Cả nước còn thiếu hơn 3,9 triệu cuốn sách giáo khoa

Phụ huynh tại TP.HCM tìm mua sách giáo khoa khi đã vào năm học - Ảnh: DUYÊN PHAN

Theo Bộ giáo dục và Đào tạo, từ giữa tháng 8-2026, báo chí bắt đầu phản ánh tình trạng thiếu sách giáo khoa cục bộ tại một số địa phương.

Đã cung ứng đến các địa phương khoảng 236,60 triệu bản sách giáo khoa

Ngay khi nhận được thông tin phản ánh tình trạng thiếu sách giáo khoa, Bộ Giáo dục và Đào tạo liên tiếp có các văn bản chỉ đạo với yêu cầu phải đảm bảo cung ứng đủ sách giáo khoa trước ngày khai giảng năm học.

Tuy nhiên, sau ngày khai giảng năm học 2026-2027, báo chí tiếp tục phản ánh một số địa phương tiếp tục thiếu sách giáo khoa.

Ngay sau cuộc họp của Phó thủ tướng, Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ: rà soát, xác định chính xác nhu cầu và số lượng sách còn thiếu; điều chuyển ngay sách giáo khoa từ nơi thừa sang nơi thiếu; tiếp tục in, cung ứng bổ sung những đầu sách còn thiếu; công khai điểm bán, đường dây nóng và các kênh đặt hàng trực tuyến; 

Duy trì tổ công tác phản ứng nhanh và bộ phận thường trực 24/7 đến hết ngày 30-9; cung cấp miễn phí sách giáo khoa điện tử trong thời gian chờ bản in.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết theo số liệu tổng hợp của Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam, đến hết ngày 14-9, tổng nhu cầu sách giáo khoa được cập nhật là 245,94 triệu bản; kế hoạch in là 228,9 triệu bản. Đến nay, Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam đã cung ứng đến các địa phương khoảng 236,60 triệu bản sách giáo khoa.

Chiều ngày 14-9, bộ tổ chức họp trực tuyến với sở giáo dục và đào tạo của 34 tỉnh, thành phố để tiếp tục rà soát, chỉ đạo xử lý tình trạng thiếu sách giáo khoa. 

Theo số liệu tổng hợp, xác nhận đến 18h ngày 14-9, các địa phương còn thiếu hơn 3,9 triệu cuốn sách giáo khoa (tương đương khoảng 1,5% tổng nhu cầu).

Trên cơ sở nhu cầu được các địa phương xác nhận, bộ đã chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam tiếp tục điều chuyển, cung ứng bổ sung ngay trong ngày 15-9; ưu tiên xử lý các trường hợp học sinh chưa có sách hoặc còn thiếu nhiều đầu sách, nhất là tại các trường nội trú ở địa bàn biên giới, trường ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và học sinh thuộc diện được hỗ trợ, cấp hoặc cho mượn sách giáo khoa.

Bộ yêu cầu các địa phương tiếp tục rà soát, cập nhật, báo cáo trước 16h ngày 15-9 để xử lý ngay những trường hợp còn thiếu, bảo đảm mọi học sinh có đủ sách giáo khoa phục vụ học tập.

Do thiếu sách giáo khoa ở một số nơi, đã có trường hợp phụ huynh phải photo sách kịp cho con vào năm học - Ảnh: TTO

Nhiều yếu tố tác động đồng thời 

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, về khách quan, năm học 2026-2027 có nhiều yếu tố mới tác động đồng thời: lần đầu sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất trên toàn quốc; một số địa phương thực hiện chính sách hỗ trợ, cấp sách giáo khoa; việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức lại mạng lưới trường, lớp làm thay đổi nhu cầu; thời gian từ khi nhu cầu được xác định đầy đủ đến thời điểm phải đáp ứng rất ngắn.

Những yếu tố này làm cho nhu cầu sách giáo khoa biến động lớn, phát sinh trong thời gian ngắn, trong khi quá trình sản xuất, in và cung ứng cần có thời gian chuẩn bị.

Về chủ quan, Bộ Giáo dục và Đào tạo thẳng thắn nhận trách nhiệm trong công tác dự báo, tổng hợp và phân tích nhu cầu sách giáo khoa trong điều kiện mới chưa theo kịp thực tế; việc đánh giá năng lực tổ chức sản xuất, quản trị và mạng lưới cung ứng của Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam chưa đầy đủ; giải pháp xử lý một số hạn chế trong tổ chức cung ứng, điều phối nguồn sách chưa đủ nhanh và linh hoạt.

Công tác đăng ký, dự báo và phối hợp cung ứng tại một số địa phương cũng chưa thật chủ động, dẫn đến khoảng cách giữa nhu cầu thực tế và thông tin phục vụ cung ứng. Việc cập nhật nhu cầu phát sinh, nhất là sau khi có những thay đổi về tổ chức trường, lớp, chính sách hỗ trợ sách giáo khoa và nhu cầu mua thêm của học sinh, cha mẹ học sinh, ở một số nơi chưa kịp thời.

Theo bộ, việc để thiếu cục bộ sách giáo khoa có trách nhiệm của bộ, của Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam và của các địa phương. Đối với trách nhiệm của bộ, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết tồn tại, hạn chế này cần nghiêm túc nhìn nhận, chấn chỉnh khắc phục, không thể để lặp lại ở những năm học tiếp theo, nhất là trong việc theo dõi, dự báo, kết nối dữ liệu, kiểm tra, đôn đốc và điều phối khi nhu cầu thực tế có biến động.