Bà Tuyết khóc nghẹn khi nhắc về cha mình, liệt sĩ Ngô Văn Cáng. Bà cho biết dù gia đình đã nhận giấy báo tử từ nhiều năm trước, bà vẫn luôn hy vọng một ngày cha sẽ trở về, dù chỉ là một thương binh... - Ảnh: DUYÊN PHAN
"Những lần gặp cha, tôi chỉ được đứng từ xa nhìn lại. Cả đời tôi chưa một lần được cha ôm. Tôi nhớ mãi lời cha hứa sẽ đón đi chơi vào Tết Mậu Thân 1968, nhưng rồi ông không bao giờ trở về...". Nói đến đây, bà Ngô Thị Ánh Tuyết (sinh năm 1959) bật khóc.
Người cha bà nhắc đến là liệt sĩ Ngô Văn Cáng, chiến sĩ Biệt động Sài Gòn đã hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.
Suốt gần 60 năm qua, bà cùng người thân rong ruổi khắp nhiều nghĩa trang trên cả nước để tìm kiếm thông tin về ông nhưng vẫn chưa tìm được hài cốt.
Tuổi thơ chỉ được nhìn cha từ xa
Bằng Tổ quốc ghi công và chân dung liệt sĩ Ngô Văn Cáng - Ảnh: LÊ PHAN
Trong ký ức của bà Tuyết, những lần gặp cha đều diễn ra ở chiến khu, khi được bà ngoại cõng đến thăm.
"Lúc đó tôi còn quá nhỏ, ngoại sợ tôi hồn nhiên không giữ được bí mật mà làm lộ chuyện công tác của ông nên chỉ cho hai cha con nhìn nhau từ xa. Sau này lớn hơn, tôi ở với dì tại khu vực đường Huỳnh Quang Tiên (đường Đặng Văn Ngữ hiện nay). Lâu lắm cha mới tới thăm một lần", bà kể.
Để giữ bí mật hoạt động, mỗi lần xuất hiện ông Cáng lại mang một thân phận khác nhau, khi là nhân viên văn phòng, lúc là luật sư, người bán kem hay thợ sửa xe đạp.
"Dù chỉ đứng cách vài bước chân, tôi cũng không dám gọi một tiếng 'cha'", bà Tuyết nghẹn ngào.
Bà Ngô Thị Ánh Tuyết (con gái liệt sĩ Ngô Văn Cáng) và anh Dương Minh Duy (con trai bà Tuyết) lật giở xem lại từng di vật của liệt sĩ Cáng. Mấy mươi năm nay họ chưa ngày nào thôi nhung nhớ người cha, người ông quá cố - Ảnh: TRÍ ĐỨC
Nỗi tủi thân của một đứa trẻ thơ ngây thèm khát hơi ấm gia đình cứ thế lớn dần theo năm tháng. Giữa thời chiến lửa đạn, mong ước nhỏ nhoi được cha ôm vào lòng hay được vuốt tóc động viên cũng trở thành một điều xa xỉ. Bà chia sẻ trong tiếng nấc nghẹn: "Cả cuộc đời tôi chưa một lần được cha ôm...".
Thiếu vắng cả cha lẫn mẹ từ thuở nhỏ, bà lớn lên trong vòng tay cưu mang của người thân. Không ít lần bị bạn bè trêu chọc vì không có cha mẹ bên cạnh, cô bé Tuyết chỉ lặng lẽ nuốt nước mắt vào trong. Nhưng sâu thẳm, bà luôn tin cha mẹ đang làm nhiệm vụ lớn lao vì đất nước và tuyệt đối nghe lời ngoại để giữ kín bí mật của gia đình.
Lời hứa dang dở ngày mùng một Tết Mậu Thân 1968
Chứng minh thư và giấy báo tử của liệt sĩ Ngô Văn Cáng được gia đình gìn giữ mấy chục năm qua - Ảnh: TRÍ ĐỨC
Lần cuối cùng bà Tuyết được gặp cha là những ngày giáp Tết Mậu Thân 1968, khi chiến dịch bước vào giai đoạn cam go nhất.
"Khoảng 28 Tết năm đó, cha ghé thăm và dặn dò kỹ lưỡng: "Mùng một con đừng đi đâu hết, ở nhà để cha đón đi chơi sở thú". Ông dặn đi dặn lại rất nhiều lần, bắt tôi hứa với dì phải ở nhà chăm ngoan và học hành.
Sáng mùng một ấy, tôi thay bộ đồ mới tinh, ngồi trước hiên nhà đợi. Tôi chờ từ sáng sớm đến trưa, từ trưa đến chiều tà, rồi màn đêm buông xuống... bóng dáng cha vẫn bặt vô âm tín", bà nghẹn ngào kể.
Ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng (30-4-1975), khi dòng người hân hoan đón chào đoàn quân chiến thắng, cô bé Tuyết nay đã thành thiếu nữ chạy dọc theo những chuyến xe tăng tiến về thành phố, cất tiếng gọi tên cha mẹ, nhưng chỉ nhận được những cái lắc đầu lặng lẽ.
Sau này, khi điều kiện khá hơn, bà tiếp tục hành trình tìm cha mẹ. Những năm gần đây, người con trai là anh Dương Minh Duy tiếp nối công việc ấy. Suốt 17 năm, anh đi nhiều nơi để tìm tung tích ông bà ngoại.
Niềm hy vọng được thắp lên sau gần sáu thập kỷ
Bà Tuyết thắp hương tại khu vực thờ tự liệt sĩ Ngô Văn Cáng và những người đồng đội là chiến sĩ biệt động của ông - Ảnh: DUYÊN PHAN
Mới đây, nhờ sự kết nối của mạng xã hội, Đài Truyền hình Việt Nam đã thông qua những trang tư liệu lịch sử quý giá tìm thấy cái tên Ngô Văn Cáng.
Ông chính là người chiến sĩ Biệt động Sài Gòn đã anh dũng hy sinh trong trận đánh lịch sử vào dinh Bộ Tổng tham mưu chính quyền Sài Gòn. Dù chưa tìm thấy hài cốt, tên của ông đã được khắc trang nghiêm tại Nghĩa trang liệt sĩ Thành phố (với tên ghi nhận là chiến sĩ Cán).
Gần đây, khi việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng có thêm tín hiệu tích cực, niềm hy vọng tìm thấy cha, ông của hai mẹ con bà Tuyết lại được nhen lên.
Bà Tuyết và anh Duy bên cạnh khu vực thờ tự Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhiều nguyên lãnh đạo của Đảng, Nhà nước - Ảnh: LÊ PHAN
Anh Dương Minh Duy kể trước ngày cuộc tìm kiếm bắt đầu, anh mơ thấy ông ngoại với nụ cười hiền hậu, dặn dò con cháu hãy về công viên Lê Thị Riêng nhờ các chú các bác tìm ông.
"Chưa bao giờ hy vọng trong tôi lớn như lúc này. Sau 58 năm mòn mỏi, tôi chỉ mong được đưa cha về nhà, dù chỉ là một mảnh xương hay một nắm đất", bà Tuyết nghẹn ngào.
Không chỉ mong tìm được cha, bà còn hy vọng tìm thấy người mẹ - một nữ giao liên từng bị bắt sau khi bị thương tại mặt trận Vàm Cống - để gia đình có thể đoàn tụ sau gần sáu thập kỷ chia ly vì chiến tranh.
