và trong trường hợp nồng độ axit vượt ngưỡng an toàn, nguy cơ đe dọa tính mạng hoàn toàn có thể xảy ra.
Trước thực trạng thực phẩm giả ngày càng tinh vi, người tiêu dùng được khuyến cáo nên lựa chọn giấm có nguồn gốc rõ ràng, được sản xuất bởi các đơn vị uy tín và có chứng nhận an toàn thực phẩm. Những sản phẩm có giá rẻ bất thường, nhãn mác thiếu thông tin hoặc không có đơn vị sản xuất rõ ràng cần được cân nhắc trước khi sử dụng.
Bên cạnh đó, việc mua sản phẩm tại các hệ thống phân phối đáng tin cậy cũng là một trong những cách giúp hạn chế nguy cơ sử dụng phải thực phẩm kém chất lượng.
Vụ việc hơn 60.000 lít giấm giả bị phát hiện không chỉ là hành vi gian lận thương mại mà còn là lời cảnh báo rõ ràng về nguy cơ mất an toàn thực phẩm trong đời sống hiện nay. Khi những gia vị quen thuộc hàng ngày cũng có thể bị làm giả, việc nâng cao nhận thức và thói quen lựa chọn sản phẩm an toàn trở thành yếu tố quan trọng để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.
Trong bối cảnh thực phẩm giả vẫn còn xuất hiện trên thị trường, sự cảnh giác của người tiêu dùng chính là "hàng rào" đầu tiên giúp hạn chế rủi ro từ những sản phẩm không đảm bảo chất lượng.
