Khép lại năm 2025, Du lịch Việt Nam bước qua một dấu mốc mang tính lịch sử khi chính thức đón vị khách quốc tế thứ 20 triệu ngay trong tháng cuối năm. Lần đầu tiên sau 65 năm hình thành và phát triển, ngành du lịch không chỉ hoàn thành những mục tiêu phục hồi sau đại dịch, mà còn bứt lên một ngưỡng phát triển mới, khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế quốc gia trong bối cảnh thế giới còn nhiều biến động.
Những con số tạo nên một năm bản lề
Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, năm 2025 ghi nhận bức tranh tăng trưởng toàn diện cả về quy mô lẫn chất lượng. Lượng khách quốc tế ước đạt khoảng 22 triệu lượt, vượt mức trước đại dịch, thị trường nội địa duy trì khoảng 140 triệu lượt khách, tiếp tục giữ vai trò trụ cột chiến lược giúp ngành ổn định nhịp tăng trưởng. Đặc biệt, tổng thu từ du lịch lần đầu vượt mốc 1 triệu tỷ đồng, đóng góp trực tiếp khoảng 8,8% GDP, qua đó khẳng định du lịch đã thực sự trở thành ngành kinh tế tổng hợp có sức lan tỏa mạnh mẽ.
Việt Nam ghi nhận bức tranh tăng trưởng toàn diện cả về quy mô lẫn chất lượng.
Sự kiện đón vị khách quốc tế thứ 20 triệu tại Phú Quốc mang ý nghĩa vượt ra ngoài một nghi thức chào mừng. Trong khi khu vực châu Á - Thái Bình Dương mới phục hồi khoảng 90% so với năm 2019, du lịch Việt Nam đã phục hồi hơn 110%, thuộc nhóm điểm đến tăng trưởng nhanh và bền vững nhất khu vực. Đó là tín hiệu cho thấy Việt Nam không chỉ “trở lại”, mà đã trở lại với một tâm thế mới, tầm vóc mới trên bản đồ du lịch thế giới.
Từ phục hồi đến bứt phá
Thành quả vượt trội của năm 2025 không đến một cách ngẫu nhiên. Một trong những động lực quan trọng nhất chính là cải cách mạnh mẽ về chính sách thị thực, với việc mở rộng miễn visa, triển khai e-visa cho toàn bộ các quốc gia và kéo dài thời gian lưu trú. Những quyết sách này đã trực tiếp tháo gỡ điểm nghẽn tồn tại nhiều năm, tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt cho Việt Nam so với các điểm đến trong khu vực. Theo đánh giá của UN Tourism (Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc), Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng khách quốc tế khoảng 21% trong 9 tháng đầu năm 2025, cao gấp nhiều lần mức tăng bình quân toàn cầu, qua đó nổi lên như một điểm sáng hiếm hoi của du lịch thế giới.
Chính sách thị thực, việc mở rộng miễn visa, triển khai e-visa cho toàn bộ các quốc gia và kéo dài thời gian lưu trú đã tháo gỡ điểm nghẽn, tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt cho Việt Nam so với các điểm đến trong khu vực.
Song song với cải cách chính sách, cơ cấu thị trường khách du lịch đã có sự chuyển dịch tích cực. Các thị trường truyền thống ở Đông Bắc Á phục hồi nhanh, trong khi những thị trường mới như Ấn Độ, Trung Đông tăng trưởng vượt bậc; các thị trường chi tiêu cao tại châu Âu, Bắc Mỹ, Australia từng bước quay trở lại. Sự đa dạng hóa này giúp ngành du lịch giảm phụ thuộc, tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài và tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn, bền vững hơn.
Đáng chú ý, năm 2025 cũng đánh dấu giai đoạn sáng tạo mạnh mẽ của hệ sinh thái sản phẩm du lịch. Bên cạnh các dòng sản phẩm chủ lực như biển đảo, văn hóa, sinh thái và đô thị, nhiều loại hình mới phát triển nhanh như du lịch đêm, du lịch chăm sóc sức khỏe, du lịch MICE, golf, du lịch đường sắt, tàu biển và du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa. Trọng tâm nằm ở việc mở rộng danh mục sản phẩm và cách thiết kế trải nghiệm nhằm kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu - yếu tố then chốt quyết định chất lượng tăng trưởng.
Đánh dấu giai đoạn sáng tạo mạnh mẽ của hệ sinh thái sản phẩm du lịch.
Trong năm 2025, Việt Nam tiếp tục được World Travel Awards vinh danh là “Điểm đến Di sản hàng đầu thế giới” và “Điểm đến hàng đầu châu Á”, cùng nhiều giải thưởng uy tín dành cho các địa phương và doanh nghiệp du lịch. Những danh hiệu này vừa mang giá trị tôn vinh, vừa là chỉ báo uy tín, cho thấy thương hiệu Du lịch Việt Nam đã bước ra khỏi hình ảnh “điểm đến tiềm năng” để trở thành điểm đến được lựa chọn trên bản đồ du lịch toàn cầu.
