Đề xuất đưa nhà ở cho thuê, nhà giá phù hợp vào luật
Một trong những điểm đáng chú ý tại dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) đang được Bộ Xây dựng lấy ý kiến là lần đầu tiên bổ sung quy định riêng về phát triển nhà ở cho thuê và nhà ở thương mại giá phù hợp.
Theo dự thảo, nhà ở cho thuê được xác định là công trình do tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng để cho thuê. Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong việc tạo lập quỹ nhà thông qua nguồn ngân sách.
Bộ Xây dựng đề xuất bổ sung nhà cho thuê, nhà giá phù hợp vào dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi). Ảnh minh hoạ.
Đối tượng được thuê trước hết là các nhóm thụ hưởng chính sách nhà ở xã hội như hộ nghèo, công nhân, lực lượng vũ trang, cán bộ, công chức, viên chức, sinh viên... Bên cạnh đó, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động cũng thuộc diện được thuê thông qua quỹ nhà do Quỹ Nhà ở quốc gia tạo lập.
Điều kiện bắt buộc là người thuê chưa có nhà ở thuộc sở hữu hoặc có nhà tại địa phương nhưng diện tích nhà ở bình quân đầu người thấp hơn mức tối thiểu do Chính phủ quy định.
Để khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển loại hình này, Bộ Xây dựng đề xuất cho phép chủ đầu tư dự án nhà ở cho thuê được sử dụng tối đa 20% tổng diện tích sàn để kinh doanh dịch vụ, thương mại nhằm tạo thêm nguồn thu, qua đó giảm giá thuê nhà. Đồng thời, phần doanh thu từ hoạt động cho thuê cũng được hưởng ưu đãi về thuế giá trị gia tăng (VAT).
Về giá thuê, dự thảo quy định nguyên tắc tính đúng, tính đủ các chi phí đầu tư, vận hành và khấu hao công trình, nhưng không tính các khoản ưu đãi từ Nhà nước.
Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng cũng đề xuất bổ sung loại hình nhà ở thương mại giá phù hợp. Đây là nhà ở được đầu tư theo dự án để bán, cho thuê hoặc thuê mua theo cơ chế thị trường, đồng thời được Nhà nước hỗ trợ một số cơ chế và phải đáp ứng các tiêu chí về giá.
Theo dự thảo, giá bán và giá thuê mua loại hình này sẽ do UBND cấp tỉnh quy định theo từng khu vực, bảo đảm phù hợp với khả năng chi trả của người dân nhưng vẫn phải tính đúng, tính đủ chi phí đầu tư.
Để hạn chế đầu cơ, cơ quan soạn thảo đề xuất người mua hoặc thuê mua không được chuyển nhượng trong thời hạn tối thiểu 5 năm kể từ khi thanh toán đủ tiền. Đồng thời, đối tượng mua phải là cá nhân trong nước và chỉ được sở hữu tối đa một căn nhà trong cùng một dự án.
Tại hội nghị góp ý dự thảo luật do Bộ Xây dựng tổ chức mới đây, nhiều chuyên gia và doanh nghiệp cho rằng cần quy định rõ hơn các tiêu chuẩn, điều kiện và tiêu chí kỹ thuật đối với nhà ở thương mại giá phù hợp nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho các địa phương khi thẩm định, phê duyệt dự án.
Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA), đánh giá cao việc dự thảo Luật Nhà ở bổ sung chương riêng về phát triển nhà ở cho thuê.
Theo ông Đính, định hướng phát triển nhà cho thuê dài hạn là cần thiết. Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào ngân sách nhà nước hoặc Quỹ Nhà ở quốc gia thì khó đáp ứng nhu cầu rất lớn của thị trường. Vì vậy, cần xây dựng cơ chế để khu vực tư nhân cùng tham gia đầu tư, vận hành và phát triển quỹ nhà cho thuê.
Để làm được điều này, ông đề xuất cần có các chính sách ưu đãi về đất đai, thuế, tín dụng, lãi suất; đồng thời mở rộng cơ chế để doanh nghiệp, quỹ đầu tư, tổ chức tài chính và các đơn vị vận hành chuyên nghiệp tham gia phát triển mô hình nhà ở cho thuê dài hạn.
Đề xuất cấp mã định danh điện tử cho từng bất động sản
Cùng với Luật Nhà ở, dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) cũng bổ sung nhiều quy định mới nhằm tăng tính minh bạch trong giao dịch.
Đáng chú ý, Bộ Xây dựng đề xuất áp dụng mã định danh điện tử đối với từng sản phẩm bất động sản. Đây là chuỗi ký tự gồm số và chữ được cấp riêng cho mỗi bất động sản và được quản lý trên hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.
Bộ Xây dựng đề xuất áp dụng mã định danh điện tử đối với từng sản phẩm bất động sản.
Dự thảo cũng quy định các tổ chức, cá nhân khi kinh doanh bất động sản phải có tài khoản định danh điện tử để thực hiện các giao dịch trên hệ thống theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra, Bộ Xây dựng đề xuất bổ sung điều kiện áp dụng đối với các trường hợp chuyển nhượng vốn góp, cổ phần, phần vốn góp hoặc tổ chức lại doanh nghiệp làm thay đổi thành viên, cổ đông của doanh nghiệp là chủ đầu tư dự án bất động sản.
Đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho rằng, việc sửa đổi, bổ sung dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) đã đi đúng vào những nội dung cần thiết, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Một số quy định trước đây không còn phù hợp đã được điều chỉnh, góp phần tháo gỡ vướng mắc trong quá trình triển khai…
