U23 Việt Nam khép lại vòng chung kết Giải U23 châu Á 2026 tại Ả Rập Saudi bằng một diện mạo mới: Dám cầm bóng, dám triển khai từ tuyến dưới và chủ động tìm cơ hội ghi bàn trước các đối thủ mạnh của châu lục. Đó không còn là triết lý bóng đá phòng ngự bị động, mà là nỗ lực kiểm soát thế trận bằng tư duy hiện đại.
Dấu ấn các lò đào tạo
Ở nhiều thời điểm, U23 Việt Nam chơi như một đội bóng có bản sắc: ít chuyền dài, không phá bóng vô định, sẵn sàng phối hợp, đập nhả khi bị đối thủ vây ráp. Nhiều cổ động viên nhận xét lối chơi ấy mang dáng dấp của bóng đá Nhật Bản, dù chưa sắc sảo bằng. Đó là kết quả của một quá trình đào tạo dài hơi từ gốc, nơi cầu thủ được dạy cách chơi bóng, chứ không chỉ đá bóng.

Thành công từ thành tích cho đến lối chơi của đội U23 Việt Nam tại vòng chung kết Giải U23 châu Á 2026 cho thấy giá trị của học viện bóng đá (Ảnh: AFC)
Nhìn vào lực lượng U23 Việt Nam, có thể thấy rõ vai trò của các trung tâm đào tạo trẻ và học viện như HAGL, PVF, Nutifood, Thể Công Viettel hay Hà Nội FC. Phần lớn trụ cột đều xuất thân từ những hệ thống huấn luyện có triết lý rõ ràng: ưu tiên kỹ thuật, tư duy xử lý bóng và khả năng phối hợp.
Một chương trình tuyển sinh của Học viện LPBank HAGL đầu năm 2026 (Ảnh: HỌC VIỆN LPBANK HAGL)
Kết hợp cùng các trung tâm khác, thế hệ ấy từng tạo nên kỳ tích á quân U23 châu Á 2018 tại Thường Châu (Trung Quốc). Nhưng thành công đó cũng phơi bày hạn chế về thể hình, thể lực khiến cầu thủ Việt Nam khó vươn xa. Bài học ấy cho thấy đào tạo trẻ không thể chỉ tập trung vào kỹ thuật. Muốn cầu thủ vươn tầm châu Á, phải đào tạo toàn diện: kỹ chiến thuật, thể lực, dinh dưỡng, tâm lý và khoa học thể thao.
Điểm sáng HAGL
Rút kinh nghiệm từ thế hệ đầu tiên, Học viện HAGL trong những năm gần đây đã điều chỉnh tiêu chí tuyển chọn và huấn luyện. Yếu tố thể hình và thể lực đã trở thành tiêu chí quan trọng trong việc tuyển chọn, đặc biệt ở các vị trí then chốt như thủ môn, trung vệ và tiền đạo.
Đã đến lúc đào tạo trẻ không thể chỉ là trách nhiệm của vài CLB tâm huyết, mà phải trở thành chính sách quốc gia của bóng đá Việt Nam: quy định các tiêu chuẩn tối thiểu về cơ sở vật chất cho CLB chuyên nghiệp, xây dựng khung giáo án định hướng cho các tuyến trẻ, cơ chế bảo vệ đầu tư đào tạo cùng hệ thống thi đấu dài hơi cho cầu thủ trẻ. Bóng đá Việt Nam khó có thể hiện thực hóa giấc mơ World Cup khi nền móng vẫn chưa bền vững, đủ dày.
U23 Việt Nam đã chứng minh rằng chúng ta đủ khả năng chơi sòng phẳng với các ông lớn châu Á. Nhưng nếu không thay đổi chính sách đào tạo trẻ, thành công ấy rất dễ trở thành hiện tượng.
Học viện phải được nhìn nhận là bệ phóng của cả nền bóng đá, chứ không phải dự án riêng của từng ông bầu. Khi nền móng đủ chắc, đội tuyển quốc gia mới có chiều sâu thực sự. Bóng đá không thể đi đường tắt. Muốn vươn tầm châu lục, phải bắt đầu từ sân cỏ của bóng đá trẻ.
Cầu thủ trẻ ít cơ hội cọ xát
Trong nhiều năm, bóng đá trẻ Việt Nam tồn tại nghịch lý khi tập luyện nhiều nhưng thi đấu lại quá ít. Các giải U13, U15 chỉ kéo dài vài tuần, mỗi đội đá vài trận rồi kết thúc.
Khoảng cách giữa Việt Nam và các nền bóng đá phát triển không nằm ở kỹ thuật, mà ở số trận đấu mỗi năm. Cầu thủ thiếu trải nghiệm thật, thiếu áp lực thắng - thua và thiếu cạnh tranh liên tục.
Mô hình Giải vô địch U14 miền Bắc 2025-2026 cho thấy hướng đi khả thi. Giải đấu do Trung tâm Đào tạo Bóng đá trẻ Hà Nội (Công ty CP Thể thao Hà Nội T&T) tổ chức, với sự tham gia của nhiều lò đào tạo lớn, theo thể thức league, kéo dài nhiều tháng.
Cầu thủ được sống trong nhịp điệu bóng đá chuyên nghiệp: tập - đá - điều chỉnh - cạnh tranh thứ hạng.


Kiên trì với bóng đá trẻĐỌC NGAY