Nhìn thẳng hạn chế để nâng tầm quốc gia
Tuy vậy, phía sau bức tranh tăng trưởng rực rỡ vẫn còn những gam màu cần được nhìn nhận thẳng thắn. Chính những kết quả ấn tượng của năm 2025 cũng đặt ra một yêu cầu rõ ràng: nếu không tái cơ cấu mạnh mẽ, tăng trưởng sẽ sớm chạm trần. Đây là vấn đề được ông Nguyễn Trùng Khánh, Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam nhiều lần nhấn mạnh khi cho rằng, giai đoạn 2026-2030 phải là giai đoạn chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu, lấy chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh làm thước đo trung tâm.
Trọng tâm đầu tiên của tái cơ cấu chính là cơ cấu lại thị trường khách du lịch theo hướng cân bằng và bền vững hơn. Thay vì chạy theo số lượng, ngành du lịch cần tập trung rõ nét vào phân khúc khách có khả năng chi trả cao, thời gian lưu trú dài, mức độ quay lại lớn, đồng thời tiếp tục mở rộng các thị trường mới, thị trường tiềm năng để phân tán rủi ro, giảm sự phụ thuộc vào một vài thị trường truyền thống. Đây không chỉ là yêu cầu kinh tế, mà còn là yêu cầu về an ninh và ổn định tăng trưởng dài hạn.
Tiếp tục mở rộng các thị trường mới, thị trường tiềm năng.
Cùng với đó là cơ cấu lại hệ thống sản phẩm và điểm đến du lịch. Thực tiễn cho thấy, nhiều sản phẩm giữa các địa phương vẫn còn trùng lặp, thiếu chiều sâu văn hóa và bản sắc riêng. Giai đoạn tới đòi hỏi mỗi điểm đến phải định vị rõ giá trị khác biệt của mình trong tổng thể quốc gia, phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng cao như du lịch đêm, du lịch chăm sóc sức khỏe, MICE, golf, du lịch đường sắt, tàu biển và du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn di sản. Việc tái cơ cấu sản phẩm nhằm đa dạng hóa trải nghiệm và kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng chi tiêu, nâng cao chất lượng tăng trưởng.
Một trụ cột khác mang tính quyết định là tái cơ cấu theo hướng chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Du lịch Việt Nam cần xây dựng hệ sinh thái số thống nhất, từ dữ liệu du lịch quốc gia, quản lý điểm đến thông minh đến xúc tiến quảng bá hiện đại, đồng thời lồng ghép các tiêu chí phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải trong toàn bộ chuỗi giá trị du lịch. Đây là điều kiện bắt buộc để du lịch Việt Nam hội nhập sâu hơn vào chuỗi du lịch toàn cầu và đáp ứng xu hướng tiêu dùng mới của du khách quốc tế.
Bên cạnh đó, tái cơ cấu nguồn nhân lực du lịch được xác định là khâu then chốt. Sau đại dịch, lực lượng lao động du lịch đã phục hồi nhanh về số lượng nhưng vẫn còn hạn chế về chất lượng, kỹ năng chuyên sâu và khả năng thích ứng với các mô hình du lịch mới. Đầu tư cho đào tạo, chuẩn hóa kỹ năng theo chuẩn khu vực và quốc tế không chỉ là giải pháp trước mắt, mà là nền tảng lâu dài cho năng lực cạnh tranh của ngành.
Cuối cùng, tái cơ cấu chỉ có thể thành công khi đi kèm với tăng cường liên kết vùng, liên kết ngành và hợp tác công - tư. Du lịch không thể phát triển đơn lẻ theo ranh giới hành chính, mà cần được tổ chức theo không gian trải nghiệm, chuỗi giá trị và hành trình của du khách. Vai trò kiến tạo, điều phối của Nhà nước, cùng với sự chủ động của doanh nghiệp và sự tham gia thực chất của cộng đồng, sẽ quyết định hiệu quả của quá trình này.
Tạo không gian trải nghiệm, chuỗi giá trị và hành trình của du khách.
Bước sang năm mới 2026 và giai đoạn phát triển 2026-2030, du lịch Việt Nam đứng trước một cơ hội lớn để nâng tầm quốc gia. Trọng tâm không còn là “đón bao nhiêu khách”, mà là đón đúng phân khúc, phát triển các sản phẩm khác biệt có giá trị gia tăng cao. Cột mốc 20 triệu khách quốc tế vì thế không phải là đích đến, mà là bệ phóng cho một chu kỳ phát triển mới.
