Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH
Sáng 19-8, Quốc hội thảo luận tại tổ về việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 chương trình mục tiêu quốc gia.
Trạm y tế nơi có hơn 30 bác sĩ, nơi chỉ 1-2 bác sĩ
Từ thực tế khảo sát, đại biểu Trần Thị Diệu Thúy (TP.HCM) đánh giá yêu cầu chăm sóc sức khỏe người dân tại trạm y tế xã, phường hiện rất lớn nhưng nguồn lực nhân sự lại có sự chênh lệch đáng kể giữa các khu vực.
Đại biểu Diệu Thúy dẫn thực tế tại TP.HCM, ở khu vực trung tâm TP.HCM cũ, một trạm y tế có hơn 30 bác sĩ chuyên khoa và bác sĩ đa khoa phục vụ người dân trên địa bàn.
Trong khi đó, tại khu vực Tân Uyên cũ của Bình Dương, một trung tâm y tế khu vực được đánh giá có hệ thống y tế cơ sở khá tốt nhưng trạm y tế chỉ còn hơn 10 bác sĩ, trong đó vẫn thiếu một số chuyên khoa cần thiết cho việc chăm sóc sức khỏe người dân.
Đại biểu Trần Thị Diệu Thúy - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH
Hay tại khu vực xa hơn như Bà Rịa - Vũng Tàu, có trạm y tế chỉ có một đến hai bác sĩ. "Chúng tôi đi trực tiếp, khảo sát của Đoàn đại biểu Quốc hội, đi khảo sát về các trạm y tế sau khi sắp xếp chính quyền địa phương hai cấp, theo kiến nghị của cử tri, thì thấy vấn đề là chênh lệch về nguồn lực nhân sự ở các trạm y tế là rất lớn", bà Thúy nói.
Một khó khăn khác được nữ đại biểu chỉ ra là giữa nhu cầu tuyển thêm nhân sự và khả năng bổ sung nguồn nhân lực được đào tạo cho ngành y tế vẫn còn khoảng cách.
Bà Thúy cho rằng cần ưu tiên biên chế viên chức cho y tế, đặc biệt là tại các trạm y tế cấp xã. Đồng thời cần có chính sách thu nhập đối với bác sĩ, nhân viên y tế được điều động, luân chuyển về các trạm y tế ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn hoặc những nơi cách xa bệnh viện tuyến tỉnh, tuyến huyện trước đây.
Theo bà, khoảng cách từ nhà người dân đến bệnh viện gần nhất ở một số khu vực đã hơn 10km. Với các vùng sâu, vùng xa, khó khăn, khoảng cách tiếp cận dịch vụ y tế còn lớn hơn.
"Thí điểm trạm y tế trực thuộc bệnh viện lớn"
Trao đổi về ý kiến của đại biểu Diệu Thúy, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang cho rằng cần có sự kết nối giữa đơn vị y tế cấp tỉnh với địa phương.
Ông cho biết TP.HCM đang nghiên cứu một phương thức mới, các trạm y tế xã, phường có thể được thí điểm trực thuộc các bệnh viện lớn trong những trường hợp phù hợp.
Theo Bí thư Trần Lưu Quang, trạm y tế xã, phường trong mô hình này tập trung vào hai nhiệm vụ chính: phòng, chống dịch bệnh; cấp cứu và điều trị một số bệnh cơ bản. Mô hình này, theo ông, có thể giải quyết đồng thời bài toán nhân lực và chuyên môn cho tuyến cơ sở.
"Đội ngũ y bác sĩ là mình không lo lắng nhiều", ông nói, đồng thời dẫn ví dụ tại khu vực Bình Dương, Bệnh viện Đa khoa khu vực Bình Dương cũ và các bệnh viện có thể có "chân rết" là hàng chục trạm y tế cấp xã trực thuộc.
Khi đó, cán bộ, bác sĩ có thể được luân chuyển giữa bệnh viện và trạm y tế. Bác sĩ vừa có điều kiện xuống cơ sở, vừa không phải đi cơ sở mãi mãi; qua đó vừa nâng cao trình độ, vừa bổ sung nhân lực cho tuyến dưới.
Quan trọng hơn, khi xuất hiện bệnh nhân nặng, người bệnh có thể được đưa nhanh bằng xe cấp cứu về trung tâm y tế đủ điều kiện xử lý. "Và như vậy thì cơ bản chúng ta sẽ giải quyết bài toán này", ông Trần Lưu Quang nhận định.
Đại biểu Nguyễn Văn Thân - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH
Bí thư Thành ủy TP.HCM cho biết mô hình tương tự đã được Bệnh viện Nhân dân Gia Định thí điểm, phụ trách khoảng ba đến bốn trạm y tế phường trước đây. Bước đầu, tín hiệu thu nhận được là tích cực.
Tuy nhiên, ông cũng lưu ý mô hình này cần tính toán phù hợp với những địa bàn quá xa bệnh viện lớn. Đây là vấn đề cần được cân nhắc để bảo đảm hiệu quả khi triển khai.
Đối với bài toán biên chế, ông Trần Lưu Quang cho biết TP.HCM hiện được ưu tiên theo Nghị quyết 09, với quyền gia tăng biên chế trong khung Trung ương giao 20%, tương đương khoảng 2.000 - 4.000 công chức và khoảng 12.000 viên chức.
"Con người, biên chế chúng ta không thiếu. Nhưng vấn đề ở đây là chúng ta sử dụng sao cho có hiệu quả", ông nói.
Theo Bí thư Trần Lưu Quang, trước mắt TP.HCM sẽ nghiên cứu theo hướng thí điểm, sau đó hoàn thiện dần mô hình. Với những địa phương vùng sâu, vùng xa, nơi ngân sách và nhân lực còn hạn chế, ông cho rằng cần có chính sách mạnh mẽ hơn để bảo đảm chăm sóc sức khỏe cho người dân.
Đừng để nhà văn hóa xã, phường "ế" và lãng phí
Cũng tại phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Văn Thân (TP.HCM) đề nghị quan tâm đúng mức đến thiết chế văn hóa trong chương trình mục tiêu quốc gia.
Theo ông, trước đây nhiều nhà văn hóa xã hoạt động kém hiệu quả, nhưng trong bối cảnh mới, khi quy mô xã, phường lớn hơn sau sắp xếp, nhà văn hóa có thể phát huy hiệu quả nếu được chính quyền địa phương khai thác tốt.
Nhà văn hóa có thể được sử dụng để dạy ngoại ngữ, dạy nhạc, tổ chức các hoạt động cộng đồng, sinh hoạt định kỳ của người dân.
Bí thư Trần Lưu Quang đồng tình và cho rằng hiện nay có tình trạng nhà văn hóa và chợ bị bỏ không, lãng phí rất lớn. Tuy nhiên, cùng với yêu cầu phát triển các thiết chế văn hóa, cần tính toán mô hình đa mục tiêu để tránh xây dựng thêm những công trình rồi bỏ trống.
Ông dẫn ví dụ Trung tâm Chính trị - Hành chính TP.HCM đang xây dựng có hội trường Trung tâm Nghệ thuật biểu diễn. Ban ngày, công trình có thể phục vụ hội họp với các hội trường lớn; buổi tối có thể trở thành nhà hát.
Tương tự, không gian sinh hoạt chung của các trường học có thể được tận dụng vào buổi tối để trở thành trung tâm sinh hoạt cộng đồng. Theo ông, cách làm này vừa đáp ứng nhu cầu thiết chế văn hóa, vừa tránh lãng phí nguồn lực và tạo điều kiện để một công trình phục vụ nhiều mục đích khác nhau.
